Jak poradzić sobie z dopłatą do PIT

Każdy podatnik, który w roku podatkowym osiągnął dochody, musi złożyć roczne zeznanie PIT. Na dopełnienie tego obowiązku jest czas do 30 kwietnia roku następnego po roku podatkowym, za który następuje rozliczenie.

W rocznym zeznaniu PIT podatnik musi wykazać wszystkie zarobione w danym roku środki. Po zebraniu informacji o wszystkich przychodach z danego roku podatnik może przystąpić do obliczenia zobowiązania podatkowego. W tym celu trzeba zsumować wszystkie przychody. Od przychodów odejmuje się przysługujące koszty uzyskania przychodów. Dla rozliczeń przychodów m.in. z pracy przepisy przewidują tzw. pracownicze koszty uzyskania przychodów. Przy umowach cywilnoprawnych - zleceniach i o dzieło - uwzględnia się 20-proc. zryczałtowane koszty podatkowe. Przy prawach autorskich podatnik ma prawo uwzględnić 50-proc. koszty.

Po odjęciu od przychodów kosztów podatnik otrzyma dochód. Od tego dochodu można odliczyć przysługujące ulgi, jeśli oczywiście spełnia się warunki do ich uwzględnienia. Następnie można obliczyć podatek, od którego odlicza się ulgę prorodzinną - jeśli przysługuje ona podatnikowi - i składki zdrowotne - jeśli zostały w roku podatkowym opłacone.

Po wypełnieniu zeznania rocznego podatnik ma prawo 1 proc. wyliczonego przez siebie podatku przekazać jednej wybranej organizacji pożytku publicznego. Podatnik w deklaracji wskazuje tylko organizację, którą chce wesprzeć. Reszty formalności dopełnia już naczelnik urzędu skarbowego.

Gdy podatnikowi po wypełnieniu rocznego PIT wyjdzie dopłata podatku, nie oznacza to, że musi natychmiast uregulować zobowiązanie. Złożenie zeznania rocznego np. w styczniu z wykazaną dopłatą podatku nie oznacza bowiem, że podatnik tego samego dnia musi na konto urzędu skarbowego wpłacić wykazaną w PIT sumę. Wręcz przeciwnie, kwota dopłaty podatku może być wpłacona do urzędu skarbowego ostatniego dnia przewidzianego na rozliczenie roczne, tj. 30 kwietnia. W 2011 roku będzie to 2 maja. W tym przypadku też jest kilka możliwości zapłaty podatku. Podatnik może wpłacić pieniądze w kasie urzędu. Może dokonać wpłaty przelewem bezpośrednio na konto. Jednak w tym przypadku ważne są dwie rzeczy. Po pierwsze wpłata musi nastąpić na właściwe dla danego podatku konto. W naszym przypadku będzie to konto dla wpłat PIT. Druga istotna sprawa to to, że przelew bankowy musi obciążyć konto podatnika najpóźniej 30 kwietnia (w rozliczeniu za 2011 rok 2 maja). Nie może być tak, że podatnik dokona polecenia przelewu 30 kwietnia tuż przed północą, a bank przekaże pieniądze dopiero 4 maja. Wtedy za dzień dokonania zapłaty podatku będzie uważany 4 maja, a nie 30 kwietnia. W konsekwencji u podatnika powstanie zaległość podatkowa, od której będzie trzeba zapłacić należne odsetki.

Przy dopłacie podatku może zdarzyć się tak, że podatnik nie będzie miał środków na zapłacenie podatku. Podatnik może wtedy wpłacać podatek w ratach na konto urzędu, ale musi pamiętać, że ostatnia rata musi nastąpić 30 kwietnia (w rozliczeniu za 2010 rok 2 maja). Zastosowanie takiego sposobu zapłaty jest możliwe tylko przy odpowiednio wczesnym rozliczeniu rocznym.

Tak. Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta; działalność wykonywana osobiście; pozarolnicza działalność gospodarcza; działy specjalne produkcji rolnej; nieruchomości lub ich części; najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą; kapitały pieniężne i prawa majątkowe; zbycie nieruchomości i praw majątkowych związanych z nieruchomościami; inne źródła.

Gdy podatnik nie ma środków na zapłacenie PIT nawet w ratach, przed 30 kwietnia może skorzystać jeszcze z innych możliwości - wystąpienia do urzędu skarbowego z wnioskiem o:

● rozłożenie płatności na raty,

● odroczenie terminu płatności podatku.

