Działalność sezonową trzeba rozliczać

Transporter musi być wprowadzony do ewidencji

Podatnik 30 lipca 2011 r. przekazał do użytkowania transporter. Ponieważ maszyna użytkowana jest sezonowo (tylko w sierpniu i wrześniu), odpisów amortyzacyjnych dokonuje się wyłącznie w okresie wykorzystania środka trwałego. Czy to prawidłowe podejście?

Zgodnie z generalną zasadą podatnik rozpoczyna dokonywanie odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej danego składnika majątkowego począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten składnik wprowadził do ewidencji. W razie ujawnienia w ewidencji środków trwałych odpisów dokonuje się począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym te środki zostały wprowadzone do ewidencji.

Zasady dokonywania odpisów od używanych sezonowo środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych reguluje art. 16h ust. 1 pkt 3 ustawy z 15 lutego 1992 r. o CIT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 16h ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT, odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od używanych sezonowo środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w okresie ich wykorzystywania.

Jeżeli wprowadzenie środka trwałego do ewidencji nastąpiło w trakcie sezonu, to tak też ujmuje się amortyzację w kosztach. Jeśli wprowadzenie do ewidencji nastąpiło przed sezonem, to odpisów dokonuje się od pierwszego miesiąca sezonu.

Przepisy przewidują dwa sposoby ustalania wysokości odpisu miesięcznego dla środków używanych sezonowo:

a) przez podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez liczbę miesięcy w sezonie (w miesiącach używania składniki majątku ulegają przyspieszonej amortyzacji),

b) przez podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez 12 miesięcy w roku (następuje wówczas wydłużenie okresu amortyzowania).

W analizowanej sprawie podatnik wybrał sposób polegający na podzieleniu rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez liczbę miesięcy w sezonie. Mając na uwadze treść art. 16h ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od środka trwałego dokonane w sezonie jego wykorzystania, tj. w miesiącach sierpniu i wrześniu, pod warunkiem wprowadzenia środka trwałego do ewidencji przed sezonem.

Warto jeszcze przypomnieć, że aby wydatek poniesiony przez podatnika mógł stanowić koszt uzyskania przychodów, muszą zaistnieć łącznie następujące przesłanki:

- został poniesiony przez podatnika,

- jest definitywny, a więc bezzwrotny,

- pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,

- poniesiony został w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,

- nie jest kosztem wymienionym w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.

Zasadniczo wydatki na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nie są kosztem uzyskania przychodów, chyba że dochodzi do odpłatnego zbycia tych wartości (art. 16 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o CIT). Wydatki te mogą być zaliczone do kosztów przez odpisy amortyzacyjne dokonywane zgodnie z przepisami podatkowymi (art. 15 ust. 6 wskazanej ustawy).

Na gruncie ustawy o CIT amortyzacja jest bowiem szczególnym sposobem uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodów wydatków na środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 11 czerwca 2012 r., nr ITPB3/423-173/12/PS

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/105/i02.2013.105.07100060h.806.jpg@RY2@

Michał Grzybowski doradca podatkowy w Ernst & Young

Przepisy podatkowe nie przewidują, co do zasady, specyficznych zasad opodatkowania dla działalności gospodarczej prowadzonej sezonowo. W związku z tym przedsiębiorca, który zamierza taką działalność prowadzić, podobnie jak przedsiębiorca całoroczny, jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji podatkowej, składania zeznań rocznych w podatku dochodowym czy odpowiednich deklaracji VAT w trakcie roku.

Jednak w odniesieniu do amortyzacji podatkowej środków trwałych używanych sezonowo ustawodawca przewiduje uregulowanie, które ma odzwierciedlić specyfikę działalności prowadzonej jedynie w określonej części roku. W tym przypadku wysokość miesięcznego odpisu amortyzacyjnego podatnik może ustalić przez: podzielenie rocznej kwoty odpisów amortyzacyjnych przez liczbę miesięcy w sezonie albo przez 12 miesięcy w roku. W omawianej interpretacji, w odniesieniu do środka trwałego używanego w działalności sezonowej jedynie przez dwa miesiące, podatnik wybrał pierwszy z tych sposobów. Minister finansów zgodził się ze stanowiskiem podatnika. W uzasadnieniu interpretacji słusznie potwierdził możliwość ustalenia miesięcznych odpisów amortyzacyjnych jako ilorazu rocznego odpisu podzielonego przez dwa (czyli przez długość sezonu w omawianej sprawie).

