Jak sprawnie rozliczyć udział w targach i konferencjach

Do podstawowych wydatków, bez których trudno byłoby każdej firmie z powodzeniem uczestniczyć w targach, trzeba zaliczyć te związane z reklamą i promocją.

Chodzi przede wszystkim o wydatki, które przedsiębiorcy obecni na takich imprezach ponoszą w związku z obsługą stoisk wystawowych służących promowaniu własnych produktów czy usług. Zaliczyć do nich można te dotyczące wynajmu przestrzeni wystawowej, powierzchni reklamowej, zakupów lub wykonania gadżetów reklamowych oraz banerów, broszur, ulotek. Oprócz tego do podstawowych wydatków zaliczyć można koszty dojazdów czy przelotów oddelegowanych na targi pracowników, koszty ich noclegów, a także koszty związane z udziałem przedstawicieli firmy w spotkaniach z partnerami biznesowymi z innych firm obecnych na targach.

Tego typu wydatki co do zasady można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Zgodnie zarówno z ustawą o PIT, jak i ustawą o CIT kosztami podatkowymi są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodów. Taka reguła dotyczy zarówno przedsiębiorców i spółek osobowych rozliczających PIT, jak i przedsiębiorstw i organizacji (np. stowarzyszeń czy fundacji) opłacających CIT.

Różny charakter

Odliczeniu podlegają nie tylko wydatki bezpośrednio związane z działalnością gospodarczą firmy, lecz także te mające charakter pośredni. Koszty bezpośrednie wystąpią wówczas, gdy nabywane towary czy usługi służą np. odsprzedaży lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów albo usług przeznaczonych następnie na sprzedaż. Bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez przedsiębiorcę. Organy podatkowe z reguły nie sprzeciwiają się odliczeniu całości kosztów związanych z organizacją targów czy konferencji (np. za najem stoiska, sal).

Dyrektorzy izb skarbowych w wydawanych dla podatników interpretacjach indywidualnych stoją obecnie na stanowisku, że zakupy związane z udziałem firmy w targach czy konferencjach mają charakter pośredni.

O pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością podatnika można mówić wtedy, gdy ponoszone wydatki wiążące się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym osiąganymi przez podatnika obrotami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością przedsiębiorstwa, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy między dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu.

Najczęściej do wydatków mających pośredni wpływ na wykonywanie czynności opodatkowanych zalicza się koszty reklamy, wydatki związane z udziałem w targach, konferencjach, koszty doradztwa podatkowego, obsługi prawnej. Tak przykładowo uzasadnił interpretację indywidualną dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi (pismo z 15 lipca 2014 r. nr IPTPP4/443-293/14-4/OS).

Wydatki na stoisko wystawowe...

Organy podatkowe przyznają też rację podatnikom, że wydatki na wynajem powierzchni wystawienniczej, zatrudnienie obsługi stoisk, zakup ubioru z logo firmy dla personelu obsługi oraz pracowników stanowić będą koszty uzyskania przychodów. Podobnie kosztami podatkowymi będą wydatki na zorganizowanie i wystrój stoisk, na których firma przedstawia ofertę handlową w zakresie oferowanych usług, stwarzając możliwość: nawiązania nowych kontaktów handlowych, pozyskiwania klientów, podpisania nowych umów, a w efekcie zwiększenia w przyszłości przychodów.

Przykładowy katalog wydatków dotyczących uczestnictwa firmy w targach i możliwych do odliczenia zaakceptował dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 24 marca 2011 r. (nr IBPBI/2/423-1929/10/AP). [ramka poniżej]

Organ potwierdził stanowisko firmy, że wskazane przez nią wydatki mogą być kosztem uzyskania przychodu dla przedsiębiorstwa, ponieważ spełniają ogólne zasady rozliczenia podatkowego wydatków (wskazane w art. 15 ustawy o CIT oraz w art. 22 ustawy o PIT). Warunkiem zaliczenia do kosztów jest jednak właściwe ich udokumentowanie. Jednocześnie dyrektorzy izb skarbowych zaznaczają, że obowiązek wykazania związku poniesionych wydatków z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz ich wpływu na wysokość osiągniętych przychodów ciąży na podatniku. Związek ten organ podatkowy może zawsze zweryfikować w toku ewentualnego postępowania podatkowego. Przypomniał o tym dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 7 maja 2013 r. nr ITPB1/415-255/13/HD.

