Kiedy emeryt zapłaci PIT od świadczeń od byłego pracodawcy

Zgodnie z ustawą o lasach lasy państwowe mogą sprzedawać nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi i samodzielne lokale mieszkalne oraz grunty z budynkami mieszkalnymi w budowie, nieprzydatne lasom państwowym.

Cena sprzedaży lokalu podlega łącznemu obniżeniu o 6 proc. za każdy rok zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych lasów państwowych i o 3 proc. za każdy rok najmu tego lokalu, nie więcej jednak niż o 95 proc., a spłata należności może zostać rozłożona na 60 rat miesięcznych, przy czym oprocentowanie nie może przekraczać w stosunku rocznym stopy referencyjnej, określającej minimalne oprocentowanie podstawowych operacji otwartego rynku prowadzonych przez Narodowy Bank Polski, powiększonej o 2 punkty procentowe. Jeżeli osobą uprawnioną jest emeryt lub rencista, cena nabycia lokalu ustalona jest na 5 proc. jego wartości.

W przypadku gdy nabywca nieruchomości był pracownikiem (emeryt, rencista) jednostki organizacyjnej lasów państwowych zbywającej tę nieruchomość, przychód osiągnięty przez nabywcę w związku z preferencyjnym nabyciem nieruchomości zakwalifikować należy do przychodów z tzw. innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Od uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu świadczeń otrzymanych przez emerytów lub rencistów, w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunkiem pracy, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 26 i 38 ustawy o PIT - w wysokości 10 proc. należności.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 38 tej ustawy wolne od podatku dochodowego są świadczenia rzeczowe lub ekwiwalenty pieniężne w zamian tych świadczeń otrzymywane przez emerytów i rencistów w związku z łączącym ich poprzednio z zakładami pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy oraz od związków zawodowych - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł.

Zryczałtowany podatek pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania.

W zeznaniu rocznym wykazuje się należny podatek dochodowy, jeżeli nie został on pobrany przez płatnika.

Skoro zatem płatnik nie pobrał należnego zryczałtowanego podatku dochodowego od 39 118 zł z tytułu częściowo odpłatnego świadczenia rzeczowego w postaci różnicy między ceną rynkową nieruchomości a ceną faktycznie zapłaconą, pomniejszoną o 2280 zł, podatnik powinien tę kwotę wykazać w zeznaniu PIT-36 za 2009 r. i odprowadzić od tego należny podatek.

Art. 9, 10, 21, 30, 41, 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ustawa o PIT przewiduje zwolnienie z PIT, które dotyczy otrzymywanych przez emerytów i rencistów świadczeń rzeczowych lub ekwiwalentów pieniężnych w zamian tych świadczeń, którymi są np. bilety do kina, teatru, karnety na basen czy siłownię, paczki świąteczne, bony towarowe itp.

Zwolnieniu z opodatkowania podlega wartość świadczeń rzeczowych lub ekwiwalentów (w tym bonów towarowych) do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł. Nadwyżka ponad tę kwotę podlega opodatkowaniu.

Otrzymane przez emerytów, rencistów świadczenia w postaci bonów towarowych sfinansowanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych objęte będą zwolnieniem do 2280 zł w roku podatkowym.

Art. 9, 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 92 ustawy o PIT wolne od podatku dochodowego są świadczenia rzeczowe (w naturze) lub ekwiwalenty pieniężne w zamian tych świadczeń, przysługujące na podstawie odrębnych przepisów członkom rodzin zmarłych pracowników oraz zmarłych emerytów i rencistów - do wysokości nie przekraczającej w roku podatkowym 2280 zł.

Osobami uprawnionymi do korzystania z funduszu są pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści - byli pracownicy i ich rodziny - oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał, w regulaminie, prawo korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z funduszu.

Opisane świadczenia - do wysokości nie przekraczającej w roku podatkowym 2280 zł - są zwolnione z podatku i nie będą stanowić dla małżonków zmarłych pracowników oraz zmarłych emerytów i rencistów przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Art. 9, 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Jeżeli sfinansowanie kosztów wycieczki odbywa się przez zakup wycieczki przez wnioskodawcę (to on jest nabywcą tej usługi), a więc przedmiotem świadczenia nie jest rzecz, lecz usługa turystyczna, to tego rodzaju świadczenie nie będzie korzystało ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 67 i pkt 38 ustawy o podatku dochodowy od osób fizycznych, bowiem świadczenie to nie jest ani świadczeniem rzeczowym, ani świadczeniem pieniężnym, o którym mowa w tych przepisach - jest usługą.

