Niespójna interpretacja pozbawia podatnika ochrony

Podatnik, dysponując wewnętrznie sprzeczną interpretacją, nie może skorzystać z ochrony przez negatywnymi skutkami prawnymi w sytuacji zastosowania się do tej interpretacji.

Podatnik we wrześniu 2000 r. zawarł z towarzystwem leasingowym umowę leasingu operacyjnego, której przedmiotem były środki transportu. Umowę zabezpieczono wekslem in blanco. W maju 2001 r. towarzystwo scedowało swoją wierzytelność na bank, który został przejęty przez inny bank, a towarzystwo ogłosiło upadłość.

W czerwcu 2005 r. bank wezwał podatnika oraz osoby, które dokonały poręczenia, do wykupu weksla. Podatnik zakwestionował część dochodzonej przez bank kwoty i wskazał na przedawnienie zobowiązania. Jednocześnie zobowiązanie to zaliczył do przychodów 2005 roku.

Sprawa trafiła na drogę postępowania cywilnego. I ostatecznie sąd uznał roszczenie banku, potwierdzając, że w sprawie nie doszło do przedawnienia. Podatnik zapytał, czy w związku z tym ma prawo do skorygowania przychodów podatkowych za 2005 rok, do których zaliczył uprzednio zobowiązanie, uznając je za przedawnione. Wyjaśnił, że księgi rachunkowe za 2005 rok zostały zamknięte, a sprawozdanie finansowe zatwierdzone. Dlatego jego zdaniem skutki dokonanej korekty przychodów powinny zostać ujęte w księgach rachunkowych roku bieżącego. Jednoczenie uznał, że nie jest uprawniony do zaliczenia zapłaconej na rzecz banku kwoty zaległości głównej (z tytułu rat leasingowych) do kosztów podatkowych.

Organ podatkowy uznał, że stanowisko podatnika jest błędne. Przedawnienie roszczeń związanych z prowadzoną działalnością reguluje art. 118 kodeksu cywilnego i wynosi on trzy lata. Organ podkreślił, że przedawnienie zobowiązań wywołuje skutki w CIT. W jego ocenie zasadne jest zmniejszenie przychodów do opodatkowania, ale w stosunku do tego okresu, w którym wykazano przychody nienależne. Zatem skorygowanie przychodu, który został opodatkowany nienależnie, musi nastąpić w tym roku podatkowym, w którym został wykazany.

Interpretacja została zakwestionowana do sądu i WSA w Olsztynie uwzględnił skargę. Zdaniem WSA ocena stanowiska podatnika, wyrażona poprzez uznanie go za prawidłowe lub nieprawidłowe, jest tylko jednym z elementów interpretacji indywidualnej. Równoważnym jej elementem jest uzasadnienie prawne tej oceny. Nie jest dopuszczalne, aby organ podatkowy uznał, że stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe w całości, a następnie, uzasadniając ocenę, potwierdził, że stanowisko to jest prawidłowe w części. Na tle okoliczności sprawy zasadna jest zatem konkluzja, że złożony przez podatnika wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie został rozpatrzony w prawidłowy sposób.

Zastosowana w sprawie praktyka formułowania przez organ podatkowy oceny stanowiska wnioskodawcy przeczy podstawowemu założeniu, że zarówno ocena, jak i uzasadnienie prawne tej oceny stanowić powinny logiczną całość.

Sąd uznał, że przyjęty przez organy sposób oceny stanowiska podatnika oraz jej uzasadnienie udaremnia w istocie sens instytucji interpretacji podatkowych. Podatnik, dysponując wewnętrznie sprzeczną interpretacją, nie może skorzystać z przewidzianych przez prawo przywilejów, które wiążą się z jej wydaniem, tj. ochrony przez negatywnymi skutkami prawnymi w sytuacji zastosowania się do tej interpretacji. Ze względu na rozbieżność między treścią oceny stanowiska podatnika i jej uzasadnieniem prawnym, w istocie niemożliwe jest wskazanie, do którego z tych elementów znajduje zastosowanie wspomniana zasada nieszkodzenia.