Refundacja wydatków pozbawia prawa do odliczeń

Refundacja wydatków uprawniających do ulg podatkowych może być dokonana np. jako pomoc socjalna, sfinansowanie inwestycji przez osobę trzecią czy po prostu przejęcia wydatków podatnika. W konsekwencji podatnik nie ma wówczas możliwości skorzystania z odliczeń podatkowych. Nie on bowiem płaci na cele dające uprawnienia do ulg.

Osoby niepełnosprawne lub na utrzymaniu których są niepełnosprawni, mogą odliczyć wydatki rehabilitacyjne od dochodu w rocznym rozliczeniu podatkowym. Wydatkami, które pomniejszą dochód, są m.in. koszty zakupu leków. Odliczeniu z tytułu zakupu leków podlega wydatek przekraczający w danym miesiącu 100 zł.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych zastrzega jednak, że wydatki na zakup leków mogą być odliczone od dochodu, jeżeli nie zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. Jeżeli były one częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie.

Osoby, które w ciągu roku ponosiły wydatki z tytułu korzystania z internetu w miejscu zamieszkania, mają prawo skorzystać z ulgi internetowej. Polega ona na pomniejszeniu dochodu o poniesione i udokumentowane fakturą VAT wydatki na ten cel. Maksymalne odliczenie roczne nie może przekroczyć 760 zł.

Osoba, która otrzymuje zwrot wydatków internetowych np. od swojego pracodawcy (bo np. dostęp do sieci jest konieczny z uwagi na pracę wykonywaną przez pracownika), nie będzie miała prawa uwzględnić ulgi internetowej w zeznaniu rocznym PIT.

Takie stanowisko potwierdzają organy podatkowe. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 9 lutego 2009 r. (nr IPPB2/415-1553/08-2/MK) stwierdził, że gdy zrefundowane przez pracodawcę wydatki pracownika z tytułu użytkowania sieci internet w lokalu (budynku) będącym miejscem zamieszkania podatnika będą stanowiły przychód zwolniony z PIT, nie mogą być uwzględnione przy zmniejszaniu podstawy opodatkowania z tytułu ulgi internetowej.

Jeżeli podatnicy otrzymują zwrot poniesionych na internet wydatków od swoich pracodawców, wtedy co prawda wysokość zwróconych tym pracownikom wydatków stanowi ich przychód, ale jest to przychód zwolniony z opodatkowania.

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT wolne od podatku są ekwiwalenty pieniężne za używane przez pracowników przy wykonywaniu pracy narzędzia, materiały lub sprzęt, stanowiące ich własność.

Warunkiem formalnoprawnym zakwalifikowania ponoszonych przez podatnika wydatków do kosztów uzyskania przychodów jest właściwe udokumentowanie faktu poniesienia danego wydatku

Takie refundacje mają określone skutki także dla pracodawcy. Załóżmy, że pracownik danej firmy kupił okulary korekcyjne. Na podstawie przedłożonej faktury ubiega się o zwrot poniesionych w związku z tym wydatków u swojego pracodawcy. Pojawia się wątpliwość, czy koszty związane z zakupem okularów zrefundowane pracownikowi, stanowią koszty uzyskania przychodów firmy.

Zgodnie z przepisami kodeksu pracy, pracodawca jest zobowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami. Ponadto pracodawca musi dostarczać pracownikowi środki ochrony indywidualnej, które spełniają wymagania dotyczące oceny zgodności określone w odrębnych przepisach.

Zgodnie z kolei ze szczegółowymi regulacjami, czyli z rozporządzeniem ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom zatrudnionym na stanowiskach z monitorami ekranowymi profilaktyczną opiekę zdrowotną w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Rozporządzenie to zawiera też przepis, zgodnie z którym pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikom okulary korygujące wzrok, zgodnie z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej, wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego. Obowiązek ten dotyczy pracowników użytkujących w czasie pracy monitor ekranowy co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy.

Zrefundowane wydatki na okulary firma może uwzględnić w swoich kosztach. Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Wiąże się to z koniecznością każdorazowej indywidualnej oceny prawnej poniesionego przez podatnika wydatku. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów.

W pozostałych przypadkach należy zbadać istnienie związku pomiędzy poniesionym kosztem a powstaniem, zwiększeniem, bądź też możliwością powstania przychodu. Kosztem uzyskania przychodów będą zarówno wydatki, których poniesienie bezpośrednio przekłada się na uzyskanie konkretnych przychodów, jak i te, których nie można w taki sposób przypisać do określonych przychodów, ale są racjonalnie uzasadnione jako zmierzające do ich osiągnięcia.

Wskazane w naszym przykładzie koszty można zaliczyć do tzw. kosztów pracowniczych, stanowiących koszty podatkowe.

Koszty pracownicze obejmują przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze, wszelkiego rodzaju nagrody, premie i diety, wydatki związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych pracowników oraz inne świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika.

W konsekwencji poniesione przez podatnika koszty z tytułu refundacji zakupu okularów stanowią dla niego koszty uzyskania przychodów.

Część nabywanych urządzeń w ramach umowy będzie zaliczona do środków trwałych, część - z uwagi na wartość poniżej 3,5 tys. zł - będzie stanowić wyposażenie. Należy pamiętać, że ustawodawca różnicuje skutki podatkowe otrzymanych dotacji i innych nieodpłatnych świadczeń, w zależności od celu, na jaki zostały one przeznaczone, tj.:

● dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia otrzymane na cele inne niż nabycie lub wytworzenie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych - zaliczane są do przychodów z działalności gospodarczej,

● świadczenia otrzymane na pokrycie kosztów albo jako zwrot wydatków poniesionych przez podatnika na zakup lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, od których dokonuje się odpisów amortyzacyjnych - nie stanowią przychodu z działalności gospodarczej.

Natomiast refundacja otrzymana jako zwrot kosztów zakupu wyposażenia (z wyjątkiem wydatków na zakup lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych) w całości stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Częściowy zwrot kosztów wypłacany jest ze środków pochodzących z funduszu celowego, jakim jest gminny fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Zwracane są koszty modernizacji w wysokości 60 proc. wartości pieca c.o. lub innego urządzenia grzewczego oraz grzejników, lecz nie więcej niż 3,5 tys. zł. Rodzi się pytanie, czy gmina dokonująca częściowego zwrotu kosztów modernizacji ogrzewania jest zobowiązana do wystawienia PIT-8C, jeżeli podatnik już nie ma prawa skorzystania z ulgi na cele mieszkaniowe, która była wykazywana w PIT-D oraz nie przysługuje podatnikowi kwota odliczeń, która nie znalazła pokrycia w podatku obliczonym za rok podatkowy podlegająca odliczeniu w latach następnych. Warto wiedzieć, że gdy dofinansowanie na modernizację ogrzewania byłoby wypłacane bezpośrednio z budżetu gminy, czyli budżetu jednostki samorządu terytorialnego stanowiłoby dotację w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, a także zostałby spełniony warunek pochodzenia dotacji z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego wskazany w art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co oznacza, że w tym przypadku przedmiotowe dofinansowanie korzystałoby ze zwolnienia przedmiotowego.

W związku z tym kwota dofinansowania podlega wykazaniu w PIT-8C i opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł.

Bez znaczenia jest przy tym fakt uchylenia art. 26b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., dotyczący ulgi remontowej.

gp@infor.pl

Art. 14 ust. 2, art. 20 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt 13, art. 21 ust. 1 pkt 27, art. 26 ust. 7b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).