Komentarze

Mimo przeniesienia od 1 stycznia 2014 r. dotychczasowych regulacji z rozporządzeń bezpośrednio do ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) ustawodawca pozostawił delegacje ustawowe umożliwiające doprecyzowanie w określonych okolicznościach treści faktury, czynności zwolnionych oraz zasad zwrotu podatku w aktach podustawowych. Zgodnie z art. 217 Konstytucji RP rozporządzenia nie mogą zawierać elementów techniki podatkowej, co w praktyce oznacza, iż nie mogą samodzielnie nakładać obciążeń podatkowych. Jednocześnie treść regulacji objęta rozporządzeniem nie może wykraczać poza zakres delegacji ustawowej. Podmiotem uprawnionym do stwierdzenia niezgodności rozporządzenia z ustawą jest Trybunał Konstytucyjny.

Rozporządzenie, jako akt wydawany na podstawie ustawy, powinno być formą jej doprecyzowania. Zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali zamiast zapisów ustawy stosuje się przepisy rozporządzenia. W konsekwencji niezbędna jest znajomość rozwiązań zawartych w rozporządzeniach, gdyż w praktyce stosowania prawa mają one pierwszeństwo przed regulacjami ustawowymi. Każdorazowo przy wystawianiu faktur, stosowaniu zwolnień lub zwrocie VAT należy zweryfikować w pierwszej kolejności, czy treść komentowanych rozporządzeń nie będzie miała zastosowania do stanu faktycznego.

Komentowane rozporządzenia obowiązują od 1 stycznia 2014 r. Nie zawsze tworzą one ciągłość formalnoprawną z regulacjami obowiązującymi do końca 2013 roku. Dlatego komentarze nie tylko zawierają wyjaśnienia związane ze stosowaniem obowiązujących przepisów, lecz także wskazują na istnienie lub brak ciągłości w odniesieniu do uprzednio obowiązującego stanu prawnego. Dotyczy to w szczególności rozporządzenia ministra finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz.U. poz. 1722 ze zm.). [str. 1]

Podatnicy powinni także zweryfikować swoją praktykę w sytuacji, gdy mają do czynienia z fakturami VAT wystawianymi przy świadczeniu usług zwolnionych, zarówno obligatoryjnie (art. 43 ustawy o VAT), jak i fakultatywnie (art. 113 ustawy o VAT). Dotyczy to zarówno podmiotów wystawiających takie dokumenty, jak i ich odbiorców. Należy bowiem podkreślić, iż w świetle art. 88 ust. 3a ustawy o VAT prawidłowym zastosowaniem stawki ZW (zwolnione) są zainteresowane obie strony transakcji. W odniesieniu do ewidencji takich czynności ustawodawca wprowadził w komentowanym rozporządzeniu szczegółowe zakresy informacji, które powinny zawierać faktury. Chodzi tu o rozporządzenie ministra finansów z 3 grudnia 2013 r. w sprawie wystawiania faktur (Dz.U. poz. 1485). [str. 8]

Różnią się one istotnie od zapisów ustawowych i praktyka wskazuje, że ten obszar fakturowania wciąż sprawia wielu podatnikom trudności.

Dla podatników świadczących usługi w wymiarze międzynarodowym istotne będzie rozporządzenie określające szczególne przypadki miejsca świadczenia usług oraz zasad zwrotu podatku przy imporcie niektórych z nich. Chodzi o rozporządzenie ministra finansów z 16 grudnia 2013 r. w sprawie miejsca świadczenia usług oraz zwrotu kwoty podatku naliczonego jednostce dokonującej nabycia (importu) towarów lub usług (Dz.U. poz. 1656). [str. 10]

W szczególności należy zwrócić uwagę na obowiązki dokumentacyjne, które komentowane rozporządzenie wprowadza, a których wypełnienie umożliwiać będzie ubieganie się o zwrot podatku.

Podsumowując, mimo częstej praktyki analizy wyłącznie zmian wprowadzanych do treści ustawy rozwiązania szczególne, zawarte w treści rozporządzeń, zasługują w codziennej praktyce również na uwagę. Rozszerzenie treści ustawy o dotychczasowe zapisy rozporządzeń wykonawczych nie pozbawiło bowiem tych ostatnich znaczenia, nawet w obecnej, relatywnie uszczuplonej wersji.

@RY1@i02/2014/119/i02.2014.119.071000100.802.jpg@RY2@

Krzysztof Biernacki doradca podatkowy

Krzysztof Biernacki

doradca podatkowy