Obowiązek wynika z umowy

Podatniczka nie zgodziła się z takim rozstrzygnięciem i zaskarżyła ostateczną decyzję do sądu. Jej zdaniem nieodpłatne nabycie służebności na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego skutkowało zwolnieniem od opodatkowania. I to niezależnie od faktu niezgłoszenia nabycia prawa właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w miesięcznym terminie. Podkreśliła, że art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie determinuje treści umowy zawartej w formie aktu notarialnego. Ustawa nie stawia żadnych wymogów co do stron składających oświadczenia woli, a jedynie wskazuje, że podstawą dla ustanowienia służebności jest umowa zawarta w formie aktu notarialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił jej skargę. Sąd zgodził się z podatniczką co do niekonsekwentnego stanowiska organu podatkowego w zakresie momentu ustanowienia prawa służebności osobistej oraz daty powstania obowiązku podatkowego. WSA podkreślił, że na gruncie prawa cywilnego nie można ustanowić prawa nieodpłatnej służebności osobistej w drodze jednostronnego oświadczenia. Skoro tak, to obowiązkiem organu podatkowego było ustalenie, w którym momencie oświadczenie woli osoby, na rzecz której prawo to ustanowiono, dotarło do osoby prawo ustanawiającej. Inaczej mówiąc, kiedy została zawarta umowa ustanowienia służebności mieszkania na rzecz skarżącej.

W ocenie WSA to moment ustanowienia służebności jest decydujący dla ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku od spadków i darowizn i wywnioskował. A skoro takiego ustalenia w sposób prawidłowy nie dokonano, to przedwczesne było rozważanie, czy został zachowany termin do złożenia oświadczenia, które jest jednym z warunków do skorzystania ze zwolnienia.

Organ podatkowy wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednak sąd kasacyjny w pełni podzielił stanowisko sądu I instancji.

Aleksandra Tarka

@RY1@i02/2010/216/i02.2010.216.183.015a.001.jpg@RY2@

Arkadiusz Gerwel, aplikant adwokacki w KNDP Kolibski, Nikończyk, Dec i Partnerzy

W komentowanym wyroku NSA oddalił skargę ze względu na błędnie sformułowane podstawy skargi kasacyjnej wniesionej przez organ podatkowy. Jednak WSA w Gliwicach stwierdził, iż jednostronne oświadczenie woli o ustanowieniu nieodpłatnej służebności (np. mieszkania) złożone w formie aktu notarialnego nie zwalnia nabywcy od zgłoszenia tego faktu w celu skorzystania ze zwolnienia. Takie podejście jest moim zdaniem zbyt rygorystyczne. Celem zwolnienia z obowiązku zgłaszania darowizny nabytej na podstawie aktu notarialnego była okoliczność, iż organ podatkowy dysponuje wiedzą o tym fakcie, skoro notariusze są zobowiązani do przesyłania aktów notarialnych organom podatkowym. Jednostronne ustanowienie służebności w formie aktu notarialnego bez jednoczesnego oświadczenia w formie aktu notarialnego nabywcy również powinno być objęte brakiem obowiązku dokonania zgłoszenia darowizny.

KONTAKT aleksandra.tarka@infor.pl