...i reprezentację

Z udziałem firmy w targach wiążą się też wydatki o charakterze reprezentacyjnym. Chodzi o koszty dotyczące przekazania kontrahentom produktów firmowych czy też ich próbek. Są to również wydatki o charakterze gastronomicznym, czyli związane z zaproszeniem kontrahenta na obiad czy lunch, podczas którego omawiane są zasady współpracy biznesowej.

Ujęcie w kosztach tego rodzaju wydatków jest wnikliwie badane przez fiskusa. Organy oceniają, czy koszty te miały, czy też mogły mieć wpływ na zwiększenie bądź zachowanie źródła przychodów firmy. Z tego względu odliczenie wspomnianych wydatków jest przedmiotem wielu sporów podatników z fiskusem.

Przykładowo sporne między przedsiębiorcami a urzędnikami jest ujęcie w kosztach produktów przedsiębiorstwa, które są przekazywane potencjalnym klientom przez oddelegowanych na targi handlowców. Chodzi o produkty, które mają na celu zwiększenie rozpoznawalności marki na rynku oraz zapoznanie przyszłych nabywców z ofertą firmy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 czerwca 2013 r. (sygn. akt II FSK 2053/11) uznał na korzyść przedsiębiorstwa produkującego sprzęt oświetleniowy, że wytworzenie produktów, które następnie nieodpłatnie zostaną przekazane kontrahentom, może być rozliczone w kosztach firmowych. NSA oddalił skargę kasacyjną dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, który twierdził, że tego typu działanie służy budowaniu i utrwalaniu wizerunku spółki, co ma charakter reprezentacji (zastosowany powinien być wtedy art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o CIT oraz art. 23 ust. 1 pkt 23 ustawy o PIT, zgodnie z którymi wydatki reprezentacyjne są wyłączone z odliczenia). NSA nie zgodził się z tym i uznał, że bezpłatne przekazanie towarów kontrahentowi nie ma cech reprezentacji, lecz reklamy, i może być zaliczone do kosztów. Sąd podkreślił, że warunkiem odliczenia jest to, aby przekazanie produktów miało na celu utrzymanie lub zachęcenie do współpracy partnerów handlowych przedsiębiorstwa (np. sieci handlowe, przedsiębiorstwa budowlane w przypadku inwestorów budujących obiekty handlowe).

Kolacje biznesowe

Na tle tych przepisów sporne między podatnikami i organami jest zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów danej firmy faktur czy rachunków za obiad w restauracji opłacanych ze środków firmowych w czasie obecności firmy na targach. NSA w tej sprawie wydał wyrok w składzie siedmiu sędziów (wyrok z 17 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 702/11), w którym stwierdził na korzyść podatników, że wydatki na poczęstunek w biurze czy spotkanie w restauracji z kontrahentem mogą być uznane za koszt podatkowy. Według sądu oceniając, czy dane koszty mają charakter reprezentacyjny, należy patrzeć na ich cel. Jeśli wyłącznym lub dominującym zamiarem firmy lub jej pracownika jest wykreowanie dobrego wizerunku, to takie wydatki mają charakter reprezentacyjny. Jeśli natomiast firma twierdzi, że w trakcie spotkania z kontrahentem omawia i decyduje o kluczowych sprawach biznesowych, to rachunek za posiłek w lokalu gastronomicznym może być ujęty w kosztach.