Pracownik w terenie powinien stosować kasę

Podatnik zarejestrował sezonową jednoosobową działalność gospodarczą polegającą na organizacji w okresie świątecznym wizyt św. Mikołaja (głównie w domach prywatnych). Prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów, jest podmiotowo zwolniony z podatku od towarów i usług. Działalność prowadzona jest od 2007 r. Klientami podatnika są niemal wyłącznie osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej (ewentualnie prowadzące działalność, ale świadczone usługi wykonywane są bez związku z tą działalnością) i nieliczne szkoły, przedszkola. Usługi zamawiane są za pośrednictwem telefonu i internetu - w momencie zamawiania ustalana jest z klientem ich cena. Następnie usługi wykonywane są przez zatrudnionych przez podatnika w formie umowy cywilnoprawnej pracowników. Czy w związku z tym, że wartość usługi u danego klienta jest z góry znana, możliwe jest wystawienie paragonów zbiorczo przed usługą, np. dwa dni wcześniej, a następnie rozdanie ich pracownikom w celu przekazania klientom bezpośrednio po wykonaniu usługi i uiszczeniu przez nich zapłaty gotówką?

W myśl art. 111 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych muszą prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Przez sprzedaż należy rozumieć odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Przedsiębiorcy muszą spełniać następujące warunki przy prowadzeniu ewidencji przy zastosowaniu kas:

1) dokonywać ewidencji każdej sprzedaży oraz wydruku paragonu fiskalnego lub faktury VAT z każdej sprzedaży, jak również wydawać oryginał wydrukowanego dokumentu nabywcy;

2) sporządzać raport fiskalny dobowy po zakończeniu sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem pierwszej sprzedaży w dniu następnym oraz sporządzać raport fiskalny za okres miesięczny po zakończeniu sprzedaży w ostatnim dniu miesiąca, nie później jednak niż przed rozpoczęciem sprzedaży w następnym miesiącu.

Obowiązek podatkowy w VAT powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Jeżeli czynności te powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Natomiast gdy przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części.

Zarówno uregulowania ustawy o VAT, jak i przepisy wykonawcze do tej ustawy nie określają wprost terminu zaewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kasy fiskalnej w opisanej przez podatnika sytuacji. Jednak ewidencjonowanie obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej powinno się odbywać z chwilą dokonania sprzedaży - świadczenia usługi, nie później jednak niż w momencie powstania obowiązku podatkowego, czyli z chwilą wykonania usługi lub ewentualnego otrzymania zaliczki (przedpłaty).

Nie można potwierdzić fakturą VAT ani też żadnym innym dokumentem (np. paragonem fiskalnym) wykonania czegoś, co faktycznie nie zostało jeszcze wyświadczone. Taki dokument jest bowiem dokumentem pustym, niedokumentującym żadnej transakcji. Zauważyć należy, że techniczne przeszkody nie mogą mieć wpływu na prawidłowe i właściwe rejestrowanie świadczonych usług i osiąganych z tego tytułu przychodów. Podatnik jest zobowiązany tak zorganizować i prowadzić odpowiednie urządzenia ewidencyjne, aby nie doprowadzić do naruszenia obowiązku ewidencyjnego.

Nieprawidłowe będzie postępowanie podatnika, polegające na wystawianiu paragonów dwa dni przed terminem wykonania usługi, mimo znajomości kwoty, którą usługobiorca będzie zobowiązany uiścić za usługę.

z 10 czerwca 2011 r., nr IPPP2-443-394/11-2/AK

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/105/i02.2013.105.07100060h.807.jpg@RY2@

Andrzej Pośniak partner w Kancelarii CMS Cameron McKenna

Organ podatkowy uznał, że przedsiębiorca prowadzący sezonową jednoosobową działalność polegającą na organizacji wizyt św. Mikołaja w okresie Świąt Bożego Narodzenia, zatrudniający nawet kilkadziesiąt osób, jest de facto zobowiązany zapewnić każdej z zatrudnionych osób kasę rejestrującą celem prowadzenia właściwej ewidencji sprzedaży. Wykluczone, zdaniem organu, jest bowiem wystawienie paragonów zbiorczo przed wykonaniem usługi (np. dwa dni wcześniej), a następnie rozdanie ich pracownikom celem przekazania klientom.

Oznacza to spore wydatki dla przedsiębiorcy, którego pracownicy świadczą usługi lub sprzedają towary poza lokalem przedsiębiorstwa. Każdy z zatrudnionych powinien bowiem zostać wyposażony w przenośną kasę, która umożliwiłaby mu wykonanie wynikającego z ustawy o VAT obowiązku, czyli wydanie paragonu klientowi wraz z wykonaniem usługi lub wydaniem towaru. Jest to szczególnie dotkliwe w kontekście obniżenia od 2013 r. limitu obrotu realizowanego na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności (oraz rolników ryczałtowych), powyżej którego trzeba prowadzić ewidencję przy zastosowaniu kas rejestrujących z 40 tys. zł do 20 tys. zł.

