Jak opodatkować dochód z odsprzedaży jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych

Osoby fizyczne mogą osiągać przychody z różnych źródeł. Jednym z nich jest pozarolnicza działalność gospodarcza (art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; dalej: ustawa o PIT). Jak jednocześnie stanowi art. 5a pkt 6 ustawy o PIT, pozarolniczą działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o PIT jest działalność zarobkowa prowadzona we własnym imieniu, bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 ustawy o PIT.

Mając to na uwadze, trzeba wyjaśnić, że jednym ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9 ustawy o PIT są kapitały pieniężne. Do przychodów z kapitałów pieniężnych należą zaś przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych (art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT; przez fundusze kapitałowe na gruncie ustawy o PIT rozumie się fundusze inwestycyjne oraz fundusze zagraniczne, o których mowa w przepisach o funduszach inwestycyjnych, oraz ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe działające na podstawie przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej, z wyjątkiem funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych - zob. art. 5a pkt 15 ustawy o PIT).

Dochody z tytułu udziału w takich funduszach (tj. nadwyżka przychodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych nad wydatkami na nabycie tytułów uczestnictwa w tych funduszach) opodatkowane są 19-proc. zryczałtowanym podatkiem dochodowym (art. 30a ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT), który jest pobierany przez fundusze kapitałowe jako płatników (art. 41 ust. 4 ustawy o PIT).

Dotyczy to również dochodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych osiąganych w ramach działalności gospodarczej osób fizycznych (zob. interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 10 marca 2010 r., nr IBPBII/2/415-1266/09/MW) oraz większości spółek osobowych (zob. interpretację indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 12 stycznia 2011 r., nr ITPB1/415-983/10/WM; wyjątek dotyczy spółki komandytowo-akcyjnej), w tym działalności finansowej. Należy bowiem zauważyć, że art. 30a ustawy o PIT nie zawiera przepisu podobnego do określonego w art. 30b ust. 4 ustawy o PIT (przepis ten wyłącza stosowanie art. 30b ust. 1 ustawy o PIT, jeżeli odpłatne zbycie udziałów lub akcji, papierów wartościowych i pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacja praw z nich wynikających następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej).

Nie ma również w przypadku art. 30a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłączenia jego stosowania w przypadkach, gdy inwestowanie w fundusze jest przedmiotem działalności gospodarczej (tego typu zastrzeżenie istnieje w przypadku art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT) czy jest związane z wykonywaną działalnością gospodarczą (takie zastrzeżenie wynika z art. 30a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy o PIT).

A zatem w przedstawionej sytuacji osoba fizyczna nie będzie osiągała dochodów z działalności gospodarczej, jak również dochodów kapitałowych opodatkowanych w ramach zeznania PIT-38. Dochody z odsprzedaży jednostek kapitałowych przez tę osobę opodatkowane będą zryczałtowanym podatkiem dochodowym, który pobierany powinien być przez fundusze kapitałowe.

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 1 pkt 7, art. 30a ust. 1 pkt 5 oraz art. 41 ust. 4 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.).