Po tym orzeczeniu NSA minister finansów wydał interpretację ogólną skierowaną do organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej (pismo z 25 listopada 2013 r. nr DD6/033/127/SOH/2013/RD-120521). Wynika z niej, że o zaliczeniu do kosztów podatkowych wydatków gastronomicznych, np. zaproszenie kontrahenta do restauracji czy też poczęstowanie go kawą w biurze, nie decyduje wystawność czy okazałość poczęstunków, lecz ich związek z przychodem firmy. Minister wprost wskazał, że do kosztów można zaliczyć wydatki na drobne poczęstunki (np. ciastka, paluszki, kanapki) i napoje (np. kawę, herbatę, wodę mineralną, soki) podawane podczas rozmów z kontrahentami, inwestorami, wykonawcami itp., niezależnie od tego, czy toczą się one w siedzibie podatnika, czy poza nią (to samo dotyczy obiadów, lunchów, kolacji).

Interpretacja ogólna nie odnosi się wprost do sytuacji ponoszenia wydatków w trakcie spotkań targowych. Dlatego odliczenie wydatków na drobny poczęstunek, np. w postaci słodyczy, paluszków, napojów bezalkoholowych, wystawionych na stoisku targowym, może być problematyczne.

Przykładowo dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej wydanej dla spółki produkującej i dystrybuującej sprzęt elektrotechniczny stwierdził, że nie jest możliwe zaliczenie do kosztów tego typu wydatków (pismo z 24 stycznia 2014 r. nr IPTPB3/423-437/13-2/PM). Organ stwierdził, że wydatki na zakup artykułów spożywczych przeznaczonych na poczęstunek odwiedzających stoisko targowe gości nie stanowią kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 1 pkt 28 ustawy o CIT. Według organu reprezentacją są działania zmierzające do zapewnienia pożądanego przez podatnika wizerunku w kontaktach gospodarczych. Pod tym pojęciem mieści się również sposób podejmowania interesantów i kontrahentów i to niezależnie od tego, czy cechuje je wystawność i przepych - podkreślił organ.

WAŻNE

Wytworzenie produktów, które następnie nieodpłatnie zostaną przekazane kontrahentom, może być rozliczone w kosztach firmowych

Które wydatki mogą być kosztem

Przykładowe rodzaje wydatków, które firma może zaliczyć do kosztów podatkowych, to:

● wynajem powierzchni wystawienniczej,

● zaprojektowanie, wykonanie i transport stoiska,

● reklama w pismach wydawanych przez organizatora targów,

● zatrudnienie obsługi stoiska,

● zakup elementów ubioru z logo firmy dla personelu obsługi oraz pracowników,

● zakup gadżetów o niskiej jednostkowej wartości z logo firmy dla kontrahentów (słodycze, długopisy, krawaty, spinki do koszuli, kubki, zapalniczki itp.),

● zaprojektowanie i druk zaproszeń dla klientów,

● zakup voucherów uprawniających do wejścia na targi,

● zorganizowanie noclegów, transportu oraz zapewnienie wyżywienia (na zwyczajowo przyjętym poziomie) dla pracowników, zaproszonych klientów i gości,

● ubezpieczenie majątkowe stoiska i jego wyposażenie,

● wykonanie systemu informacji multimedialnej,

● organizacja spotkań z partnerami biznesowymi na targach,

● zakup winiet do samochodów służbowych uprawniających do poruszania się w centrum miasta i dojazdu do miejsca odbywania się targów.

z 24 marca 2011 r. nr IBPBI/2/423-1929/10/AP.

