Jak rozliczyć podatkowo dotację unijną na rozpoczęcie działalności

Podatkowe rozliczenie dotacji należy rozpatrywać co najmniej w dwóch płaszczyznach. Pierwsza to podatki dochodowe, gdzie odnieść się należy do rozpoznania przychodu z tytułu otrzymanej dotacji oraz rozpoznania kosztów uzyskania tego przychodu, w szczególności przy nabyciu środków trwałych podlegających amortyzacji. Druga płaszczyzna to podatek od towarów i usług, gdzie istotne będzie określenie wpływu otrzymanej dotacji na wartość obrotu do opodatkowania oraz prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Zasadą jest, że w podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, jakiekolwiek otrzymane świadczenia stanowią przychód do opodatkowania. Przepisy wprowadzają jednak wyjątek, zgodnie z którym nie stanowią przychodu dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków, gdy są związane z otrzymaniem, zakupem albo wytworzeniem we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych (art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). W praktyce oznacza to, że tylko dotacje przeznaczone na zakup środków trwałych, o których mowa powyżej, nie będą stanowić przychodu do opodatkowania.

Konsekwencją wyłączenia z przychodu otrzymanej dotacji na zakup środków trwałych jest niemożność kwalifikowania odpisów amortyzacyjnych od tych środków jako kosztów uzyskania przychodu. W świetle art. 23 ust. 1 pkt 45 ustawy o PIT nie stanowią bowiem kosztu podatkowego odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Podkreślenia zatem wymaga to, że nie będą kosztem podatkowym odpisy amortyzacyjne od środków trwałych tylko w tej części, która została sfinansowana z otrzymanej dotacji. Jeżeli podatnik pokrył część wydatków samodzielnie, należy ustalić proporcję kwoty dotacji i tzw. wkładu własnego i w oparciu o ten wskaźnik zaliczać część odpisów amortyzacyjnych do kosztów podatkowych. Takie stanowisko prezentują również organy podatkowe (por. interpretację indywidualną naczelnika Urzędu Skarbowego w Pabianicach z 14 września 2006 r., nr USIA/415/28/2006).

W przypadku VAT zasadą jest natomiast, że każde otrzymane świadczenie stanowi element obrotu podlegający opodatkowaniu. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Przepis jednak zastrzega, iż wyłącznie dotacja mająca bezpośredni wpływ na cenę sprzedawanego towaru lub świadczonej usługi stanowić będzie obrót podlegający opodatkowaniu. Jeżeli otrzymana dotacja przeznaczona będzie na zakup środków trwałych, brak bezpośredniego przełożenia na cenę uzasadniał będzie wyłączenie jej otrzymania z wartości obrotu do opodatkowania.

Odliczenie podatku naliczonego w związku z zakupem środków trwałych z dotacji rozpatrywać należy w świetle ogólnych przepisów o VAT. Jeżeli zatem podatnik jest czynnym podatnikiem VAT, a zakup tych środków jest lub będzie związany z jego sprzedażą opodatkowaną, będzie on miał prawo do odliczenia kwoty zapłaconego podatku naliczonego na mocy art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Będzie to wówczas wydatek niekwalifikowany, którego dotacja nie będzie pokrywać. W sytuacji jednak, gdy podatnik nie złożył zgłoszenia rejestracyjnego, a zatem jest podatnikiem zwolnionym, prawo to nie będzie przysługiwało (będzie to koszt kwalifikowany finansowany dotacją). W tym miejscu warto zwrócić uwagę, iż nieodliczony podatek naliczony u podatników zwolniony z opodatkowania stanowić będzie koszt uzyskania przychodu (por. interpretacja indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 24 listopada 2008r., nr ITPB1/415-497b/08/MR).

@RY1@i02/2012/050/i02.2012.050.07100090h.802.jpg@RY2@

dr Krzysztof Biernacki, doradca podatkowy prowadzący Kancelarię Initium

dr Krzysztof Biernacki

doradca podatkowy prowadzący Kancelarię Initium

Podstawa prawna

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.). Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).