Drobny zapis ułatwi życie audytorowi

Gdy audytor nie zechce wystawić firmie pozytywnej opinii z badania sprawozdania finansowego, może mieć kłopot z uzyskaniem zapłaty. Chyba że się zabezpieczy.

Część przedsiębiorstw, których rok obrotowy pokrywa się z kalendarzowym, podpisała lub wkrótce podpisze umowy o badanie sprawozdania finansowego za 2012 rok. Wynika to z tego, że biegły rewident musi mieć możliwość uczestniczenia w inwentaryzacji znacznych składników majątku (przykładowo gdy firma posiada zapasy o dużej wartości). Z kolei niektóre aktywa, np. większość środków trwałych, można zacząć inwentaryzować, już począwszy od końca września. Umowę z audytorem podpisuje kierownik jednostki, np. zarząd, mimo że nie może dokonać jego wyboru.

Badanie kończy się zasadniczo wydaniem opinii i raportu, co wynika z art. 65 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 152, poz. 1223 z późn.zm.). Opinia może być pozytywna albo zawierać zastrzeżenia, może też być negatywna. W skrajnym przypadku audytor może też odmówić jej wydania, np. gdy uważa, że sprawozdanie finansowe nie oddaje rzeczywistego obrazu sytuacji przedsiębiorstwa albo ma zastrzeżenia co do rzetelności jej ksiąg rachunkowych. Zdarza się jednak, że ze względu na odmowę wydania opinii klient odmawia zapłaty, uznając, że biegły nie wypełnił umowy.

Potwierdza to Krzysztof Burnos, członek Krajowej Rady Biegłych Rewidentów (KRBR). Uważa on, że audytorzy powinni zabezpieczać się przed taką sytuacją odpowiednimi zapisami w umowach z przedsiębiorcami. Powinny one zawierać zastrzeżenie, że opinia o zbadanym sprawozdaniu finansowym – zgodnie z ust. 66 krajowego standardu rewizji finansowej nr 1 – może być wyrażona jako: opinia bez zastrzeżeń, z zastrzeżeniem (czy zastrzeżeniami), opinia negatywna albo może ona mieć formę stanowiska w sprawie odmowy wyrażenia opinii.

Standard ten stanowi załącznik nr 1 do uchwały nr 1608/38/2010 KRBR z 16 lutego 2010 r. w sprawie krajowych standardów rewizji finansowej.

Warto też zwrócić uwagę na art. 65 ust. 4 ustawy o rachunkowości, który mówi wprost, że opinia biegłego rewidenta powinna w sposób jednoznaczny wskazywać powody wyrażenia zastrzeżeń do sprawozdania finansowego, wyrażenia opinii negatywnej lub odmowy jej wyrażenia. Z tego wynikałoby, że odmowa jest również formą wydania opinii.