Co na to fiskus

Wydatki poniesione przez spółkę w ramach organizowanych targów, takie jak: koszty wynajmu powierzchni targowej (hali), koszty przystosowania hali na potrzeby organizowanych targów, np. koszty zakupu krzeseł, stołów i wykładziny, koszty przygotowania sceny, oprawy muzycznej, artystycznej oraz nagłośnienia, koszty zabudowy stoisk targowych, koszty noclegu dla wybranych kontrahentów, koszty cateringu wewnętrznego (w ramach posiadanej przez spółkę kuchni) i cateringu zewnętrznego, a także koszty gadżetów z logo spółki, ulotek, folderów, katalogów należy uznać za koszty uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT

z 11 października 2013 r. (nr ILPB3/423-305/13-4/JG)

Zakup manekinów, które są wykorzystywane jako stały element stoiska wystawowego prezentującego kolekcje odzieży na targach, stanowi koszt uzyskania przychodów. Poniesione wydatki na zakup manekinów kreują koszty, które będą miały związek z uzyskaniem przychodu z działalności gospodarczej spółki zajmującej się produkcją odzieży myśliwskiej i wędkarskiej

z 7 maja 2013 r. (nr ITPB1/415-255/13/HD)

W przypadku odbywania przez przedsiębiorcę zagranicznej podróży służbowej, w tym związanej z udziałem w zagranicznych targach czy konferencjach (które służą wyłącznie poszukiwaniu nowych zleceń, nawiązywaniu kontaktów biznesowych) - za cały czas jej trwania, łącznie z sobotą i niedzielą - przedsiębiorca może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów diety związane z tymi podróżami

z 5 grudnia 2012 r. (nr IPPB1/415-1400/12-2/MT)

Sfinansowanie pobytu w Polsce i udziału w targach zagranicznych kontrahentów polskiej spółki (np. bilety lotnicze, hotele, usługi gastronomiczne, wynajem samochodów oraz drobne upominki zgodne z przyjętymi zwyczajami członków delegacji) nie stanowi kosztów uzyskania przychodów polskiej spółki, nawet gdy przedstawiciele zagraniczni wyrażają zgodę na przyjazd na targi tylko pod warunkiem sfinansowania przynajmniej częściowo ich pobytu w Polsce. Tego typu wydatki nie są ukierunkowane na osiągnięcie przychodów lub zachowanie albo zabezpieczenie ich źródła

z 15 stycznia 2014 r. (nr IPPB1/415-1099/13-2/AM)

W przypadku refundacji kosztów udziału w targach (np. dotyczących delegacji, usług hotelowych, wynajmu sal konferencyjnych) nie ma możliwości zaliczenia tak pokrytych wydatków do kosztów podatkowych. Konsekwencją zwolnienia od podatku środków otrzymywanych przez podatnika z dotacji jest brak możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków sfinansowanych z tych środków. Ta zasada dotyczy również sytuacji, gdy podatnik najpierw sfinansował udział w targach z własnych środków, a potem otrzymał refundację. Jeśli np. wydatki zostały poniesione przez przedsiębiorstwo w roku podatkowym 2012, kwotę dofinansowania stanowiącą refundację wydatków kwalifikowanych firma uzyskała zaś w roku 2013 (po 31 marca 2013 r., tj. po terminie złożenia deklaracji CIT-8 za 2012 rok), konieczne jest skorygowanie kosztów uzyskania przychodów w 2012 roku, co skutkuje również koniecznością dokonania korekty złożonego w urzędzie skarbowym zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) CIT-8 za 2012 rok.

z 25 lutego 2013 r. (nr IPTPB3/423-436/12-4/KJ)

Bez rodziny

W kontekście udziału firmy w targach przykładowo odliczyć nie można rachunku za obiad, w którym będą uczestniczyć członkowie rodziny handlowca, których zabrał na swój wyjazd na targi. NSA w wyroku w składzie siedmiu sędziów wyraźnie podkreślił, że do kosztów uzyskania przychodów nie można zaliczyć rodzinnego obiadu.

Stawka dla pakietu czy świadczeń odrębnych

Uczestnicy targów kupują najczęściej cały pakiet usług. W jego skład wchodzi zazwyczaj wynajęcie powierzchni wystawienniczej, doprowadzenie do niej mediów, usługi reklamowe, wystrój sali konferencyjnej, usługi parkingowe czy inne. Oprócz tego w ramach pakietów podstawowych albo dodatkowych możliwy jest zakup zakwaterowania, wyżywienia albo innych dodatkowych atrakcji (np. wycieczek po okolicy, w której odbywają się targi czy konferencje).

