Skład konsygnacyjny upraszcza dostawy i rozliczenia

Jeżeli skład konsygnacyjny zlokalizowany w Polsce bezpośrednio prowadzi zagraniczny (unijny) dostawca, to skład taki posiada status prawny oddziału (zakładu) zagranicznego przedsiębiorcy, stanowiący stałe miejsce prowadzenia przez niego działalności w Polsce. Dla potrzeb podatku dochodowego będzie to zagraniczny zakład (art. 5a pkt 22 ustawy o PIT, art. 4a pkt 11 ustawy o CIT), przez który rozumie się:

●stałą placówkę, poprzez którą podmiot mający miejsce zamieszkania na terytorium jednego państwa wykonuje całkowicie lub częściowo działalność na terytorium innego państwa, w szczególności oddział, przedstawicielstwo, biuro, fabrykę, warsztat albo miejsce wydobywania bogactw naturalnych,

●plac budowy, budowę, montaż lub instalację, prowadzone na terytorium jednego państwa przez podmiot mający miejsce zamieszkania w innym państwie,

●osobę, która w imieniu i na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania na terytorium jednego państwa działa na terytorium innego państwa, jeżeli osoba ta ma pełnomocnictwo do zawierania w jego imieniu umów i pełnomocnictwo to faktycznie wykonuje.

Dostawa towarów dokonana przez zagranicznego dostawcę za pośrednictwem oddziału wymaga z jego strony:

●wykazania WDT (ze stawką 0 proc. po spełnieniu określonych warunków) w kraju członkowskim dostawcy i WNT w Polsce (samoopodatkowanie z możliwością odliczenia) z tytułu przemieszczenia własnych towarów do składu (własnego oddziału),

●wykazania dostawy krajowej na rzecz polskiego odbiorcy.

Bez siedziby w Polsce

Jeżeli zagraniczny przedsiębiorca (dostawca) nie ma oddziału w Polsce, rozliczenie WNT wymagałoby ustanowienia przez niego przedstawiciela podatkowego, zaś dostawę rozliczyłby polski przedsiębiorca (odbiorca). Jeżeli nabywcą jest podmiot uprawniony do odliczenia w całości podatku naliczonego z tytułu dostawy, to transakcja taka będzie dla niego neutralna finansowo.

Zgodnie z art. 18a ust. 1 i 2 ustawy o VAT podatnik VAT, nieposiadający siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium państwa członkowskiego, podlegający obowiązkowi zarejestrowania się jako podatnik VAT czynny, jest zobowiązany ustanowić przedstawiciela podatkowego. Podatnik posiadający siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności w państwie członkowskim innym niż terytorium kraju może ustanowić przedstawiciela podatkowego. Przedstawicielem podatkowym może być osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, jeżeli łącznie spełnia następujące warunki (art. 18b ust. 1 ustawy o VAT):

●posiada siedzibę działalności gospodarczej na terytorium kraju (w Polsce),

●jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny (podatnik VAT UE),

●przez ostatnie 24 miesiące nie zalegała z wpłatami podatków stanowiących dochód budżetu państwa, przekraczającymi odrębnie w każdym podatku odpowiednio 3 proc. kwoty należnych zobowiązań w poszczególnych podatkach,

●przez ostatnie 24 miesiące osoba fizyczna będąca podatnikiem, a w przypadku podatników niebędących osobami fizycznymi osoba będąca wspólnikiem spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej, członkiem władz zarządzających, głównym księgowym nie została prawomocnie skazana za popełnienie przestępstwa skarbowego,

●jest uprawniona do zawodowego wykonywania doradztwa podatkowego zgodnie z przepisami o doradztwie podatkowym lub do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z przepisami o rachunkowości.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze, mającymi bezpośredni wpływ na cenę dostarczanych towarów.

Jak agencja...

Skład konsygnacyjny może funkcjonować na zasadach agencji. Przez umowę agencyjną przyjmujący zlecenie (agent) zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, do stałego pośredniczenia za wynagrodzeniem przy zawieraniu z klientami umów na rzecz przedsiębiorcy zagranicznego dającego zlecenie (agent działa wówczas jako pośrednik) lub do zawierania ich w jego imieniu (agent działa jako pełnomocnik). Rola agenta polega zazwyczaj na przechowywaniu towarów i znalezieniu potencjalnego odbiorcy dóbr oferowanych przez zagranicznego przedsiębiorcę (dostawcę). Z tak określoną funkcją agenta związana jest instytucja przechowania oraz składu, określona w art. 835 oraz art. 853 k.c.

