Czy mimo otrzymania PIT-40 można się rozliczyć samodzielnie

Pracodawcom na wypełnienie i przesłanie rocznego obliczenia podatku swoich pracowników zostało niecałe dwa tygodnie. Najpóźniej 1 marca 2010 r. muszą sporządzić PIT-40 za 2009 rok i przesłać go pracownikom i właściwym dla nich urzędom skarbowym. Oczywiście taki obowiązek spoczywa tylko na tych płatnikach, którzy przed 10 stycznia otrzymali od podatników oświadczenie PIT-12.

Podatnik, któremu płatnik wypełni PIT-40, nie ma już żadnych obowiązków rozliczeniowych. Wyjątkiem będzie sytuacja, gdy podatnik będzie chciał rozliczyć się samodzielnie.

Wtedy powinien wypełnić roczny PIT na odpowiednim druku, np. dochody z pracy wykazuje się w PIT-37, i przesłać go do urzędu skarbowego. Które zeznanie fiskus uzna za właściwe - płatnika czy podatnika? Właściwe będzie zeznanie indywidualne podatnika.

Pracodawca wystawił PIT-40, ale podatniczka przypomniała sobie, że może skorzystać z ulgi internetowej i chce samodzielnie wypełnić roczny PIT. Z jakich ulg można skorzystać w rozliczeniu PIT za 2009 rok?

Podatnik ma prawo do skorzystania z pewnych ulg podatkowych w rozliczeniu PIT za 2009 rok. Ulgi występujące jako odliczenia od dochodu to: darowizny na pożytek publiczny lub kult religijny; ulga na krew; ulga rehabilitacyjna; ulga z tytułu używania internetu; ulga na nabycie nowych technologii (dla przedsiębiorców). W ramach praw nabytych podatnicy mogą również korzystać z ulgi odsetkowej.

Druga grupa ulg to odliczenia od podatku. Tu poza odliczeniem składki zdrowotnej podatnicy, którzy wychowują w roku podatkowym dzieci, mają prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej.

Jeśli chodzi o składki ZUS, to podatnicy, którzy w roku podatkowym opłacali składki ubezpieczeniowe, mogą uwzględnić je w zeznaniu rocznym. Składki społeczne odliczane są od dochodu w pełnej wysokości. Natomiast składki zdrowotne odlicza się od podatku, ale kwota, o którą zmniejsza się podatek, nie może przekroczyć 7,75 proc. podstawy wymiaru tej składki.

Korzystając z ulg podatkowych, trzeba pamiętać, że do zeznań rocznych trzeba dołączyć odpowiednie załączniki. Przy ulgach mieszkaniowych jest to PIT/D, przy pozostałych odliczeniach to PIT/O.

Podatnicy, którzy w danym roku podatkowym byli zatrudnieni na umowę o pracę, otrzymywali emerytury lub renty z zagranicy za pośrednictwem płatnika, byli tymczasowo aresztowani lub skazani, otrzymywali świadczenia integracyjne lub stypendia, byli członkami rolniczych spółdzielni produkcyjnych oraz innych spółdzielni zajmujących się produkcją rolną, mogą skorzystać z możliwości rozliczenia dochodów rocznych za pośrednictwem płatnika. W tym celu przed 10 stycznia roku następującego po roku, którego rozliczenie dotyczy, należy płatnikowi przedstawić oświadczenie na formularzu PIT-12 dla celów dokonania rocznego obliczenia podatku dochodowego.

W wypełnianym PIT-12 poza danymi identyfikacyjnymi podatnik musi oświadczyć, że:

● poza dochodami uzyskanymi od tego płatnika nie uzyskał innych dochodów (z wyjątkiem dochodów ze sprzedaży nieruchomości, innych opodatkowanych stawką zryczałtowaną czy dochodów rozliczanych na PIT-38);

● nie korzysta z odliczeń, z wyjątkiem odliczenia składek ZUS, zwrotu nienależnie pobranych świadczeń;

● nie korzysta z możliwości wspólnego opodatkowania małżonków lub jako osoba samotnie wychowująca dziecko;

● nie ma obowiązku doliczenia kwot uprzednio odliczonych, z wyjątkiem zwrotu składki na ubezpieczenie zdrowotne zwróconej przez tego płatnika.