W tym zakresie przedsiębiorcy spierają się z organami podatkowymi, czy sprzedaż tzw. pakietów targowych lub konferencyjnych stanowi jedno kompleksowe świadczenie rozliczane jako całość, czy też jest to sprzedaż oddzielnych usług, które należy rozliczać odrębnie. Dla podatników istotne jest, aby daną usługę uznać za kompleksową i zastosować niższą stawkę podatku lub całkowite zwolnienie z opodatkowania, z którego korzysta usługa główna wchodząca w skład świadczenia kompleksowego. Dla fiskusa zaś odwrotnie - korzystniej jest uznać, że dana usługa, która jest zwolniona z opodatkowania lub objęta niższą stawką, wchodzi w skład innej usługi, która jest opodatkowana podstawową stawką podatku.

Dwa w jednym

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i sądów administracyjnych wypracowany został pogląd, że generalnie dla rozliczenia VAT każde świadczenie powinno być uznawane za odrębne i niezależne. W relacjach między przedsiębiorcami zdarzają się sytuacje, kiedy odrębne świadczenia, które mogą być wykonywane oddzielnie, można uznać za jedną transakcję. Jedna transakcja występuje wtedy, gdy dwa lub więcej elementów albo dwie lub więcej czynności, dokonane przez wykonawcę (świadczącego usługi podatnika VAT), są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny (przykładowo wyroki TSUE z 17 stycznia 2013 r., sprawa C-224/11, czy z 21 lutego 2008 r., sprawa C425/06 Part Service). Jednak zgodnie z orzecznictwem TSUE dane świadczenie należy uznać za dodatkowe w stosunku do świadczenia głównego, w szczególności jeżeli nie stanowi ono dla klienta celu samo w sobie, lecz służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego. Wtedy nie może być mowy o świadczeniach kompleksowych.

W przypadku targów czy konferencji organy podatkowe w wydawanych dla przedsiębiorców interpretacjach indywidualnych z reguły przyjmują pogląd, że usługi sprzedaży pakietów targowych czy konferencyjnych należy traktować jako jedno kompleksowe świadczenie i wtedy istotne jest miejsce świadczenia usługi podstawowej.

Przykładowo dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 10 lipca 2014 r. (nr ITPP2/443-495/14/AK) stwierdził, że na złożoną (kompleksową) usługę organizacji konferencji lub szkolenia składają się oferowane przez spółkę usługi w ramach tzw. pakietu konferencyjnego (zakwaterowanie w hotelu, pełne wyżywienie dla uczestników konferencji, wynajem sal konferencyjnych ze sprzętem technicznym, usługi parkingowe, udostępnienie mediów, przygotowanie wystroju sal konferencyjnych, obsługa logistyczna konferencji). W ocenie organu każda z tych usług stanowi element usługi złożonej, związanej z organizacją konferencji lub szkolenia. Są one niezbędne do świadczenia usługi organizacji konferencji/szkolenia oraz są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie jedno świadczenie i nie powinny być sztucznie dzielone dla celów podatkowych. Jednocześnie organ uznał, że w przypadku oferowania usług dodatkowych, tj. organizacji czasu wolnego od zajęć merytorycznych (np. występy artystyczne, zwiedzanie miasta, usługi spa) czy transportu uczestników konferencji w związku z organizacją czasu wolnego - stanowią one świadczenia, które nie są niezbędne do rzetelnego i właściwego wykonania usługi polegającej na organizacji konferencji lub szkolenia. Tym samym tego typu usługi nie wchodzą w skład usługi głównej, ale stanowią usługi odrębne, a ich wydzielenie nie ma charakteru sztucznego. Według organu usługi dodatkowe stanowią jedynie usługi odrębne, mające na celu uatrakcyjnienie pobytu uczestnikom, mimo że wartość pakietu konferencyjnego kalkulowana będzie zawsze dla całej usługi łącznie i zawierać wymienione wyżej czynności.