Zatem w przypadku pracowników pracodawca jest zobowiązany do zakwalifikowania tego świadczenia (sfinansowania kosztów wycieczki, tj. przejazdu, noclegu, wyżywienia) do przychodu ze stosunku pracy podlegającego opodatkowaniu PIT i tym samym do pobrania stosownej zaliczki na podatek dochodowy, a następnie wykazania tego przychodu w informacji PIT-11, gdyż wszystkie świadczenia pozostające w związku z pozostawaniem w stosunku pracy stanowią przychód pracownika ze stosunku pracy.

Natomiast w przypadku byłych pracowników (emerytów i rencistów) ich przychód będzie podlegał opodatkowaniu 10-proc. podatkiem zryczałtowanym. Płatnicy są zobowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych.

Art. 9, 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Wolne od podatku dochodowego są świadczenia rzeczowe lub ekwiwalenty pieniężne w zamian tych świadczeń otrzymywane przez emerytów i rencistów w związku z łączącym ich poprzednio z zakładami pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy oraz od związków zawodowych - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł.

Rzeczami są tylko przedmioty materialne. Niewątpliwie paczki żywnościowe należy uznać za świadczenie rzeczowe.

Zatem ze zwolnienia, w limitowanej kwocie 2280 zł, mogą korzystać jedynie świadczenia o charakterze materialnym oraz ekwiwalenty w zamian tych świadczeń. Ekwiwalent w znaczeniu słownikowym to rzecz równa innej wartością, odpowiednik, równoważnik.

Ze zwolnienia mogą więc korzystać jedynie świadczenia pieniężne, które mają swój odpowiednik w pierwotnym prawie do świadczenia rzeczowego. Oznacza to, że w sytuacji, gdy zgodnie z właściwymi przepisami w regulaminie znajdzie się zapis o możliwości przyznania ekwiwalentu pieniężnego w zamian przysługujących paczek żywnościowych, to taki ekwiwalent będzie korzystał ze zwolnienia z PIT, bez względu na to, czy osoba, która go otrzymała, przedstawi jakiekolwiek dokumenty potwierdzające sposób wydatkowania otrzymanego świadczenia.

Art. 9, 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są świadczenia rzeczowe lub ekwiwalenty pieniężne w zamian tych świadczeń otrzymywane przez emerytów i rencistów w związku z łączącym ich poprzednio z zakładami pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy lub spółdzielczym stosunkiem pracy oraz od związków zawodowych - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł.

Ze zwolnienia do wysokości określonego limitu korzystają jedynie świadczenia o charakterze rzeczowym lub ekwiwalenty pieniężne otrzymane w zamian tych świadczeń pod warunkiem spełnienia pozostałych wymienionych przesłanek.

Tak więc nie można uznać, że świadczenia pieniężne, które otrzymują emeryci, mają charakter świadczeń rzeczowych lub ekwiwalentów pieniężnych w zamian tych świadczeń, wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sytuacja taka miałaby miejsce, w przypadku gdy emerytom zostałyby przyznane np. paczki żywnościowe lub ekwiwalent pieniężny zamiast przysługujących im paczek.

Wartość wypłaconych świadczeń pieniężnych opisanych przez podatniczkę nie podlega zatem zwolnieniu przedmiotowemu na podstawie wskazanego przepisu i stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Podatek ten w przypadku naszej podatniczki wyniesie 10 proc.

W konsekwencji w rozpatrywanej sprawie zgodne z prawem jest pobieranie od wypłat z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych przeznaczonych na refundację wypoczynku wakacyjnego podatniczki zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości 10 proc., przy czym były zakład pracy ma obowiązek, w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym, wystawienia PIT-8AR i przekazania jedynie do urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie ma siedziby.

Art. 9, 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ewa Konderak

gp@infor.pl