O odpowiedzialności małżonków za podatek od nieruchomości

O CO TOCZYŁ SIĘ SPÓR

Sprawa, która stała się podstawą wydania wyroku przez TK, dotyczyła małżonków, którzy kupili działkę, która weszła do ich majątku wspólnego. Mąż prowadził działalność gospodarczą, ale kupionej parceli nie wykorzystywał do celów swojego biznesu. Początkowo prezydent miasta wydawał decyzje ustalające podatek od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów pozostałych. Gdy dowiedział się, że jeden ze współwłaścicieli działki (mąż) prowadził działalność gospodarczą, zmienił swoje decyzje i naliczył podatek według stawki właściwej dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (dużo wyższej). Uzasadnieniem była literalna wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, którą zastosował organ, a w ślad za nim samorządowe kolegium odwoławcze, wojewódzki sąd administracyjny oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Uznały one, że skoro grunt jest w posiadaniu przedsiębiorcy, to zastosowanie ma stawka właściwa dla działek związanych z działalnością gospodarczą. Nie ma przy tym znaczenia to, iż jest ona składnikiem małżeńskiej ustawowej wspólności majątkowej i że tylko jeden z małżonków jest przedsiębiorcą. NSA twierdził, że biorąc pod uwagę przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nie ma też znaczenia to, iż sporna nieruchomość nie jest faktycznie wykorzystywana do jakiejkolwiek działalności. Artykuł 1a ust. 1 pkt 3 ustawy jasno wskazuje, że znaczenie ma jedynie posiadanie danej nieruchomości przez przedsiębiorcę - orzekł NSA.

ROZSTRZYGNIĘCIE

Przepisy - art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - nakładające na współwłaściciela gruntu podatek według najwyższej stawki podatku od nieruchomości właściwej dla działalności gospodarczej, tylko z tego powodu, że inny współwłaściciel jest przedsiębiorcą, są niezgodne z konstytucją.

Zdaniem TK osoba fizyczna nieprowadząca działalności nie może być obciążana podatkiem według stawki właściwej dla działalności gospodarczej. Mało tego, taką stawką nie może być też obciążana osoba prowadząca biznes, o ile nie wykorzystuje nieruchomości do celów prowadzonego biznesu. TK uznał, że art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie uwzględnia tego, że osoby fizyczne prowadzące biznes występują w obrocie prawnym w dwojakim charakterze: jako osoby prywatne i przedsiębiorcy. Sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej nie jest decydujący dla opodatkowania gruntu stawką właściwą dla działalności. Powodem wyższej stawki jest bowiem potencjalna możliwość uzyskiwania przychodów z nieruchomości. W związku z tym niezbędne jest ustalenie faktycznego sposobu wykorzystywania danego gruntu. Jeśli przedsiębiorca lub jego małżonek nie wykorzystują go do działalności, to nie można go obłożyć najwyższą stawką.

PODSUMOWANIE

Wyrok jest korzystny dla osób prowadzących działalność, które nie wykorzystują posiadanej nieruchomości do swojego biznesu. Potwierdza obecną linię orzeczniczą NSA. Osoby, które znalazły się w sytuacji, której dotyczy orzeczenie TK, i płaciły podatek według najwyższej stawki, mogą teraz - do 19 stycznia 2018 r. - występować o zwrot nadpłaty. Wyrok został już opublikowany w Dzienniku Ustaw z 2017 r. pod pozycją 2372. Podatnik, który złoży wniosek o zwrot nadpłaty po 19 stycznia, też ją odzyska, ale nie może liczyć na wyższe oprocentowanie.

@RY1@i02/2018/005/i02.2018.005.07100050c.102(c).jpg@RY2@