Jak prawidłowo prezentować podatek dochodowy spółki jawnej w księgach wspólnika

Zgodnie z przepisami prawa bilansowego – art. 2 ust 1 pkt 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości – zarówno spółka z o.o., jak i spółka jawna, której choćby jeden ze wspólników nie jest osobą fizyczną, muszą prowadzić księgi rachunkowe odrębnie. Każda z nich odrębnie ustala wynik finansowy i prezentuje go w swoim sprawozdaniu. Istnieje jednak kilka zdarzeń gospodarczych, które bardzo ściśle łączą księgi rachunkowe spółki jawnej i jej wspólnika. Są to oczywiście skutki transakcji dokonywanych między tymi spółkami, a także operacje związane z ustaleniem i rozliczeniem wyniku finansowego spółki jawnej i rozliczeń podatkowych wspólnika.

Co do zasady spółka z o.o., która jest wspólnikiem spółki jawnej, wykazuje w swoich księgach udział kapitałowy – jako długotrwałe aktywa finansowe. Wartość tego udziału to równowartość wniesionego do spółki jawnej wkładu pieniężnego lub rzeczowego, na podstawie i w wysokości wykazanej w umowie spółki. Posiadany przez spółkę z o.o. udział kapitałowy może ulegać zwiększeniu, np. w razie pozostawienia w spółce jawnej wypracowanego zysku, lub zmniejszeniu, jeżeli z wkładów pokrywana jest strata. Takie zdarzenia wymagają aktualizacji. Samo wniesienie środków pieniężnych na podwyższeniu udziału w spółce jawnej ksieguje się: Wn „Inwestycje długoterminowe”, Ma „Rachunek bieżący”. Z kolei wspólnikom spółek jawnych przysługuje – zgodnie z k.s.h. – prawo do odsetek w wysokości 5 proc. udziału kapitałowego, bez względu na wynik finansowy spółki (nie są to jednak koszty uzyskania przychodu). Jeśli odsetki nie zostaną wypłacone, a umowa spółki przewiduje ich naliczanie, to mogą one zwiększać wartość udziału kapitałowego wspólnika. Takie ujęcie w księgach wspólnika (spółki z o.o.) na dzień naliczenia i wypłaty będzie następujące: