Jak rozliczyć nadpłatę lub dopłatę podatku dochodowego

Za nadpłatę uważa się kwotę: nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku; podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej; zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej; zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

W sytuacji nienależnie pobranego podatku inna osoba niż podatnik nie będzie uprawniona do żądania zwrotu tego podatku. W naszym przypadku nadpłaty podatnika nie może otrzymać jego córka.

Art. 72 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację. Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji wraz z dołączonym pisemnym uzasadnieniem przyczyn korekty.

Korekta deklaracji ma na celu poprawienie błędu, który został popełniony przy poprzednim jej sporządzeniu i może dotyczyć każdej jej pozycji - o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Jeśli w złożonym pierwotnie zeznaniu podatkowym podatnik wykazał zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek albo wykazał nadpłatę w wysokości mniejszej od należnej, korektę składa się wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty (w którym to wniosku powinna być określona kwota nadpłaty).

Czynności podejmowane przez płatnika polegające na obliczeniu, pobraniu i wpłaceniu należności mają charakter czynności materialno-technicznych. Obowiązek podatkowy ciąży ostatecznie na podatniku. Płatnik natomiast przekazuje organowi podatkowemu pieniądze podatnika. Z chwilą pobrania podatku i przekazania jego równowartości na rachunek właściwego urzędu skarbowego obowiązek płatnika wygasa.

W omawianym przypadku nie powstała po stronie płatnika nadpłata, co skutkuje jednocześnie brakiem uprawnienia do wystąpienia o zwrot nadpłaty.

Wobec tego wypłacone przez płatnika na rzecz podatników wynagrodzenia co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Fakt, że nastąpiło pobranie zaliczki na podatek (z należności przysługującej podatnikowi) przez płatnika dokonującego wypłaty wynagrodzeń, nie przesądza o tym, że po stronie podatników powstała z tego tytułu nadpłata. Rozliczenia podatku dokonuje podatnik w składanym przez siebie rocznym zeznaniu.

W związku z tym pracodawcy jako płatnikowi nie przysługuje prawo do korekty zeznań rocznych podatników ani zwrot nadpłaty podatku dochodowego.

Art. 72 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

W przypadku rocznego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych nadpłata powstaje z dniem złożenia zeznania rocznego - dla podatników podatku dochodowego.

Art. 73 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

O zwrocie nadpłaconego podatku powinni zapomnieć podatnicy, którzy mają zaległości podatkowe. Nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji o ich wysokości oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.

Nadpłaty, których wysokość nie przekracza wysokości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, podlegają z urzędu zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji o ich wysokości oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku - na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, chyba że podatnik wystąpi o ich zwrot.

W sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydawane jest postanowienie, na które służy zażalenie.

Zatem w naszym przypadku nadpłata z PIT zostanie przekazana na poczet zaległości z rozliczenia ubiegłorocznego. Pokryje ona dług wraz z odsetkami. Jeśli nadpłata nie będzie wystarczająca na spłatę tego zadłużenia, podatnik powinien wpłacić brakującą kwotę.

Art. 76 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Instytucja nadpłaty w prawie podatkowym odnosi się wyłącznie do podatku. Nie dotyczy więc zaliczek na podatek. Nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje dopiero po rozliczeniu rocznym. Zwrot nadpłaty wynikającej z wpłaconych zaliczek następuje po zakończeniu okresu, za który rozlicza się podatek.

Art. 72 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Nadpłatę wynikającą z zaliczek na podatek zwraca się po zakończeniu okresu, za który rozlicza się podatek. Jeżeli jednak nadpłata wynika z decyzji stwierdzającej nadpłatę, zwrot nadpłaty następuje w terminie 30 dni od dnia wydania tej decyzji.

Przy rocznym rozliczeniu PIT nadpłata zwracana jest w terminie trzech miesięcy od momentu złożenia zeznania podatkowego. Praktyka pokazuje jednak, że podatnicy, którzy szybko złożą zeznanie roczne, tj. nie czekają z rozliczeniem do ostatniego dnia kwietnia, zwrot podatku otrzymują znacznie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy. Nie oznacza to jednak, że jest to reguła stosowana przez organy podatkowe.

Mogą też zdarzyć się sytuacje, że termin na zwrot nadpłaty podatku może zostać przesunięty, np. w przypadku złożenia korekty zeznania przez podatnika lub skorygowania zeznania z urzędu przez organy podatkowe. Wtedy termin trzymiesięczny liczony jest od momentu poprawienia deklaracji PIT.

Nadpłata PIT w naszym przypadku powinna być zwrócona w ciągu trzech miesięcy od dnia złożenia zeznania. Zakładając, że podatniczka złożyła PIT 1 kwietnia i nie wystąpią sytuacje, które mogłyby przedłużyć termin zwrotu (np. korekta zeznania), wypłata 185 zł powinna nastąpić najpóźniej 1 lipca 2011 r.

Art. 77 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Zwrot nadpłaty następuje: na wskazany rachunek bankowy podatnika, płatnika lub inkasenta zobowiązanego do posiadania rachunku bankowego; w gotówce, jeżeli podatnik, płatnik lub inkasent nie są obowiązani do posiadania rachunku bankowego, chyba że zażądają zwrotu nadpłaty na rachunek bankowy.

Za dzień zwrotu nadpłaty uważa się dzień: obciążenia rachunku bankowego organu podatkowego na podstawie polecenia przelewu; złożenia przekazu pocztowego; wypłacenia kwoty nadpłaty przez organ podatkowy lub postawienia nadpłaty do dyspozycji podatnika w kasie.

Nadpłata, której wysokość nie przekracza kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, podlega zwrotowi wyłącznie w kasie. Warto wiedzieć, że nadpłata zwracana przekazem pocztowym jest pomniejszana o koszty jej zwrotu.

Art. 77b ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Złożenie zeznania rocznego np. w styczniu z wykazaną dopłatą podatku nie oznacza, że podatnik tego samego dnia musi na konto urzędu skarbowego wpłacić wykazaną w PIT sumę. Wręcz przeciwnie, kwota dopłaty podatku może być wpłacona do urzędu skarbowego ostatniego dnia przewidzianego na rozliczenie roczne. W tym roku jest to 2 maja, bo 30 kwietnia to sobota.

Art. 59 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).

Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ewa Konderak

gp@infor.pl