Na fakturze można używać nazw firmy zamiennie

Przedsiębiorca prowadzi we własnym imieniu działalność na podstawie wpisu do ewidencji. Dla celów podatkowych prowadzi ewidencję w postaci ksiąg rachunkowych.

Z powodu zmniejszenia asortymentu sprzedawanych towarów, które kojarzyły się z nazwą firmy, podatnik chce wprowadzić drugą nazwę, która wskazywałaby na przeważający obecnie towar w sprzedaży. Nie spowoduje to zmiany PKD, dlatego nie musi uzyskiwac drugiego numeru REGON.

Czy prawidłowe jest używanie zamiennie dwóch nazw dla działalności prowadzonej przez osobę fizyczną?

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy są zobowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności: dokonanie sprzedaży, datę sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Powinna ona zawierać m.in.: imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy, i numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany dla podatku.

Ponadto osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu. Muszą jednokrotnie dokonać zgłoszenia identyfikacyjnego, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw.

Na wystawionych dokumentach księgowych - fakturach VAT podatnicy będącymi osobami fizycznymi są zobowiązani do umieszczania imienia i nazwiska oraz adresu podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R.

Wracając do analizowanej sprawy, trzeba podkreślić, że przepisy określają minimalny zakres danych, jakie powinna zawierać faktura, i nie nakładają ograniczeń w sprawie umieszczenia na fakturze dodatkowych danych identyfikujących dostawców czy nabywców towarów. Konieczne jest jednak, by dane dotyczące podatnika podawane na fakturze były zgodne z danymi identyfikacyjnymi wykazanymi w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R. Tym samym na fakturach VAT wystawianych w związku z prowadzoną działalnością należy umieścić przede wszystkim firmę przedsiębiorcy, którą w rozpatrywanym przypadku jest imię i nazwisko podatnika będącego osobą fizyczną. Używanie natomiast zamiennie, tj. w zależności z którym przedsiębiorstwem wykonywana czynność jest związana, pozostałych określeń wskazujących na przedmiot działalności przedsiębiorcy jest dozwolone i pozostaje bez wpływu na rozliczenie podatkowe.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 20 lutego 2013 r., nr IBPP3/443-1331/12/KG

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/105/i02.2013.105.07100060h.808.jpg@RY2@

Andrzej Nikończyk doradca podatkowy w KNDP

Podatnik, który występuje w obrocie handlowym pod różnymi nazwami (zgłoszonymi do ewidencji) jest nadal jednym podatnikiem VAT od wszystkich działalności, niezależne od tego, czy prowadzi jedną firmę występującą pod kilkoma nazwami, czy kilka firm pod odrębnymi nazwami. Podatnik dla całej działalności podlegającej opodatkowaniu składa jedną deklarację VAT, bowiem jednostki organizacyjne co do zasady nie mogą być odrębnymi podatnikami. W sytuacji gdy zgodnie z dokumentami rejestracyjnymi podatnik może w ramach tej samej działalności stosować np. dwie różne nazwy, ma prawo podawać te nazwy zamiennie na fakturach. Inaczej byłoby, gdyby podatnik stosował dwie nazwy dla odrębnych działalności gospodarczych (np. sklep i warsztat), wówczas powinien w ramach tych poszczególnych działalności stosować właściwą nazwę, a nie stosować je zamiennie.

Księgi rachunkowe dopiero po przekroczeniu limitu

W listopadzie 2012 r. obywatelka Włoch, niemająca polskiego obywatelstwa, mieszkająca w Polsce rozpoczęła jednoosobową działalność sezonową na podstawie wpisu do ewidencji.

Planowane przychody nie osiągną równowartości 1,2 mln euro. Podatek opłacać będzie według skali podatkowej. Czy musi prowadzić księgi rachunkowe, czy może prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów?

Zgodnie z art. 24a ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie wykonujące działalność muszą prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów albo księgi rachunkowe, zgodnie z odrębnymi przepisami, w sposób zapewniający ustalenie dochodu (straty), podstawy opodatkowania i wysokości należnego podatku za rok podatkowy, w tym za okres sprawozdawczy, a także uwzględniać w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych informacje niezbędne do obliczenia wysokości odpisów amortyzacyjnych.

Tymi odrębnymi przepisami jest ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 330), którą stosuje się do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terenie Polski:

● osób fizycznych, spółek cywilnych i jawnych osób fizycznych oraz spółek partnerskich oraz spółdzielni socjalnych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły co najmniej równowartość w złotych 1,2 mln euro,

● osób zagranicznych, oddziałów i przedstawicielstw przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Przez osobę zagraniczną rozumie się "osobę fizyczną nieposiadającą obywatelstwa polskiego".