W przypadku agencyjnego charakteru składu mają miejsce następujące czynności podlegające opodatkowaniu VAT (podatkiem od wartości dodanej): [rys. 1]

●przemieszczenie towarów, zrównane w kraju ich wysyłki z WDT (w państwie członkowskim UE, innym niż Polska, np. w Niemczech),

●przemieszczenie towarów, zrównane z WNT w kraju ich składowania (w Polsce),

●dostawa towarów w kraju ich składowania (w Polsce), realizowana przez właściciela towarów (zagranicznego przedsiębiorcę),

●świadczenie usług pośrednictwa przez krajowego agenta na rzecz zagranicznego przedsiębiorcy.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o VAT przez WNT za wynagrodzeniem rozumie się też przemieszczenie przez podatnika podatku od wartości dodanej lub na jego rzecz, należących do niego towarów, z terytorium innego niż Polska państwa UE (np. z Niemiec) na terytorium kraju (Polski), jeżeli towary te zostały przez tego podatnika na terytorium tego innego państwa członkowskiego w ramach prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa wytworzone, wydobyte, nabyte, w tym w ramach WNT lub zaimportowane, a towary te mają służyć działalności gospodarczej podatnika.

W przypadku transakcji zawieranych w ramach agencji WDT i WNT wykazuje odpowiednio w kraju wysyłki towarów (np. w Niemczech) i składowania (w Polsce) zagraniczny (niemiecki) dostawca, który korzysta z usług agenta. Aby rozliczyć nabycie towarów, zagraniczny kontrahent powinien zarejestrować się w Polsce dla celów VAT. W ramach transakcji zrównanej z WNT podatnik (zagraniczny przedsiębiorca) rozlicza ją w podobny sposób, jakby nabył określony towar, w związku z czym nalicza on podatek należny z tytułu nabycia. Przysługuje mu jednak prawo do odliczenia podatku naliczonego w tym samym miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu WNT, ujmując samą czynność w ewidencji VAT i deklaracji VAT-7.

Zgodnie z art. 28b ust. 1-3 ustawy o VAT miejsce świadczenia usługi pośrednictwa przy sprzedaży towarów wykonywanej na podstawie umowy agencyjnej ustala się według zasady ogólnej. Zatem miejscem świadczenia usług przez polskiego agenta (pośrednika) jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą (kontrahent zagraniczny - przedsiębiorca) posiada siedzibę działalności. Gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba, miejscem świadczenia jest to stałe miejsce prowadzenia działalności. Natomiast gdy usługobiorca nie posiada siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności, miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym posiada on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

Zagraniczny przedsiębiorca (dostawca), zarejestrowany dla celów VAT w Polsce, wystawia dla polskiego odbiorcy fakturę z tytułu zrealizowanej na jego rzecz dostawy krajowej w ramach agencji.

...lub komis

Skład konsygnacyjny może też funkcjonować na zasadach komisu. Zgodnie z art. 765 k.c. przez umowę komisu przyjmujący zlecenie (komisant) zobowiązuje się za wynagrodzeniem (prowizją) w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa do kupna lub sprzedaży rzeczy ruchomych na rachunek dającego zlecenie (komitenta), lecz w imieniu własnym. W taki sposób realizowane są następujące czynności podlegające opodatkowaniu VAT (podatkiem od wartości dodanej): [rys. 2]

●WDT dokonywana przez zagranicznego dostawcę (komitenta) w jego kraju (np. w Niemczech) na rzecz krajowego komisanta (w Polsce),

●WNT przez krajowego komisanta od zagranicznego komitenta,

●krajowa dostawa towarów przez polskiego komisanta na rzecz polskiego odbiorcy.

@RY1@i02/2014/134/i02.2014.134.07100070a.803.jpg@RY2@

Rys. 1. Na zasadach agencji

@RY1@i02/2014/134/i02.2014.134.07100070a.804.jpg@RY2@

Rys. 2. Na zasadach komisu

Marek Barowicz

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851).

Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121).

Artykuł "Jak zaksięgować rozliczenie w składzie konsygnacyjnym" - s. III, dodatek Rachunkowość i Audyt