Skutki podatkowe likwidacji środka trwałego w ewidencji

W każdej jednostce wcześniej czy później pojawia się konieczność przeprowadzenia likwidacji zużytego albo z innych powodów nieprzydatnego środka trwałego. Zlikwidowany środek trwały należy wyłączyć z ksiąg rachunkowych.

Poza naturalnym zużyciem likwidacja środków trwałych może być spowodowana także:

wdecyzjami ekonomicznymi - np. małą opłacalnością produkcji i potrzebą wymiany urządzeń,

wzepsuciem i brakiem ekonomicznego uzasadnienia naprawy,

wprzypadkami losowymi, takimi jak pożar, powódź, kradzież,

wzmianą profilu działalności i budową nowych środków trwałych.

Zakończenie dokonywania odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych może nastąpić nie później niż z chwilą zrównania wartości odpisów amortyzacyjnych z wartością początkową środka trwałego lub przeznaczenia go do likwidacji, sprzedaży lub stwierdzenia jego niedoboru. Zatem ostatni odpis amortyzacyjny powinien być dokonany w miesiącu postawienia środka trwałego w stan likwidacji.

Postawienie środka trwałego w stan likwidacji potwierdzone jest dokumentem wewnętrznym LT "Likwidacja środka trwałego", który stanowi podstawę do wyksięgowania z ewidencji księgowej wartości początkowej środka trwałego oraz dotychczasowego umorzenia.

Operacje gospodarcze związane z likwidacją środka trwałego ujmuje się w księgach rachunkowych zapisami:

LT - postawienie środka trwałego w stan likwidacji:

a) wartość początkowa środka trwałego: Ma konto "Środki trwałe";

b) dotychczasowe umorzenie środka trwałego: Wn konto 07-1 "Umorzenie środków trwałych";

c) wartość niezamortyzowana środka trwałego: Wn konto 76-1 "Pozostałe koszty operacyjne".

Moment postawienia środka trwałego w stan likwidacji nie zawsze pokrywa się z datą jego faktycznej likwidacji. Do czasu jej przeprowadzenia wskazane jest przeniesienie środka trwałego do ewidencji pozabilansowej jednostronnym zapisem: Wn konto 09-2 "Środki trwałe w likwidacji". Po przeprowadzeniu fizycznej likwidacji środek trwały należy wyksięgować z ewidencji pozabilansowej zapisem: Ma konto 09-2 "Środki trwałe w likwidacji".

Fizyczna likwidacja środka trwałego może być potwierdzona sporządzeniem protokołu likwidacji przez powołaną do tego celu komisję wewnętrzną i zatwierdzona przez kierownika jednostki. Samo postawienie środka trwałego w stan likwidacji nie daje jednak prawa do zaliczenia niezamortyzowanej wartości środka trwałego do kosztów uzyskania przychodu. Skutkuje natomiast koniecznością przerwania amortyzacji. Strata podatkowa z likwidacji środka trwałego powstaje dopiero w momencie jego fizycznej likwidacji, stwierdzonej np. stosownym protokołem, a więc równolegle do wyksięgowania środka trwałego z ewidencji pozabilansowej. Z kolei strata bilansowa powstaje w chwili wyksięgowania postawionego w stan likwidacji środka trwałego z ewidencji księgowej. Dlatego wymaga ona uwzględnienia przy ustalaniu odroczonego podatku dochodowego.

©?

PRZYKŁAD

Maszyna budowlana

W styczniu 2015 r. spółka podjęła decyzję o likwidacji maszyny budowlanej ze względu na brak ekonomicznego uzasadnienia ponoszenia wysokich kosztów jej remontu. W tym też miesiącu dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego środka trwałego. W maju 2015 r. dokonano fizycznej likwidacji maszyny. Wartość początkowa środka trwałego wynosiła 80 000 zł. Wartość dokonanych odpisów amortyzacyjnych wyniosła 60 000 zł. Strata powstała wskutek likwidacji środka trwałego wynosi 20 000 zł. Będzie stanowić koszt bilansowy w styczniu 2015 r., natomiast dla celów podatkowych będzie kosztem w maju 2015 r.

Ustalenie odroczonego podatku dochodowego:

● wartość bilansowa środka trwałego: 0 zł;

● wartość podatkowa środka trwałego: 80 000 zł;

● różnica stanowi: - 80 000 zł;

● odroczony podatek dochodowy: 80 000 zł x 19 proc. = 15 200 zł.

@RY1@i02/2015/113/i02.2015.113.00800030b.101.gif@RY2@

Objaśnienia:

1. LT - postawienie środka trwałego w stan likwidacji:

a) wartość początkowa środka trwałego kwota 80 000 zł: strona Ma konta "Środki trwałe";

b) wartość dotychczasowego umorzenia kwota 60 000 zł: strona Wn konta "Umorzenie środków trwałych";

c) wartość niezamortyzowana kwota 20 000 zł: strona Wn konta "Pozostałe koszty operacyjne" (w analityce KNKUP);

d) ewidencja pozabilansowa kwota 80 000 zł konta Środki trwałe w likwidacji.

2. PK - odroczony podatek dochodowy kwota 15 200 zł: strona Wn konta "Odroczony podatek dochodowy" oraz strona Ma konta "Podatek dochodowy od osób prawnych".

Anna Michalak

specjalistka z zakresu rachunkowości

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.). Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.). Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.).