Gwarancja i weksel zabezpieczające cudzy kredyt stanowią przychód podlegający opodatkowaniu

Kredyt to bardzo popularna forma finansowania działalności gospodarczej. Powszechną praktyką banków, zwłaszcza w dzisiejszych czasach, jest żądanie dodatkowych zabezpieczeń ich spłaty. Kredytobiorcy, którzy prowadzą działalność gospodarczą chętnie korzystają z gwarancji i poręczeń wekslowych. Na gruncie podatkowym udzielenie takich gwarancji czy poręczeń nieodpłatnie przez inną powiązaną z kredytobiorcą firmę oznacza konieczność zapłaty podatku.

Organy podatkowe uznają, że tzw. poręczenia korporacyjne są przychodem z nieodpłatnych świadczeń. W ich ocenie poręczenie stanowi usługę finansową, która ma określoną wartość rynkową. Jeżeli podatnik w ramach podmiotów powiązanych uzyskuje ją nieodpłatnie, to jest ona nieodpłatnym świadczeniem.

Niestety, to niekorzystne dla podatników stanowisko potwierdza też orzecznictwo sądowe. W jednym z ostatnich wyroków Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dla opodatkowania nieodpłatnego świadczenia nie ma istotnego znaczenia to, czy w przypadku poręczenia wekslowego nie postanowiono o wynagrodzeniu za tę czynność. Ustawa podatkowa sama przewiduje sposób określenia wysokości nieodpłatnego świadczenia.

Sąd nie podtrzymał stanowiska sądu I instancji, że przychód z nieodpłatnych świadczeń powstanie tylko wtedy, gdy podatnik otrzymuje bez obowiązku świadczenia wzajemnego rzeczy lub prawa lub też możliwość korzystania z rzeczy lub praw.

Zdaniem NSA udzielenie podatnikowi przez powiązaną z nim spółkę gwarancji i poręczenia wekslowego nieodpłatnie w celu zabezpieczenia kredytu udzielonego podatnikowi przez bank spełnia wymogi opodatkowania go jako nieodpłatnego świadczenia (wyrok NSA z 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II FSK 1156/08, niepublikowany).

Podsumowując, wartość nieodpłatnych poręczeń korporacyjnych będzie przychodem dla podatnika, na rzecz którego zostały udzielone. Zgodnie z przepisami przychodem z działalności jest m.in. wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Wartość poręczeń należy ustalić według cen stosowanych wobec innych odbiorców, jeśli przedmiotem świadczeń są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia. Jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione, ich wartość należy ustalić według cen zakupu.

Wyrok NSA z 8 grudnia 2009 r. (sygn. akt II FSK 1156/08, niepublikowany).

Art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 z późn. zm.).