Jakie dokumenty są potrzebne do wypełnienia zeznania PIT

Aby rozliczyć się z urzędem skarbowym, podatnik musi zgromadzić pewne dokumenty. Gdy nie korzysta z ulg podatkowych, niezbędne będą dane o uzyskanych przychodach, kosztach uzyskania przychodów, zapłaconych składkach ubezpieczeniowych i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Przykładowo osoba, która otrzymuje wynagrodzenie za pośrednictwem płatnika, aby móc dokonać rozliczenia rocznego, musi otrzymać PIT-11, który zawiera informacje o wysokości uzyskanych przychodów, pobranych zaliczkach na podatek, składkach na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w danym roku podatkowym.

Jeśli podatnik planuje pomniejszyć swój dochód lub podatek o przysługujące ulgi podatkowe, będzie musiał postarać się o dodatkowe dokumenty. Praktycznie każdą ulgę trzeba w odpowiedni sposób udokumentować, aby móc ująć ją w rozliczeniu z fiskusem.

Wystawienie informacji PIT-11 spoczywa na płatnikach, którymi są m.in. osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej będące zakładami pracy, a także rolnicze spółdzielnie produkcyjne oraz inne spółdzielnie zajmujące się produkcją rolną.

Osoby niepełnosprawne lub podatnicy, na utrzymaniu których znajdują się osoby niepełnosprawne, mogą pomniejszyć swój dochód w zeznaniu rocznym o poniesione wydatki rehabilitacyjne. Wydatkami rehabilitacyjnymi będą m.in. wydatki na zakup leków. Wysokość tych wydatków ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. W przypadku leków może to być faktura lub rachunek wystawiane przez aptekę. Ponadto trzeba pamiętać, że wydatki na leki są w sposób szczególny limitowany. Odliczeniu od dochodu podlega bowiem tylko różnica pomiędzy poniesionym miesięcznym wydatkiem a 100 zł.

Terminem, do którego płatnik powinien wystawić oraz przekazać PIT-11 podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu, jest koniec lutego roku następującego po roku podatkowym, którego rozliczenie dotyczy. Oczywiście nie wszyscy płatnicy z przekazaniem PIT-11 czekają do końca lutego. Jeśli podatnik PIT-11 otrzyma wcześniej, może zająć się rozliczeniem podatkowym tuż po jego otrzymaniu.

Osoby, które w trakcie roku pobierają tylko rentę lub emeryturę od organu rentowego, otrzymują informację PIT-40A/PIT-11A. To deklaracja z rocznym obliczeniem podatku lub informacja o uzyskanych dochodach od organu rentowego.

Gdy podatnik otrzyma już informację PIT-11, powinien sprawdzić, z jakich ulg podatkowych będzie mógł skorzystać. W jednym katalogu znajdują się odliczenia dokonywane od dochodu. Znajdują się tu m.in.: składki na ubezpieczenie społeczne, opłaty za internet, wydatki rehabilitacyjne, darowizny.

Składki na ubezpieczenie społeczne odliczane są na podstawie informacji o ich wysokości w trakcie roku. Wydatki internetowe pomniejszą dochód, gdy podatnik będzie posiadał fakturę VAT potwierdzającą ich poniesienie. Wydatki rehabilitacyjne, np. na sprzęt dla osób niepełnosprawnych czy na leki, również odlicza się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Z kolei darowizny muszą być udokumentowane w zależności od tego, na jaki cel są przekazywane. Przykładowo datki na cele kultu religijnego powinny być przekazane na konto obdarowanego. Podstawą dokonania odliczenia będzie wyciąg z konta bankowego.

Natomiast osoby, które oddały honorowo krew, darowiznę w wysokości 130 zł za każdy litr oddanej krwi bądź osocza odliczą od dochodu na podstawie zaświadczenia ze stacji krwiodawstwa o jej przekazaniu.

Przy odliczeniach od podatku podatnicy mają do wyboru składki zdrowotne oraz ulgę na dziecko. Składki zdrowotne odliczane są na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie.

Osoba niepełnosprawna może w rozliczeniu rocznym odliczyć w ramach ulgi rehabilitacyjnej m.in. wydatki poniesione na leki w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a 100 zł. Jednak odliczenie to jest możliwe pod warunkiem, że lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki (stale lub czasowo). Konieczne jest zatem posiadanie zaświadczenia lekarskiego na wypadek kontroli organu podatkowego.

