Świadectwa pochodzenia energii a koszty

Wiele trudności podatnicy napotykają w odniesieniu do kosztów nabycia świadectw pochodzenia, ich klasyfikacji i momentu potrącenia. Wynika to głównie z braku definicji kosztów pośrednich i bezpośrednich w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) oraz rozbieżności między poglądami prezentowanymi w wyrokach sądów administracyjnych oraz interpretacjach organów podatkowych.

Przykładowo w wyroku WSA w Gdańsku z 11 października 2010 r. (sygn. akt I SA/Gd 885/10) został zaprezentowany pogląd, zgodnie z którym "koszty związane z umorzeniem świadectw pochodzenia stanowią koszty uzyskania przychodów o charakterze bezpośrednim, pozostają bowiem w takim związku funkcjonalnym z przychodem skarżącej ze sprzedaży energii".

Organy podatkowe prezentują natomiast pogląd, zgodnie z którym wydatki na nabycie praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia nie mogą być powiązane w sposób bezpośredni z przychodami z tytułu obrotu i sprzedaży energii elektrycznej i należy je uznać za koszty pośrednie. Taki pogląd przedstawił np. dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 18 grudnia 2009 r. (nr IPPB5/423-708/09-2/PJ). Podobne stanowisko zostało wyrażone w wyroku WSA we Wrocławiu z 2 grudnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Wr 1234/10), w którym sąd wskazał, iż "(...) wydatki na nabycie świadectw pochodzenia energii stanowią wydatki, które nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w wysokości osiąganych przychodów ze sprzedaży energii. Wobec powyższego należy podzielić stanowisko organu podatkowego, że wydatki na nabycie świadectw pochodzenia energii mają charakter pośrednich kosztów uzyskania przychodów. Zatem będą one potrącalne w dacie ich poniesienia zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT".

Wyjątek stanowi sytuacja, gdy nabyte przez podatnika świadectwa pochodzenia są przedmiotem obrotu (stanowią towar). Jak stwierdził dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 14 września 2011 r., nr IPPB5/423-626/11-3/RS, wydatki ponoszone przez spółkę na nabycie ww. świadectw, które zostały w późniejszym okresie odpłatnie zbyte, przekładają się wprost na uzyskanie konkretnych przychodów z tego tytułu (możliwe jest ustalenie, w jakim okresie i w jakiej wysokości powstał związany z nimi przychód). Dlatego też zdaniem tutejszego organu wydatki ponoszone przez spółkę na nabycie przedmiotowych świadectw w sytuacji, gdy ma miejsce obrót tymi świadectwami, tzn. gdy następuje ich odpłatne zbycie, należy zakwalifikować do kosztów bezpośrednio związanych z uzyskiwanymi przychodami w wielkości stanowiącej iloczyn zbytych świadectw i ceny ich nabycia.

W przypadku interpretacji wskazujących na pośredni charakter kosztów jako moment poniesienia kosztu organy podatkowe wskazują dzień ujęcia faktury w księgach rachunkowych. I tak np. w opinii dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 13 maja 2010 r., nr IBPBI/2/423-289/10/AK, wydatki na nabycie praw majątkowych wynikających ze świadectw pochodzenia nie mogą być powiązane w sposób bezpośredni z przychodami spółki z tytułu obrotu i sprzedaży energii elektrycznej. Wobec tego wydatki te stanowią pośrednie koszty uzyskania przychodów i w myśl postanowień art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych są potrącalne w dacie ich poniesienia. Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów z zastrzeżeniem ust. 4f - 4h uważa się zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Sytuację podatników w komentowanym zakresie można sparafrazować fragmentem uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 17 grudnia 2010 r. (sygn. akt III SA/Wa 2523/10), który stwierdził, że ten sam rodzaj wydatku w określonych okolicznościach może być zatem uznany za koszt bezpośredni, w innych za tylko pośredni, a w jeszcze innych może w ogóle nie stanowić kosztu podatkowego.

@RY1@i02/2011/239/i02.2011.239.07100120c.802.jpg@RY2@

Agnieszka Walter, starszy menedżer w dziale doradztwa podatkowego Deloitte

Agnieszka Walter

starszy menedżer w dziale doradztwa podatkowego Deloitte