Zagraniczne fundusze - nowe reguły

Od 1 stycznia 2011 r. obowiązuje podmiotowe zwolnienie z CIT zagranicznych funduszy inwestycyjnych oraz emerytalnych. Czy oznacza to zrównanie w przywilejach tych instytucji z polskimi funduszami?

Wprowadzone zwolnienie jest wynikiem wszczętego przez Komisję Europejską postępowania przeciwko Polsce o zakończenie dyskryminacyjnego opodatkowania zagranicznych funduszy emerytalnych, funduszy inwestycyjnych i instytucji finansowych. Aktualne zwolnienie od dłuższego czasu pojawiało się w kolejnych projektach nowelizacji ustawy o CIT, choć w toku prac parlamentarnych znikało z tekstu ustaw zmieniających.

Ostatecznie zwolnienie wprowadziła nowelizacja z 25 listopada 2010 r. Zmiana ustawy o CIT ma na celu wprowadzenie zasad, na podstawie których zagraniczne fundusze inwestycyjne, prowadzące działalność w Polsce, nie opodatkowują osiąganych tu dochodów. Dotychczasowe próby rozciągnięcia na zagraniczne instytucje zbiorowego inwestowania zwolnienia podmiotowego obejmującego fundusze działające na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych były, co do zasady, kwestionowane przez organy podatkowe (należy wspomnieć o korzystnym wyroku WSA w Warszawie z 14 marca 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1577/07).

Aktualnie instytucje wspólnego inwestowania posiadające siedzibę w innym niż Polska państwie UE lub w innym państwie należącym do EOG, przy zachowaniu określonych warunków, są zwolnione z CIT w Polsce. W uzasadnieniu projektu nowelizacji (druk sejmowy nr 3500) czytamy, że warunki określające zakres podmiotowy zwolnienia zostały ustalone tak, aby zwolnieniem zostały objęte podmioty równoważne polskim funduszom inwestycyjnym i polskim funduszom emerytalnym. W opinii projektodawców podejście takie przede wszystkim miało zapewnić realizację konstytucyjnej zasady równości podatników wobec prawa oraz powszechności opodatkowania. Analizując ustawę o CIT, nie można oprzeć się wrażeniu, że przed wieloma zagranicznymi instytucjami wspólnego inwestowania ustawodawca zamknął możliwość zwolnienia z CIT w Polsce. Można bowiem postawić tezę, że zwolnienie ma nadal charakter dyskryminujący część wehikułów zbiorowego inwestowania.

Jednym z warunków zwolnienia jest to, by instytucja wspólnego inwestowania podlegała w państwie, w którym ma siedzibę, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Ustawodawca posłużył się analogią do polskich funduszy inwestycyjnych, które co prawda są podatnikami CIT, ale podmiotowo zwolnionymi z tego podatku. Można przyjąć, że chciano w ten sposób sformułować wymóg bycia przez zagraniczny fundusz inwestycyjny rezydentem podatkowym danego państwa UE lub EOG. Niestety - tak sformułowany przepis czytany literalnie wyklucza możliwość zwolnienia z CIT w Polsce wszystkich tych instytucji zbiorowego inwestowania, które będąc rezydentami podatkowymi danego państwa UE lub EOG, nie są podatnikami podatku dochodowego. W wielu państwach bowiem instytucje wspólnego inwestowania nie są objęte zwolnieniem z podatku, a nie podlegają takiemu podatkowi.

Ekonomiczny efekt zwolnienia z CIT i niepodlegania temu podatkowi w przypadku osób prawnych jest analogiczny. Trudno ocenić, czy tak niefortunnie skonstruowany mechanizm zwolnienia jest zabiegiem celowym czy nieświadomym błędem legislacyjnym ustawodawcy.

@RY1@i02/2011/010/i02.2011.010.086.002b.001.jpg@RY2@

Bartosz Głowacki, doradca podatkowy, starszy konsultant w MDDP

EM