Jak uniknąć podstawowych błędów, inwestując w obce środki trwałe

@RY1@i02/2010/198/i02.2010.198.086.0008.101.jpg@RY2@

Adam Kościółek, radca prawny z Kancelarii Kurek, Kościółek, Wójcik

Polscy przedsiębiorcy, ze względu na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, często wykorzystują składniki majątku, które formalnie nie są ich własnością. Składniki te użytkują na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub innej o podobnym charakterze. Jednak aby optymalnie korzystać z obcego majątku, niejednokrotnie muszą ponosić określone koszty. Są to wydatki związane z normalnym używaniem tychże środków oraz koszty mające na celu dostosowanie obcego majątku do własnej działalności (czyli dokonanie inwestycji w obcym środku trwałym).

Regulacja dotycząca inwestycji w obcym środku trwałym znalazła się zarówno w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z brzmieniem odpowiednich przepisów przywołanych ustaw, inwestycje w obcych środkach trwałych przyjętych do używania podlegają amortyzacji niezależnie od przewidywanego okresu używania środków trwałych. W praktyce jednak rozliczenie nakładów poniesionych na obcy środek trwały sprawia podatnikom trudności.

Podstawowym problemem wydaje się rozróżnienie remontu od modernizacji środka trwałego. Remont ma na celu przywrócenie użyteczności danego środka trwałego, w związku z czym środki przeznaczone na wykonanie takich prac zostaną od razu zaliczone na zasadach ogólnych do kosztów uzyskania przychodów. Modernizacją nie będzie np. odmalowanie ścian magazynu, ponieważ wartość środka trwałego nie zwiększy się.

Modernizacja musi mieć na celu ulepszenie środka trwałego, poprzez zwiększenie jego wartości. Wiąże się to z koniecznością amortyzacji w oparciu o zasady wskazane w ustawie podatkowej. Jeżeli podatnik wynajmuje przykładowo magazyn, w którym dokonuje wielu prac budowlanych, mających na celu dostosowanie go do określonej produkcji, to takie nakłady stanowić będą modernizację środka trwałego. W tym przypadku wartość początkową magazynu powiększa się o sumę poniesionych nakładów, a podatnik dokona odliczeń w oparciu o odpowiednią stawkę amortyzacyjną.

Aby uniknąć błędów w kwalifikowaniu kosztów, należy w razie wątpliwości zwrócić się do organów podatkowych o indywidualną interpretację prawa podatkowego. Trzeba dokładnie opisać, jakie nakłady podatnik ma zamiar ponieść i czy zgodnie z zapatrywaniem organu będzie to remont czy modernizacja. Warto pamiętać, że po ustaniu stosunku najmu podatnik nie może dokonywać już odpisów amortyzacyjnych. Ostatni odpis zostanie dokonany za miesiąc, w którym rozwiązano umowę.

O zwrot niezamortyzowanej części nakładów można wystąpić do właściciela nieruchomości (przy założeniu, że umowa wiążąca strony nie przewidywała innych rozliczeń). Zwrócona kwota nie będzie stanowiła przychodu podatnika, ponieważ zwrócone wydatki, niezaliczone wcześniej do kosztów uzyskania przychodów, nie stanowią przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej.

Kolejnym problemem, z którym często borykają się podatnicy, jest kwestia nakładów na środek trwały wzięty w leasing. Należy rozróżnić dwa jego rodzaje, a mianowicie leasing finansowy oraz leasing operacyjny.

W przypadku leasingu finansowego odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający, natomiast w przypadku leasingu operacyjnego - finansujący. Jest to niezwykle istotne, gdyż na gruncie ustaw podatkowych składniki majątku niestanowiące własności lub współwłasności podatnika, wykorzystywane przez niego na potrzeby związane z prowadzoną działalnością na podstawie umowy leasingowej, zawartej z właścicielem lub współwłaścicielami tych składników, podlegają amortyzacji niezależnie od przewidywanego okresu używania, jeżeli odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający. Regulacja ta odnosi się zatem do leasingu finansowego, którego nie dotyczy przepis o inwestycjach w obcym środku trwałym.

Sytuacja wygląda inaczej w przypadku leasingu operacyjnego. Wówczas podatnik nie jest uprawniony do dokonywania odpisów amortyzacyjnych (cała rata leasingowa stanowi jego koszt). Ponosząc określone koszty związane z przedmiotem umowy leasingu, podatnik dokonuje inwestycji w obcym środku trwałym, a zastosowanie znajdą przepisy o inwestycji w obcych środkach trwałych. W związku z powyższym podatnik może np. zastosować indywidualne stawki amortyzacyjne.

at