Odliczenie dywidend nie zależy od zysku

Europejski Trybunał Sprawiedliwości wydał wyrok w sprawie Cobelfret NV, która dotyczyła prawa do odliczenia kwoty wypłaconych dywidend od podstawy opodatkowania spółki dominującej, jedynie jeżeli spółka ta osiągnęła podlegające opodatkowaniu zyski.

Spółka Cobelfret mająca siedzibę w Belgii, otrzymywała w latach 1992-1998 dywidendy z tytułu udziałów w spółkach mających siedzibę na terytorium wspólnotowym, ponosząc w trakcie kilku tych lat podatkowych straty. Zgodnie z belgijskimi przepisami Cobelfret nie mogła ani skorzystać z odliczenia dywidend za lata, w których poniosła straty, ani też przenieść na kolejny rok podatkowy niewykorzystanej części odliczenia, w sytuacji gdy zamierzone przez Cobelfret odliczenie było wyższe niż podlegające opodatkowaniu zyski. Uznając w związku z tym, że otrzymane dywidendy nie są całkowicie zwolnione z podatku, Cobelfret wniosła odwołania od decyzji o opodatkowaniu z tytułu CIT za lata podatkowe 1992-1998.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że belgijskie uregulowania dopuszczają przenoszenie strat na kolejne lata podatkowe. W związku z tym obniżenie strat spółki dominującej, która może skorzystać z tego przeniesienia, do wysokości otrzymanych dywidend ma skutek dla podstawy opodatkowania tej spółki w roku podatkowym następującym po roku, w którym spółka otrzymała dywidendy, o ile jej zyski przewyższają straty podlegające przeniesieniu. W rzeczywistości bowiem w wyniku obniżenia nadających się do przeniesienia strat rzeczona podstawa opodatkowania zostaje powiększona.

Nawet jeżeli dywidendy otrzymane przez spółkę dominującą nie zostaną opodatkowane podatkiem dochodowym od osób prawnych w roku podatkowym, w którym dywidendy te zostały wypłacone, obniżenie strat spółki dominującej może skutkować tym, że owa spółka dominująca zostanie w sposób pośredni opodatkowana od tych dywidend w kolejnych latach podatkowych, kiedy to wynik finansowy spółki będzie dodatni.

Zdaniem ETS art. 4 ust. 1 tiret pierwsze Dyrektywy 90/435 powinien być interpretowany w ten sposób, że sprzeciwia się on uregulowaniu państwa członkowskiego, takiemu jak uregulowanie sporne przed sądem krajowym, które przewiduje, że dywidendy otrzymane przez spółkę dominującą są wliczane do jej podstawy opodatkowania, aby następnie zostać od niej odliczone do wysokości 95 proc., o ile po odliczeniu innych zwolnionych zysków w danym okresie podatkowym nadal istnieje dodatnie saldo zysków.

partner w Kancelarii Prawnej White & Case i docent UW

Trybunał wydał słuszny wyrok w tej sprawie. Jak wynika bowiem z opisu stanu faktycznego, zgodnie z belgijskim systemem podatkowym otrzymane dywidendy podlegają najpierw doliczeniu do podstawy opodatkowania spółki otrzymującej te dywidendy, a następnie kwoty wypłaconych dywidend podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania tej spółki (do wysokości 95 proc.), lecz jedynie w zakresie, w jakim ta spółka uzyskuje dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Ponadto, system ten nie pozwalał na przeniesienie niewykorzystanej części odliczenia na następne lata podatkowe. Konsekwencją takiej konstrukcji prawnej było to, że w przypadku braku wystarczającego dochodu do opodatkowania w danym roku podatnik nie mógł ani dokonać odliczenia dywidend za lata, w których wystąpiła strata, ani też przenieść na kolejny rok podatkowy niewykorzystanej części odliczenia - jeżeli zamierzone odliczenie miało być wyższe niż podlegające opodatkowaniu dochody. Tym samym, system nie pozwalał na zachowanie podatkowej neutralności otrzymanych dywidend, a więc - jak słusznie podnosił belgijski podatnik - naruszał postanowienia Dyrektywy 90/435/EWG, dotyczącej wspólnego systemu opodatkowania stosowanego w przypadku spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich, czyli tzw. Parent-Subsidiary Directive. Istotą tej dyrektywy jest - przy spełnieniu pewnych warunków brzegowych - pełne zwolnienie od opodatkowania dywidend otrzymanych od spółki dominującej mającej siedzibę w innym państwie członkowskim UE (oraz Szwajcarii). Ponieważ opisany belgijski system opodatkowania dywidend nie był zgodny ze wspomnianą dyrektywą, ETS wydał prawidłowe orzeczenie w tym przedmiocie.