Od stycznia więcej umów opodatkowanych PCC

Nowelizacja przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, która weszła w życie 1 stycznia 2016 r., jest wynikiem uchwalenia ustawy z 25 czerwca 2015 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1045). Zmiany dotyczące samego podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej: PCC) zostały uregulowane w art. 23 ustawy zmieniającej. Ponieważ nie przewidziano szczególnych przepisów przejściowych w tym zakresie, całość zmian dotyczących PCC obowiązuje już od kilku dni. Wiele wprowadzonych zmian wynika de facto z usankcjonowania wykładni przepisów w dotychczasowej linii orzeczniczej. Jest tak przykładowo w zakresie opodatkowania pożyczek rewolwingowych (odnawialnych), gdzie dookreślono ich każdorazowe opodatkowanie z chwilą każdorazowej wypłaty środków, a nie z chwilą podpisania umowy. Oprócz grupy regulacji dotyczących w głównej mierze przedsiębiorców pojawiły się jednak i te istotne z punktu widzenia osób fizycznych, a także pewne ogólne zmiany formalne.

Do pierwszej grupy zmian można zaliczyć, poza wspomnianym opodatkowaniem pożyczek odnawialnych, m.in. nową podstawę prawną zwrotu podatku zapłaconego od umowy spółki, opodatkowanie nabyć w ramach postępowania upadłościowego i egzekucyjnego czy też ograniczenie zwolnienia z opodatkowania umów przeniesienia własności gospodarstwa rolnego. Ograniczenie to w dość istotny sposób wpłynie na opodatkowanie nabyć gruntów rolnych nie tylko dla podmiotów, które nabywały grunty rolne w celach pozarolnicznych (jak np. deweloperzy), lecz także dla osób, które nie spełnią narzuconych ustawowo limitów areału utworzonego lub istniejącego gospodarstwa rolnego (pomiędzy 11 a 300 ha). Pojawi się ponadto dodatkowy wymóg trwałości gospodarstwa rolnego - w celu skorzystania ze zwolnienia nabywca będzie zobligowany prowadzić je przez co najmniej pięć lat.

Zmiany odnoszące się bardziej do osób fizycznych to m.in. zmienione obowiązki dokumentacyjne dotyczące zwolnienia z opodatkowania pożyczek otrzymanych od osób z najbliższej rodziny czy też doprecyzowanie wymogów powstania obowiązku podatkowego od umowy zamiany rzeczy.

Z perspektywy formalnej warto zwrócić uwagę na nowe deklaracje podatkowe czy też dookreślenie/zmianę właściwości miejscowej organów podatkowych. Inne zmiany dotyczą również zakresu odpowiedzialności notariuszy występujących w charakterze płatników podatku przy umowach zawieranych w drodze aktu notarialnego (niezależnie od tego, czy odpowiednie przepisy zastrzegają taką formę umowną, czy też nie).

RAMKA 1

6 najważniejszych zmian

Opodatkowanie umów częściowego zniesienia współwłasności.

Objęcie opodatkowaniem umowy zamiany, nawet gdy tylko jedna rzecz znajduje się w Polsce.

Powstanie obowiązku podatkowego w przypadku zawierania umowy sprzedaży rzeczy w postępowaniu upadłościowym lub egzekucyjnym.

Doprecyzowanie zasady naliczania PCC przy czynnościach opodatkowanych VAT.

Zasady rozliczania sprzedaży rzeczy w postępowaniu upadłościowym i egzekucyjnym.

Określenie właściwości organów podatkowych.

@RY1@i02/2016/004/i02.2016.004.18300020a.802.jpg@RY2@

Małgorzata Dankowska

partner, doradca podatkowy w TPA Horwath