Złożenie oświadczenia PIT-12 oznacza, że płatnik przygotowuje dla pracownika zeznanie roczne na druku PIT-40. Zeznanie to musi być przygotowane przez pracodawcę do końca lutego roku następującego po roku podatkowym i w tym samym terminie przekazany pracownikowi i właściwemu dla niego urzędowi skarbowemu. W 2010 roku 28 lutego to niedziela, stąd przesunięcie terminu na wypełnienie PIT-40 na 1 marca 2010 r.

Rozliczenie podatku - niedopłata lub nadpłata - jest dokonywane bezpośrednio przez pracodawcę i pracownik nie musi się w tym celu udawać do urzędu skarbowego. Deklaracja PIT-40 powinna zostać złożona do naczelnika urzędu skarbowego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania podatnika. W przypadku gdy podatnik zmienił miejsce zamieszkania w trakcie roku podatkowego, płatnik jest zobowiązany przesłać deklarację do organu podatkowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika w ostatnim dniu roku podatkowego.

Co istotne, mimo że rozliczenia rocznego na PIT-40 dokonuje płatnik, podatnik nie zwalnia się tym samym z odpowiedzialności za prawidłowe rozliczenie z fiskusem. Oświadczenie PIT-12 jest traktowane na równi z zeznaniem i poprzez jego złożenie pracownik sam deklaruje, po analizie swojej sytuacji podatkowej, że spełnia warunki do takiej formy rozliczenia podatku.

Jeśli pracodawca złoży za podatnika zeznanie PIT-40, nie wyklucza to możliwości samodzielnego rozliczenia.

Jest to szczególnie ważne dla osób, które mogą w swoich rozliczeniach uwzględnić ulgi podatkowe bądź chcą przekazać 1 proc. podatku dla organizacji pożytku publicznego. Pracodawca w PIT-40 nie uwzględnia ani ulg, ani 1 proc. podatku.

Takie same uprawnienia przysługują emerytom i rencistom. Osoby, które w trakcie roku pobierają tylko rentę lub emeryturę, od organu rentowego otrzymują formularz PIT-40A/PIT-11A. To deklaracja z rocznym obliczeniem podatku lub informacja o uzyskanych dochodach od organu rentowego. Jeśli emeryt lub rencista nie chce wypełniać indywidualnie zeznania podatkowego, wystarczający jako roczne rozliczenie będzie PIT-40A. Jeśli jednak podatnik zechce samodzielnie wypełnić zeznanie lub otrzymany druk będzie informacją PIT-11A, będzie musiał złożyć oddzielne zeznanie.

Podatnik jest emerytem. Chciałby w rozliczeniu przekazać 1 proc. podatku dla organizacji pożytku publicznego. Czy może to zrobić?

Tak, wystarczy, że podatnik samodzielnie wypełni roczne zeznanie i wpisze w nim organizację pożytku publicznego, z którą chce podzielić się podatkiem, oraz kwotę wynikającą z 1 proc. podatku. Reszty formalności dopełni naczelnik urzędu skarbowego. Specjalne rubryki na wpisanie kwoty wynikającej z 1 proc. podatku przewidziano w zeznaniach: PIT-28, PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38, PIT-39.

Naczelnik urzędu skarbowego na wniosek podatnika przekazuje na rzecz jednej organizacji pożytku publicznego, wybranej przez podatnika z wykazu takich organizacji, kwotę w wysokości nieprzekraczającej 1 proc. podatku wynikającego: z zeznania podatkowego złożonego w terminie określonym dla jego złożenia, albo z korekty zeznania, jeżeli została dokonana w ciągu dwóch miesięcy od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego (po jej zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w dół).

Zatem podatnik w rocznym PIT wskazuje tylko nazwę organizacji, której chce przekazać 1 proc. podatku, jej numer w KRS oraz przekazywaną kwotę.

Termin na złożenie zeznania uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:

● wysłane za pomocą środków komunikacji elektronicznej, za poświadczeniem przedłożenia, do organu podatkowego lub do jednostki informatycznej obsługi administracji podatkowej;

● nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym;

● złożone przez żołnierza lub członka załogi statku morskiego w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku;

● złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego;

● złożone przez osobę aresztowaną w administracji aresztu śledczego.

gp@infor pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).