Zarządzanie ryzykiem przynosi korzyści

Przedsiębiorstwa uwzględniają coraz częściej w swoich systemach zarządzania elementy dotyczące ryzyka podatkowego. Z czego wynika rosnąca popularność takich rozwiązań?

Systemy zarządzania ryzykiem (tzw. compliance) wprowadzają przedsiębiorcy, którzy stawiają sobie za cel ograniczenie ryzyka podejmowania zachowań, które nie mieszczą się w obowiązujących regulacjach. Jest to również sposób na budowanie pozytywnego wizerunku firmy, np. w Niemczech coraz więcej przedsiębiorców nie chce współpracować z partnerami, którzy nie mają wdrożonego systemu compliance. Programy compliance pozwalają na racjonalne i skuteczne zarządzanie ryzykiem prawnym, w przypadku którego najbardziej delikatnym obszarem jest właśnie ryzyko podatkowe.

W jakim przypadku istnieje szczególna potrzeba wprowadzenia systemów zarządzania ryzykiem podatkowym?

Ryzyko podatkowe można podzielić na dwa rodzaje ze względu na jego źródło: zewnętrzne oraz wewnętrzne. Źródłem zewnętrznym jest w szczególności zmieniająca się wykładnia przepisów (rozbieżne interpretacje i orzecznictwo), częste nowelizacje ustaw podatkowych czy dążenie przez organy podatkowe do osiągnięcia jak największych wpływów do budżetu. Wewnętrznym źródłem ryzyka podatkowego będzie np. niewłaściwy podział obowiązków, niewystarczająca wymiana informacji w firmie, a także nieangażowanie doradców podatkowych przy skomplikowanych transakcjach lub w trakcie kontroli podatkowych.

To właśnie w obszarze wewnętrznym istnieje największe pole do prawidłowego zarządzania ryzykiem podatkowym. Brak takiego mechanizmu może skutkować przykrymi konsekwencjami błędnych rozliczeń. Przykładowo niezapłacenie podatku w terminie oznacza powstanie zaległości podatkowej, za którą naliczane są odsetki. Za błędy podatnik może także ponosić odpowiedzialność karną skarbową.

Jak wygląda w praktyce wdrożenie zarządzania ryzykiem?

Jest to proces składający się z kilku etapów. W pierwszej kolejności należy określić główne obszary zagrożeń - poprzez analizę aktywności firmy. Pewne obszary mogą być wspólne dla wszystkich przedsiębiorców (np. nieodpłatne świadczenia dla pracowników, brak odpowiedniego dokumentowania usług niematerialnych, uznanie niektórych wydatków za koszty uzyskania przychodów). Przydatne w tym zakresie może być przeprowadzenie zewnętrznego audytu. Warto też zmodyfikować lub poprawić istniejącą strukturę organizacyjną przedsiębiorstwa - ustalić np. wewnętrzny podział zadań między pracownikami, wprowadzić obowiązkowy system szkoleń, zapewnić prawidłowy przepływ informacji (np. między działem sprzedaży, marketingiem a działem księgowym). Wiele spółek wprowadza regulaminy zarządzania ryzykiem. Określają one zasady obiegu i weryfikacji dokumentów, sposób zaciągania zobowiązań (w tym zasady akceptacji, weryfikacji i realizacji płatności), osoby odpowiedzialne za podejmowanie decyzji w zakresie podatkowym, kontakt z organami podatkowymi, zarządzanie wiedzą podatkową oraz monitoring przepisów.

Bardzo ważne dla przedsiębiorstwa jest także zapewnienie odpowiedniego systemu informatycznego, który w znacznym stopniu może ułatwić z technicznego punktu widzenia rozliczenia podatkowe firmy. Jego funkcjonowanie musi być jednak okresowo weryfikowane i uaktualniane.

Jakie korzyści przynosi ograniczanie ryzyka podatkowego?

Do najważniejszych należy możliwość skoncentrowania się na prowadzonym biznesie. Kluczowe osoby w firmie mogą poświęcić swój czas na działania związane z rozwojem biznesu, a nie np. na prowadzenie postępowań przed organami państwa. Dużym plusem jest też ograniczenie zagrożeń związanych z tzw. czarnym PR. Przedsiębiorcy coraz częściej bowiem przekonują się, że działania organów administracji stają się przedmiotem zainteresowania mediów, co z kolei niekorzystnie przekłada się na wizerunek firmy. Unikanie długotrwałych sporów z fiskusem skutkuje też zmniejszeniem kosztów obsługi prawnej.

@RY1@i02/2013/012/i02.2013.012.18300040c.802.jpg@RY2@

Fot. materiały prasowe

Jarosław Ziobrowski prawnik, ekspert podatkowy, kancelaria WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr

Rozmawiała Magdalena Majkowska