Skoro zatem każda osoba fizyczna nieposiadająca obywatelstwa polskiego jest osobą zagraniczną, to bez znaczenia dla ustalenia obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych pozostaje wysokość przychodu netto osiągnięta z prowadzonej przez nią pozarolniczej działalności. Odstępstwo od tej zasady dotyczy jedynie obywateli państw UE. Zgodnie z brzmieniem art. 12 i 43 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową.

Z uwagi na okoliczność, że podatniczka posiada obywatelstwo włoskie, a więc jest obywatelem państwa członkowskiego UE prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą na terytorium Polski, zobowiązana będzie do prowadzenia ksiąg rachunkowych dopiero po osiągnięciu, za poprzedni rok obrotowy, przychodów netto wynoszących co najmniej równowartość 1,2 mln euro.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 9 kwietnia 2013 r., nr IPTPB1/415-60/13-2/KSU

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/105/i02.2013.105.07100060h.809.jpg@RY2@

Anna Szczepaniec doradca podatkowy w TPA Horwath

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi potwierdził, że obywatelka Włoch prowadząca w Polsce działalność gospodarczą powinna być traktowana tak samo jak przedsiębiorcy polscy. W związku z tym nie będzie musiała w danym roku podatkowym prowadzić ksiąg rachunkowych, jeżeli osiągnięte przez nią przychody w roku poprzednim nie przekroczyły równowartości w walucie polskiej 1 200 000 euro. Wystarczającą dokumentacją do celów podatkowych jest w takim przypadku podatkowa księga przychodów i rozchodów.

Wątpliwości wynikają często z interpretowania przepisów ustawy o rachunkowości w oderwaniu od innych przepisów krajowych i unijnych. Ustawa o rachunkowości nakłada bowiem na osoby zagraniczne obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych niezależnie od wysokości osiąganych przychodów.

Nie każdy rodzaj biznesu skorzysta ze stawki 8,5 proc.

Podatniczka w 2003 r. rozpoczęła działalności sezonową i opodatkowała ją ryczałtem według stawki 8,5 proc. Przeważającym rodzajem działalności było pakowanie towarów sklasyfikowane pod numerem 82.92 Z (PKD-2007).

1 stycznia 2011 r. podpisała umowę na usługi kompletowania i formowania przesyłek itp. Usługi te znajdują się pod numerem PKD 52.29 C - Działalność pozostałych agencji transportowych, PKWiU 52.29.20.0. Wystawiała miesięczne rachunki i w terminie odprowadzała podatek według stawki 8,5 proc. Nie wiedziała, że należy w ewidencji dokonać stosownej aktualizacji, dopisując numer PKD 52.29 C. Zmiany tej dokonała w sierpniu 2011 r. Czy brak tego wpisu wyłącza opodatkowanie ryczałtem?

Opodatkowanie ryczałtem stosuje się do podatników osiągających w całości lub w części przychody ze świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. z 1998 r. nr 144, poz. 930 z późn. zm.).

Usługi świadczone przez podatniczkę sklasyfikowane pod symbolem 52.29.20.0, zgodnie z PKWiU, nie zostały wyłączone z opodatkowania ryczałtem. Zatem o korzystaniu z ryczałtu decyduje wyłącznie rodzaj wykonywanej działalności.

W razie utraty warunków do opodatkowania ryczałtem podatnik jest zobowiązany, poczynając od dnia, w którym nastąpiła utrata tych warunków, zaprowadzić właściwe księgi - chyba że jest zwolniony z tego obowiązku - i opłacać podatek na ogólnych zasadach.

Skoro podatniczka nie zgłosiła likwidacji działalności i w terminie do 20 stycznia 2011 r. nie dokonała wyboru innej formy opodatkowania, to przychody osiągane przez nią z tytułu faktycznie wykonywanych usług w ramach prowadzonej, sklasyfikowanych pod symbolem PKWiU 52.29.20.0, mogą być opodatkowane w formie zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych, niezależnie od kodu PKD wpisanego do ewidencji.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 8 lutego 2013 r., nr IPTPB1/415-732/12-2/MD

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2013/105/i02.2013.105.07100060h.810.jpg@RY2@

Katarzyna Siekiera konsultant podatkowy w FL Tax

Podatnik może opodatkować swoje przychody zryczałtowanym podatkiem dochodowym, o ile spełni określone warunki. Prawo podatnika do wyboru ryczałtu zależy m.in. od rodzaju działalności, która jest rzeczywiście przez niego wykonywana. Przepisy nie uzależniają prawa do opodatkowania na zasadach ryczałtu od wpisania do ewidencji właściwego kodu PKD. Jeśli zatem faktycznie wykonywana działalność nie wyłącza wyboru tej formy opodatkowania, to należy uznać, że podatnik może ją stosować, nawet jeśli aktualizacji wpisu do ewidencji nie dokonano lub dokonano z opóźnieniem.

Oprac. Ewa Ciechanowska