Kiedy opodatkować przychód ze sprzedaży akcji

konsultant w Grant Thornton Frąckowiak Sp. z o.o. Sp. k.

W przypadku procedury umorzenia udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której elementem jest ich zbycie na rzecz spółki w celu umorzenia, mamy co do zasady do czynienia z umorzeniem dobrowolnym (a zatem następującym za zgodą wspólnika).

Procedura umorzenia udziałów została uregulowana w art. 199 kodeksu spółek handlowych. W świetle tego przepisu faktyczna wypłata wynagrodzenia za umorzone udziały nie stanowi warunku skuteczności umorzenia. W konsekwencji możemy mieć do czynienia z sytuacją, w której wynagrodzenie zostało określone w uchwale o umorzeniu, a następnie w umowie zbycia udziałów w celu umorzenia, ale jego faktyczna wypłata na rzecz wspólnika, z różnych względów, nie nastąpiła.

Od początku 2011 roku do przedmiotowej sytuacji znajduje zastosowanie przepis art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT). W świetle wskazanego przepisu za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach z o.o. W przepisie tym to należność przychodu, a nie jego faktyczne uzyskanie decyduje o powstaniu - rozumianego podatkowo - przychodu z kapitałów pieniężnych. Sytuacja ta różni się od stanu rzeczy sprzed nowelizacji, kiedy to - w myśl wyeliminowanego art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy o PIT - dochód z odpłatnego zbycia udziałów na rzecz spółki w celu ich umorzenia powstawał z momentem faktycznego uzyskania go przez zbywającego udziały wspólnika.

O należności danego przychodu możemy mówić w sytuacji, kiedy określona kwota przysługującego podatnikowi świadczenia pieniężnego staje się wymagalna i może on domagać się jej zapłaty. W związku z powyższym dla określenia, czy w konkretnej sytuacji powstał przychód podatkowy, musimy odnieść się do terminu zapłaty należności za zbywane udziały, określonego w umowie ich zbycia. Przychód podatkowy powstanie w momencie upływu przedmiotowego terminu, a zatem w przypadku określenia np. rocznego terminu zapłaty przychód powstanie z upływem roku.

Zgodnie z art. 30b ustawy o PIT od dochodu, stanowiącego różnicę pomiędzy przychodami a kosztami ich uzyskania, pobiera się podatek dochodowy stanowiący 19 proc. dochodu. Kosztami uzyskania przychodu będą tu, w zależności od sposobu pokrycia przedmiotowych udziałów: wydatki na ich objęcie (w przypadku objęcia ich w zamian za wkład gotówkowy), nominalna wartość objętych udziałów z dnia ich objęcia (w przypadku objęcia ich w zamian za wkład niepieniężny - inny niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część), w przypadku objęcia przedmiotowych udziałów w zamian za aport, którego przedmiot stanowiło przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część - wartość składników tego przedsiębiorstwa określona na dzień objęcia udziałów.

Dochodu tego nie łączy się z dochodami opodatkowanymi według skali podatkowej oraz z przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej.

Po zakończeniu roku podatkowego podatnik zobligowany jest do rozliczenia przedmiotowych przychodów w zeznaniu rocznym na formularzu PIT-38.

Oprac. Ewa Ciechanowska

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).