Wcześniej podobne stanowisko wyraził dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 27 lutego 2012 r. (nr IBPP3/443-1306/11/PK). Organ stwierdził, że usługą zasadniczą jest wykonanie usługi związanej z targami. Na nią składa się kilka świadczeń: najem powierzchni targowej wraz z doprowadzeniem mediów i internetu oraz usługi reklamowe na tych targach.

Usługi związane z udziałem w targach mogą być jednak również rozliczane odrębnie. Przykładowo dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 1 marca 2013 r. (nr IPPP3/443-488/11/12-7/S/KC) uznał, że usługami odrębnymi są usługi oferowane przez organizatora targów obejmujące m.in.: wynajęcie powierzchni wystawienniczej zabudowanej (stoiska); doprowadzenie do stoiska prądu i mediów; wpis do katalogu wydawanego przez organizatora targów; opłatę rejestracyjną pobieraną za udział w targach; dodatkowe usługi techniczne - rozmieszczenie reklam w pawilonie targowym i na zewnątrz; sprzątanie stoiska. W tym przypadku jednak organizator targów wskazał, że za każdą z opisanych usług ustalał odrębne wynagrodzenie.

Siedziba działalności

Oprócz kompleksowości świadczeń w przypadku udziału w targach (szczególnie zagranicznych) istotne jest miejsca świadczenia usług przez organizatora. Od tego zależy miejsce ich opodatkowania.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy o VAT miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika (czyli np. kontrahenta prowadzącego działalność gospodarczą) jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Z kolei gdy podatnik będący usługobiorcą nie ma siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca jej prowadzenia, miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym ma on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

Od zasad tych przewidziane są wyjątki. Dotyczą one m.in. usług związanych z nieruchomościami. Dla rozliczenia usług nabywanych od organizatorów targów istotny jest wyjątek określony w art. 28g ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z nim miejscem świadczenia usług wstępu na targi i wystawy (w tym wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne) oraz usług pomocniczych związanych z usługami wstępu jest miejsce, w którym te imprezy faktycznie się odbywają.

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 10 lipca 2014 r. (nr ITPP2/443-495/14/AK) wydanej dla polskiej spółki oferującej kompleksową usługę organizacji konferencji i szkoleń (tzw. pakietów obejmujących m.in. wynajem sal konferencyjnych ze sprzętem technicznym, zakwaterowanie w hotelu oraz pełne wyżywienie dla uczestników) dla podmiotów mających siedzibę i miejsce zamieszkania w Polsce, ale również na rzecz podmiotów zagranicznych, stwierdził, że w odniesieniu do miejsca świadczenia tego typu usług zastosowanie znajdzie ogólna zasada. W ocenie organu wynika to z tego, że świadczona przez spółkę usługa nie zawiera się w wyjątkach od ogólnej zasady.

Spółka miała wątpliwość, w jaki sposób rozliczyć usługi świadczone na rzecz klientów zagranicznych (czyli takich, którzy nie posiadają siedziby ani miejsca zamieszkania na terytorium Polski, a także nie prowadzą działalności gospodarczej w Polsce). Organ wyjaśnił, że w takim przypadku złożona usługa związana z organizacją imprezy nie podlega opodatkowaniu VAT w Polsce, ponieważ miejscem świadczenia tej usługi będzie terytorium kraju, w którym usługobiorca ma siedzibę działalności gospodarczej.

Podobnie jest z ustaleniem miejsca świadczenia dla usług dodatkowych oferowanych zagranicznym klientom, tj. organizacji czasu wolnego od zajęć merytorycznych (np. występów artystycznych, zwiedzania miasta, usług spa itp.) czy transportu uczestników konferencji (targów) w związku z organizacją czasu wolnego. W tym przypadku zastosowanie znajdzie również ogólna zasada, że usługi te nie podlegają opodatkowaniu w Polsce, ponieważ miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju, w którym usługobiorca ma siedzibę działalności gospodarczej. Organ wskazał, że wystawiona w tym przypadku faktura powinna zawierać wpis "odwrotne obciążenie" - zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT. Tak będzie jednak tylko w sytuacjach, gdy usługi dodatkowe związane ze spędzaniem wolnego czasu przez uczestników targów czy konferencji nie są usługami turystycznymi.

