Zmiana planu przestrzennego po zbyciu gruntu wpływa na PIT

Brak zwolnienia dla przychodów ze sprzedaży gruntów, które z związku z tą sprzedażą utraciły charakter rolny, należy rozumieć w ten sposób, że grunty tracą swój charakter rolny lub leśny, jeśli tylko można było go powiązać z tą sprzedażą.

Naczelnik urzędu skarbowego określił podatnikowi zobowiązanie z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodu ze sprzedaży udziału w nieruchomości. Według organu nieruchomość podatnika utraciła charakter rolny i w związku ze sprzedażą nie może skorzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy z 26 lipca 1991 r. o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.).

Podatnik odwołał się od tej decyzji, a następnie złożył skargę. W jego ocenie nieruchomość stanowi grunt rolny wchodzący w skład gospodarstwa rolnego i nie straciła tego charakteru w związku ze sprzedażą. Utrata charakteru rolnego nastąpiła nie w wyniku sprzedaży nieruchomości, lecz wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego gminy, co nastąpiło kilka miesięcy po zawarciu umowy sprzedaży. Plan zmienił przeznaczenie nieruchomości z rolnej na budowlaną. Do tego czasu właściciel nieruchomości mógł ją użytkować jedynie na cele rolne.

W uzasadnieniu skargi podatnik podkreśli, że organy podatkowe interpretując art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o PIT wprowadziły dodatkowe przesłanki, jakie powinien spełnić podatnik, aby móc skorzystać z omawianego zwolnienia podatkowego, które nie zostały wyrażone w ustawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podzielił wniosek organu odwoławczego - dyrektora Izby Skarbowej, że decyzja naczelnika urzędu skarbowego nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a co za tym idzie, nie ma podstaw do uznania jej za nieważną. W ocenie sądu odmienna ocena, z uwagi na rozbieżności interpretacyjne związane z wykładnią spornego przepisu ustawy o PIT, przez organy podatkowe momentu, w którym nastąpiła zmiana charakteru gruntu, nie może stanowić rażącego naruszenia prawa.

Podatnik złożył skargę do NSA, wnosząc o uchylenie orzeczenia sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie sądu wojewódzkiego. Sąd przypomniał, że wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o PIT, w części ujętej słowami "zwolnienie nie dotyczy przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą sprzedażą utraciły charakter rolny", została zaprezentowana w wyroku NSA z 17 września 2009 r. (sygn. akt II FSK 550/08). W wyroku tym skład orzekający podkreślił, że jeśli ustawodawca w spornym przepisie używa określenia "w związku" i nie definiuje, co należy rozumieć przez to pojęcie, to niewątpliwie dotyczy to językowego, potocznego rozumienie tego pojęcia. Oznacza to, że chodzi o każdy związek, w następstwie którego grunty tracą swój charakter rolny lub leśny, jeśli tylko można było go powiązać ze sprzedażą. Może to być związek uprzedni, rozumiany jako przygotowawczy do sprzedaży, bezpośrednio związany ze sprzedażą czy też będący skutkiem sprzedaży.

W tej sprawie, jak wynika z akt, 22 sierpnia 2003 r. zawarto umowę sprzedaży nieruchomości, zaś 28 sierpnia tego roku uchwalono plan zagospodarowania przestrzennego (wszedł on w życie 18 grudnia 2003 r.). Tym samym nie można założyć, że strony transakcji nie posiadały wiedzy na ten temat, czy też pozostawały w nieświadomości co do rychłej utraty przez grunt rolnego charakteru. WSA we Wrocławiu wziął pod uwagę istnienie związku między sprzedażą nieruchomości (gruntu) a zmianą jej rolnego charakteru. Podatnikowi w tym przypadku ulga więc nie przysługuje.

Oprac. Przemysław Molik

z 24 maja 2012 r., II FSK 2318/10, prawomocny.