Ulgi na dziecko nie trzeba w sposób szczególny dokumentować. Wychowujemy dziecko, mamy prawo do odliczenia w zeznaniu podatkowym 92,67 zł za każdy miesiąc roku (1112,04 zł za cały 2010 rok).

Jednak urząd skarbowy ma prawo sprawdzić, czy posiadamy dziecko. Z przepisów ustawy o PIT wynika, że na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej podatnik jest zobowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności: odpis aktu urodzenia dziecka; zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka; odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą; zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Podatnicy w swoich rozliczeniach podatkowych mogą uwzględnić również koszty uzyskania przychodów. Ich wysokość będzie zależała od źródła uzyskanych przychodów.

Zryczałtowane koszty uzyskania przychodu ze stosunku pracy przyznaje ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie trzeba ich w żaden sposób dokumentować. Koszty uzyskania przychodów z tytułu stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej:

● wynoszą 111 zł 25 gr miesięcznie, a za rok podatkowy nie więcej niż 1335 zł, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody z tytułu jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej,

● nie mogą przekroczyć łącznie 2002 zł 05 gr za rok podatkowy, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie z tytułu więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej,

● wynoszą 139 zł 06 gr miesięcznie, a za rok podatkowy łącznie nie więcej niż 1668 zł 72 gr, w przypadku gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę,

● nie mogą przekroczyć łącznie 2502 zł 56 gr za rok podatkowy, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie z tytułu więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej, a miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę.

Jeżeli roczne koszty uzyskania przychodów ze stosunku pracy są niższe od wydatków na dojazd do zakładu lub zakładów pracy środkami transportu autobusowego, kolejowego, promowego lub komunikacji miejskiej, w rocznym rozliczeniu podatku koszty te mogą być przyjęte przez pracownika lub przez płatnika pracownika w wysokości wydatków faktycznie poniesionych. Tyle że tu potrzebne będą dokumenty - imienne bilety okresowe. Gdy podatnik je posiada, może poniesione wydatki uwzględnić w PIT.

Darowizny na kościelną działalność charytatywno-opiekuńczą podlegają u darczyńców wyłączeniu z podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym bez żadnego limitu, jeżeli kościelna osoba prawna przedstawi darczyńcy pokwitowanie odbioru oraz w okresie dwóch lat od dnia przekazania darowizny sprawozdanie o przeznaczeniu jej na tę działalność. Koniecznym warunkiem wyłączenia z podstawy opodatkowania darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek: posiadania pokwitowania odbioru darowizny i sprawozdania dotyczącego jej przeznaczenia.

Jednocześnie omawiane odliczenie stosuje się, jeżeli wysokość darowizny jest udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, a w przypadku darowizny innej niż pieniężna - dokumentem, z którego wynika wartość tej darowizny, oraz oświadczeniem obdarowanego o jej przyjęciu.

Zatem dla możliwości odliczenia w zeznaniu podatkowym od podstawy opodatkowania darowizny na cele charytatywno-opiekuńcze dokonanej na rzecz kościelnej osoby prawnej podstawowe znaczenie ma właściwe udokumentowanie darowizny. Przekazana darowizna pieniężna przeznaczona na działalność charytatywno-opiekuńczą musi być udokumentowana dowodem wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego, czyli kościelnej osoby prawnej. Ponadto podatnik dający darowiznę powinien uzyskać pokwitowanie otrzymania darowizny oraz w ciągu dwóch lat do dnia jej przekazania sprawozdanie o przeznaczeniu tej darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą.

Warto dodać, że w pewnych sytuacjach koszty ustalane są w sposób procentowy. Przykładowo z tytułu uzyskiwania przychodów z praw autorskich zastosowanie mają 50-proc. koszty. Gdy podatnik zarabiał np. na podstawie umowy o dzieło, może uwzględnić 20-proc. koszty. Jednak - jak wskazano w ustawie o PIT - jeżeli podatnik udowodni, że koszty uzyskania przychodów były wyższe niż wynikające z zastosowania normy procentowej, koszty uzyskania przyjmuje się w wysokości kosztów faktycznie poniesionych.

Przy korzystaniu z ulg i zwolnień podatkowych wynikających z ustawy o PIT obowiązek udowodnienia, że określony wydatek został poniesiony przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów, ciąży na podatniku

Ewa Konderak

gp@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).