Kto i jak będzie musiał płacić podatek rolny i leśny

Podmiotami obowiązanymi do zapłaty podatku rolnego są:

- właściciel,

- posiadacz samoistny,

- użytkownik wieczysty

- posiadacz zależny gruntów, np. dzierżawca - w przypadku gdy grunty stanowią własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego oraz w przypadku gdy grunty gospodarstwa rolnego zostały wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych.

Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi:

- dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego,

- dla pozostałych gruntów - liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.

Obowiązek podatkowy w przypadku podatku rolnego powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Okolicznościami uzasadniającymi powstanie obowiązku podatkowego jest posiadanie odpowiedniego tytułu prawnego lub faktycznego, m.in. uzyskanie prawa własności gruntów. Obowiązek podatkowy wygasa natomiast ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku.

Organem podatkowym właściwym w sprawach podatku rolnego jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Podatnicy podatku rolnego mają obowiązek składać organowi podatkowemu, właściwemu ze względu na miejsce położenia gruntów: informace o gruntach (w przypadku osób fizycznych) w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego; deklaracje na podatek rolny (w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej) w terminie do 15 stycznia roku podatkowego, natomiast jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku. Zgodnie z art. 6a ust. 10, jeżeli grunty stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu jednocześnie osoby fizycznej oraz osoby prawnej lub też jednostki organizacyjnej (w tym spółki) nieposiadającej osobowości prawnej - osoba fizyczna składa deklarację na podatek rolny oraz opłaca podatek na zasadach obowiązujących osoby prawne. Wówczas osobie fizycznej nie jest doręczana decyzja (nakaz płatniczy) ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego. Obowiązek składania zarówno informacji o gruntach, jak i deklaracji na podatek rolny dotyczy również podatników, którzy korzystają ze zwolnień i ulg na podstawie przepisów ustawy o podatku rolnym. Rada gminy może określić, w drodze uchwały, warunki i tryb składania informacji o gruntach oraz deklaracji na podatek rolny za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w szczególności: ich format elektroniczny oraz układ informacji i powiązań między nimi zgodnie z przepisami o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne; sposób ich przesyłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej; rodzaje podpisu elektronicznego, którym powinny być opatrzone.

Podatek rolny oblicza się według średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy.

Średnią cenę skupu ustala się na podstawie komunikatu prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłaszanego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie trzeciego kwartału. Zgodnie z artykułem 6 ust. 3 ustawy o podatku rolnym rada gminy ma uprawnienie do obniżenia średniej ceny skupu żyta przyjmowanej jako podstawa obliczenia podatku rolnego na obszarze gminy. Podatek rolny za rok podatkowy wynosi:

- dla gruntów gospodarstwa rolnego: równowartość pieniężną 2,5 q żyta - od 1 ha przeliczeniowego

- dla pozostałych gruntów rolnych podlegających podatkowi rolnemu: równowartość pieniężną 5 q żyta - od 1 ha.

Podatek rolny jest płatny w czterech ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. Rada gminy w drodze uchwały może obniżyć cenę skupu żyta przyjmowaną jako podstawę obliczenia podatku rolnego na obszarze gminy.

Opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają grunty leśne sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna.

Podatnikami podatku leśnego są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

- właścicielami lasów,

- posiadaczami samoistnymi,

- użytkownikami wieczystymi,

- w niektórych przypadkach posiadaczami zależnymi lasu, np. dzierżawcami (w przypadku gdy las stanowi własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego).

Podstawę opodatkowania podatkiem leśnym stanowi powierzchnia lasu, wyrażona w hektarach, wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.

Obowiązek podatkowy w przypadku podatku leśnego powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie obowiązku. Natomiast obowiązek podatkowy wygasa ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek.

Organem podatkowym właściwym w sprawach podatku leśnego jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Podatnicy podatku leśnego są obowiązani do złożenia organowi podatkowemu, właściwemu ze względu na miejsce położenia lasu: informacji o lasach (w przypadku osób fizycznych) - 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie czy wygaśnięcie obowiązku podatkowego; deklaracji na podatek leśny (w przypadku osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych, w tym spółek nieposiadających osobowości prawnej) do 15 stycznia roku podatkowego, natomiast jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu - w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku.

Zgodnie z art. 6 ust. 7, jeżeli las stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu osoby fizycznej i jednocześnie osoby prawnej czy jednostki organizacyjnej, w tym spółki nieposiadającej osobowości prawnej, wówczas osoba fizyczna składa deklarację na podatek leśny oraz opłaca podatek na zasadach obowiązujących osoby prawne.

Podatek leśny obliczany jest na podstawie o kwoty średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego. Średnią cenę sprzedaży drewna ustala się na podstawie komunikatu prezesa Głównego Urzędu Statystycznego ogłaszanego w dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" w terminie 20 dni po upływie trzeciego kwartału.

Stawki podatku leśnego wynoszą:

- od 1 ha - równowartość pieniężną 0,220 m³ drewna obliczana według średniej sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy,

- dla lasów ochronnych i lasów wchodzących w skład rezerwatów przyrody i parków narodowych 50 proc. stawki określonej wyżej.

Podobnie jak w przypadku podatku rolnego rada gminy ma możliwość obniżenia kwoty stanowiącej średnią cenę sprzedaży drewna przyjmowanej jako podstawę obliczenia podatku leśnego na terenie gminy. Płatności w przypadku podatku leśnego wyglądają następująco:

- osoby fizyczne dokonują opłat w czterech proporcjonalnych ratach do czasu trwania obowiązku podatkowego tj. do 15 marca, 15 maja, 15 września oraz 15 listopada roku podatkowego,

- osoby prawne i jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadajace osobowości prawnej, muszą dokonywać płatności na podatek za poszczególne miesiące, tj. do 15 dnia każdego miesiąca.

Podatek leśny obliczany jest na podstawie kwoty średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego

● użytki rolne klasy V, VI i VIz oraz grunty zadrzewione i zakrzewione ustanowione na użytkach rolnych;

● grunty położone w pasie drogi granicznej;

● grunty orne, łąki i pastwiska objęte melioracją;

● grunty przeznaczone na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nieprzekraczającej 100 ha;

● grunty gospodarstw rolnych powstałe z zagospodarowania nieużytków - na okres 5 lat, licząc od roku następującego po zakończeniu zagospodarowania; użytki ekologiczne;

● grunty zajęte przez zbiorniki wody służące do zaopatrzenia ludności w wodę; grunty pod wałami przeciwpowodziowymi i grunty położone w międzywałach; grunty wpisane do rejestru zabytków, pod warunkiem ich zagospodarowania i utrzymania zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami;

● grunty stanowiące działki przyzagrodowe członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, którzy osiągnęli wiek emerytalny, są inwalidami zaliczonymi do I albo II grupy, są niepełnosprawnymi o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, są osobami całkowicie niezdolnymi do pracy w gospodarstwie rolnym albo niezdolnymi do samodzielnej egzystencji.

● lasy z drzewostanem w wieku 40 lat;

● lasy wpisane indywidualnie do rejestru zabytków;

● użytki ekologiczne;

● szkoły wyższe, wyższe szkoły zawodowe oraz wyższe szkoły wojskowe; szkoły, placówki, zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli;

● placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk;

● jednostki badawczo-rozwojowe.

Eliza Polakowska

eliza.polakowska@infor.pl

Ustawa z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. 2006 r. nr 136, poz.969 z późn. zm.).

Ustawa z 30 października 2002 roku o podatku leśnym (Dz.U. 2002 r. nr 200, poz. 1682 z późn. zm.).