Kłopoty z abonamentami medycznymi

@RY1@i02/2010/208/i02.2010.208.086.002a.001.jpg@RY2@

Paweł Jabłonowski, szef departamentu podatkowego Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Za przychody ze stosunku pracy ustawodawca nakazuje uznać wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty. Przychodem z omawianego źródła jest też wartość nieodpłatnych świadczeń.

W kontekście tego uwagi wymaga istniejący od dłuższego czasu w doktrynie oraz orzecznictwie spór co do podatkowego ujęcia tzw. abonamentów medycznych. Rozbieżności poglądów dotyczą ewentualnych obciążeń podatkowych pracownika będącego beneficjentem abonamentu w sytuacji, gdy koszt objęcia danego pracownika opieką medyczną pokrywany jest przez pracodawcę. Według oceny jednych nie jest zasadne rozpoznawanie w omawianej sytuacji jakiegokolwiek przychodu po stronie pracownika, zaś w opinii innych mamy tu do czynienia z nieodpłatnym świadczeniem pracownika ze strony pracodawcy, podlegającym na ogólnych zasadach opodatkowaniu jako przychód ze stosunku pracy.

Poruszone zagadnienie stało się przedmiotem analizy NSA, który wydając 24 maja 2010 r. uchwałę w składzie siedmiu sędziów, przyznał, że otrzymanie przez pracownika abonamentu medycznego jest uzyskaniem świadczenia nieodpłatnego, co kreuje przychód. Rozstrzygnięcie sądu należy uznać za prawidłowe w świetle regulacji dotyczących PIT. Argumentem przeciwników uchwały NSA jest m.in. rzekomy brak otrzymania świadczenia nieodpłatnego przez pracownika, a jedynie uzyskanie możliwości jego otrzymania, które to otrzymanie nastąpi dopiero wówczas, gdy pracownik zdecyduje się skorzystać ze świadczeń przewidzianych abonamentem. Nie jest to jednak wywód zasadny, choć sam fakt otrzymania świadczenia nieodpłatnego jako przesłanki zaistnienia przychodu jest oczywiście bezsporny. Jak bowiem wyraźnie stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodem jest, prócz innych, wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń pieniężnych.

Istota abonamentu medycznego sprowadza się do sytuacji, w której osoba nim objęta uprawniona jest do określonych świadczeń medycznych wykonywanych przez placówkę oferującą abonament. Wspomniane już rozbieżności natury prawnej dotyczą sytuacji, gdy abonament uprawnia do określonej puli świadczeń medycznych i opłacany jest bez względu na fakt skorzystania z nich. A zatem osoba nabywająca abonament opłaca gotowość określonej placówki do wykonania oznaczonych świadczeń medycznych, nie ponosząc już dodatkowych kosztów w przypadku realizacji tych świadczeń. Pamiętać jednak należy, że nie ma przy tym prawa do zwrotu opłaty abonamentowej w przypadku nieskorzystania z nich. Bezsprzecznie zatem placówka oferująca abonament świadczy w jego ramach określoną usługę, nawet wówczas, gdy opłacający ten abonament nie skorzysta z konkretnego świadczenia medycznego.

Pracownik otrzymuje świadczenie placówki medycznej niezależnie od tego, czy ze świadczenia należnego w ramach abonamentu skorzystał, czy też nie. Jeśli zatem abonament medyczny dotyczy świadczeń wykraczających poza świadczenia medyczne, do zapewnienia których zobowiązany jest pracodawca na gruncie prawa pracy, wówczas w tej części jego wartość stanowi przychód pracownika z tytułu otrzymania nieodpłatnego świadczenia.

em