Aby taką ulgę w spłacie zobowiązania podatkowego otrzymać, podatnik musi w urzędzie skarbowym złożyć wniosek i poprosić urząd o jedną z takich ulg. Co istotne, wniosek musi być dobrze uzasadniony. Ulgi w zapłacie zobowiązań podatkowych są udzielane tylko ze względu na istniejący ważny interes podatnika lub ważny interes publiczny. Trzeba też pamiętać, że wniosek o przyznanie ulgi musi być złożony przed upływem terminu zapłaty podatku. Jeśli podatnik wniosek o przyznanie ulgi złoży po 30 kwietnia, nie będzie on mógł dotyczyć rozłożenia podatku na raty, bo u podatnika będzie już wtedy istniała zaległość podatkowa. W takim przypadku podatnik będzie mógł wnioskować co najwyżej o rozłożenie na raty lub o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami.

Podatnik, który złoży w urzędzie skarbowym wniosek o przyznanie ulgi w zapłacie podatku, powinien liczyć się z tym, że urzędnicy skarbowi sprawdzą, czy argumenty, które podał we wniosku, są prawdziwe, np. że podatnik nie ma pracy i w związku z tym nie może zapłacić PIT.

Jeśli podatnik prosi naczelnika urzędu skarbowego o rozłożenie podatku na raty, powinien podać, jaka liczba rat byłaby dla niego optymalna. Prośba podatnika nie wyklucza jednak podjęcia innej decyzji przez fiskusa. Przykładowo możliwe jest rozłożenie zaległości podatkowej na większą liczbę rat niż wskazane we wniosku przy uwzględnieniu sytuacji majątkowej podatnika na dzień wydawania decyzji. Organ podatkowy zobligowany jest uwzględniać sytuację na dzień wydawania decyzji, a nie sytuację przyszłą bądź minioną. W sprawach stosowania ulg podatkowych przedmiotem oceny organów podatkowych musi być stan faktyczny, w tym głównie sytuacja finansowa, rodzinna i życiowa podatnika istniejąca w dacie rozstrzygania sprawy.

@RY1@i02/2011/013/i02.2011.013.183.0014.001.jpg@RY2@

Wzór wniosku o rozłożenie podatku na raty

W przypadku gdy podatnik prosi o odroczenie terminu zapłaty PIT, trzeba pamiętać, że po przyznaniu tej ulgi nowym terminem płatności jest dzień, w którym zgodnie z decyzją powinna nastąpić zapłata odroczonego podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę albo poszczególnych rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę.

Jeżeli w terminie określonym w decyzji podatnik nie dokonał zapłaty odroczonego podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub nie zapłacił którejkolwiek z rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa wraz z odsetkami za zwłokę, terminem płatności podatku lub zaległości podatkowej objętej odroczeniem lub ratą staje się odpowiednio termin pierwotny, czyli ten, w którym miała nastąpić zapłata podatku przed odroczeniem terminu.

@RY1@i02/2011/013/i02.2011.013.183.0014.002.jpg@RY2@

Wzór wniosku o odroczenie terminu zapłaty podatku

Podatnicy, którzy otrzymają ulgę w zapłacie podatków będą musieli zapłacić za taką ulgę. W decyzji określającej m.in. rozłożenie podatku na raty, dotyczącej podatków stanowiących dochód budżetu państwa, organ podatkowy ustala opłatę prolongacyjną od kwoty podatku lub zaległości podatkowej. Stawka opłaty prolongacyjnej wynosi 50 proc. ogłaszanej stawki odsetek za zwłokę. Skoro obecnie odsetki od zaległości podatkowych wynoszą 12 proc. w skali roku, to opłata prolongacyjna wynosi 6 proc.

Wysokość opłaty prolongacyjnej oblicza się przy zastosowaniu stawki opłaty prolongacyjnej obowiązującej w dniu wydania decyzji np. o rozłożeniu podatku na raty.

Opłata prolongacyjna wpłacana jest w terminach płatności poszczególnych rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa.

Nie ustala się opłaty prolongacyjnej, gdy przyczyną wydania decyzji np. o rozłożeniu podatku na raty były klęska żywiołowa lub wypadek losowy.

Ponadto organ podatkowy może odstąpić od ustalenia opłaty prolongacyjnej, jeżeli wydanie decyzji o rozłożeniu podatku na raty następuje w związku z postępowaniem układowym lub na podstawie odrębnych ustaw.

O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o umorzeniu, bądź nie, zaległości podatkowej

Ewa Konderak

gp@infor.pl

Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.).

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).