Jeśli zaś byłyby usługami turystyki, to - w ocenie dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy - miejscem ich świadczenia, zgodnie z art. 28n ust. 1 ustawy o VAT, jest miejsce, gdzie usługodawca ma siedzibę działalności gospodarczej, czyli terytorium Polski.

Podkreślić trzeba, że wyjątek związany z określeniem miejsca świadczenia usług dotyczący usług wstępu na targi czy konferencje (art. 28g ust.1 ustawy o VAT) ma zastosowanie do tego typu świadczeń, a nie do usług targowych obejmujących np. budowę czy aranżację stoiska targowego. Zwrócił na to uwagę dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 31 grudnia 2013 r. (nr IBPP4/443-459/13/EK). Tym samym firma zajmująca się kompleksową obsługą targów nie może stosować stawki krajowej w celu opodatkowania wykonanych usług ze względu na to, że usługi te nie podlegają opodatkowaniu w Polsce.

Prezenty o małej wartości

W czasie targów wystawcy często przekazują gościom różne gadżety (np. próbki towarów czy upominki albo foldery reklamowe). Taka czynność nie stanowi dostawy towarów i nie musi być opodatkowana. Zgodnie z art. 7 ust. 3 ustawy o VAT odpłatną dostawą towarów nie jest przekazanie prezentów o małej wartości i próbek, jeżeli przekazanie to następuje na cele związane z działalnością gospodarczą podatnika.

Prezentami o małej wartości są przekazywane przez firmę jednej osobie towary:

● o łącznej wartości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 100 zł, jeżeli podatnik prowadzi ewidencję pozwalającą na ustalenie tożsamości tych osób;

● których przekazania nie ujęto w ewidencji, jeżeli jednostkowa cena nabycia towaru (bez podatku), a gdy nie ma ceny nabycia, jednostkowy koszt wytworzenia, określone w momencie przekazywania towaru, nie przekraczają 10 zł.

Limity te nie dotyczą drukowanych materiałów reklamowych i promocyjnych. Potwierdził to dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 8 maja 2013 r. (nr ILPP2/443-108/13-4/AKr). Według organu opodatkowaniu nie podlegają przekazywane drukowane materiały reklamowe, ponieważ towary te nie mają dla nabywcy waloru konsumpcyjnego (chodzi np. o firmowe naklejki/stickery, katalogi, foldery, miniksiążeczki, firmowe torebki papierowe, papier pakowy). Nie mają one dla osoby, która je otrzymuje, wartości użytkowej, i tym samym ich przekazanie nie podlega opodatkowaniu VAT. Jednocześnie w ocenie organu opodatkowaniu podlegają kalendarze w postaci pojedynczego kartonika lub w formie plakatu, zawierające zdjęcia produktów i hasła reklamowe. Wynika to z tego, że pełnią one funkcję informacyjną oraz nośnika reklamy, ale mają dla nabywcy wartość użytkową (konsumpcyjną). Tym samym nieodpłatne przekazanie tego typu produktów nie podlega opodatkowaniu, tylko jeśli spełniają one definicję prezentów o małej wartości.

Firma uczestnicząca w targach powinna ocenić, które z wydatków mają charakter reprezentacyjny. Wtedy musi wyłączyć je z odliczenia podatkowego. Dotyczy to np. faktur za noclegi kontrahentów czy też rzeczoznawców majątkowych, którzy uczestniczą w targach na zaproszenie firmy, a także wydatków na poczęstunek wystawiony na stoisku targowym.

Podstawa prawna

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851).

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl