Zagraniczna firma powinna złożyć oryginał zaświadczenia

Kopia zaświadczenia o statusie podatnika VAT i jej tłumaczenie przysięgłe z oryginału nie są wystarczające do uzyskania przez zagraniczną firmę zwrotu podatku. Organ podatkowy ma prawo zażądać oryginału zaświadczenia w trybie uzupełnienia braków formalnych. Jeśli go nie dostanie w wyznaczonym terminie, może pozostawić wniosek bez rozpoznania.

Spółka z Niemiec wystąpiła o zwrot VAT za okres od stycznia do grudnia 2005 r. Organ podatkowy wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Chodziło o nadesłanie oryginału zaświadczenia z 12 czerwca 2006 r. wskazującego, że spółka jest podatnikiem VAT w Niemczech. Kopię zaświadczenia spółka dołączyła do wniosku wraz z oryginałem tłumaczenia tłumacza przysięgłego.

Pełnomocnik spółki odpowiedział, że do wniosku zostało dołączone zaświadczenie wystawione przez odnośne władze podatkowe w Niemczech w oryginale. Jednak poinformował, że wystąpił o ponowne wystawienie takiego zaświadczenia. Oryginał zaświadczenia o zarejestrowaniu skarżącej spółki jako podatnika VAT w Niemczech wpłynęło do organu podatkowego 11 marca 2009 r.

Ostatecznie jednak fiskus pozostawił wniosek spółki o zwrot podatku bez rozpoznania. Organy podatkowe uznały, że wniosek był dotknięty brakami formalnymi, których spółka nie usunęła w zakreślonym terminie.

Spółka zaskarżyła to rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego. Sąd I instancji uwzględnił jej skargę. Sąd przypomniał, że brakiem formalnym nakazującym zastosowanie trybu wezwania z art. 169 Ordynacji podatkowej jest wyłącznie brak formalny podania wynikający z przepisów prawa, który uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy. Zdaniem sądu brak taki w rozpoznawanej sprawie nie wystąpił. Złożony pierwotnie dokument zaświadczenia stanowił co prawda jedynie kopię, ale brak ten nie podlegał uzupełnieniu w trybie art. 169 par. 1 Ordynacji podatkowej. Sąd zwrócił uwagę, że organ podatkowy dysponował oświadczeniem tłumacza przysięgłego, iż przedłożona polskojęzyczna wersja zaświadczenia, tj. jego tłumaczenie, została sporządzona na podstawie okazanego tłumaczowi oryginału. Tego faktu, tj. obiektywnego istnienia oryginału zaświadczenia oraz okazania go tłumaczowi, organy nie zakwestionowały.

Od tego wyroku skargę kasacyjną wniósł organ podatkowy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jego argumenty za słuszne. W ocenie sądu kasacyjnego ustawodawca jasno określił, jaką treść ma wniosek o zwrot podatku podmiotowi zagranicznemu, a także jakie dokumenty i w jakiej formie należy dołączyć jako załączniki do wniosku. W związku z tym już na etapie wstępnej kontroli wniosku organ podatkowy musi sprawdzić, czy złożone pismo, które stanowi podstawowy element materiału dowodowego w sprawie, jest kompletne.

Ponadto NSA zauważył, że oryginał zaświadczenia o statusie podatnika VAT, obok oryginału faktur i dokumentów celnych, pozwala organowi podatkowemu na ocenę, czy podmiot składający wniosek spełnia określone przesłanki. W związku z tym dołączone dokumenty są niezbędne do stwierdzenia, czy wnioskodawca posiada status strony postępowania o zwrot podatku. Ta okoliczność powinna zaś zostać rozstrzygnięta w momencie wszczynania postępowania.

Zdaniem NSA, skoro wniosek spółki dotknięty był brakiem formalnym, który organ musiał wziąć pod uwagę na wstępnym etapie postępowania, gdzie nie jest badana treść przedłożonych dokumentów, to miał obowiązek wezwać podatnika do uzupełnienia braku formalnego wniosku. Po bezskutecznym upływie zakreślonego terminu miał prawo pozostawić go bez rozpoznania.

Sąd nie zgodził się, że organ podatkowy mógł ustalić status podatnika na podstawie kopii zaświadczenia wraz z jego oryginalnym tłumaczeniem sporządzonym przez tłumacza przysięgłego. Gdyby podatnicy mieli prawo dowodzić swojego statusu prawnopodatkowego dokumentami o dowolnej treści i formie, to wymóg przedłożenia oryginału zaświadczenia o prawnie określonej treści stałby się bezprzedmiotowy.

Wyrok NSA z 20 grudnia 2010 r., sygn. akt I FSK 930/10, niepublikowany.

Oprac. Aleksandra Tarka