Jakie skutki podatkowe wiążą się z wymianą udziałów w spółce

@RY1@i02/2011/103/i02.2011.103.086.006b.001.jpg@RY2@

Justyna Bauta-Szostak radca prawny, doradca podatkowy w MDDP

Sposób sformułowania przepisów dotyczących wymiany udziałów jest dosyć skomplikowany, choć istotnym warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest uzyskanie w wyniku wymiany udziałów przez spółkę nabywającą w spółce zbywanej bezwzględnej większości praw głosu lub w przypadku posiadania już przez spółkę nabywającą większości praw głosu w spółce zbywanej, zwiększenie liczby posiadanych udziałów (akcji).

W praktyce pojawiają się pewne wątpliwości, w jaki sposób traktować aport większościowego pakietu udziałów (akcji), dokonany przez kilku wspólników, z których żaden nie posiada pakietu dającego większość praw głosu w spółce zbywanej. Z literalnego brzmienia przepisu wynika, że zwolnienie ma zastosowanie, gdy spółka nabywająca uzyskuje większość praw głosu w spółce zbywanej w zamian za własne udziały (akcje) wydane udziałowcom (akcjonariuszom). Zastosowanie przez ustawodawcę liczby mnogiej wskazuje, że zwolnienie ma zastosowanie również w sytuacji wniesienia większościowego pakietu udziałów (akcji) przez więcej niż jednego wspólnika. Za taką wykładnią przemawia również cel przepisu, jakim jest zwolnienie z opodatkowania takiej wymiany udziałów, w wyniku której spółka nabywająca uzyskuje większość praw głosu w spółce zbywanej. Zatem jeżeli każdy ze wspólników posiada po 50 proc. udziałów i razem dokonają aportu udziałów do spółki nabywającej, to transakcja ta nie będzie dla nich powodowała powstania obowiązku podatkowego.

W wymianie udziałów mogą brać udział zarówno podmioty krajowe, jak i zagraniczne wskazane w załączniku nr 3 do ustawy o PIT. Zatem można wnosić udziały w spółkach zagranicznych (wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy) do spółki polskiej lub udziały w spółce polskiej do spółki zagranicznej (wymienionej w załączniku nr 3 do ustawy).

Istotne jest, że w wyniku aportu udziałów spółki zbywanej na kapitał spółki nabywającej powstaną wysokie kapitały własne w spółce nabywającej. Oznacza to, że w wyniku późniejszej transakcji zbycia wniesionych udziałów przez spółkę nabywającą może nie wystąpić zysk bilansowy do wypłaty do wspólników.

Osoby fizyczne, które dokonały aportów udziałów/akcji spełniających opisane warunki dla zwolnienia transakcji z opodatkowania i zapłaciły podatek dochodowy od transakcji, mogą rozważyć wystąpienie do organów podatkowych o zwrot nadpłaty, gdyż przepisy te powinny być wprowadzone do polskiej ustawy od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, czyli od 1 maja 2004 r.

Również w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych jest analogiczne zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych dla zmiany umowy spółki, jeżeli wnoszone są udziały/akcje innej spółki kapitałowej dające w niej większość praw głosów albo kolejnych udziałów/akcji, gdy spółka, do której udziały są wnoszone, posiada już większość głosów.

EM