Jak rozliczyć nabycie raportu due diligence

vat

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (art. 86 ust. 1 in principio ustawy o VAT). Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje, gdy odliczenia tego dokonuje podatnik VAT czynny, towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT (związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni) oraz nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 88 ustawy o VAT. Rozumiem, że w przypadku Y sp. z o.o. okoliczności wskazane w art. 88 ustawy o VAT nie zachodzą. W analizowanej sprawie wydatki na zakup usług doradczych są dokonywane w związku z zamiarem zakupu przez spółkę przedsiębiorstwa osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą. Po kupnie majątek ten ukonstytuuje w spółce jedno przedsiębiorstwo. Zarówno spółka, jak i nabywane przedsiębiorstwo prowadzą tylko sprzedaż opodatkowaną VAT. Zasadne jest zatem twierdzenie, że wydatki poniesione na zakup usług doradczych są związane z czynnościami opodatkowanymi VAT, które będą wykonywane przez spółkę. Wydatki na analizę handlową, prawną, rachunkową i finansową są bezpośrednio związane z nabyciem przedsiębiorstwa i które służyć będą spółce do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Zatem spółce przysługuje prawo do odliczenia VAT z tytułu nabycia tych usług. Pogląd taki znajduje potwierdzenie w orzecznictwie (por. interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 5 marca 2010 r., nr IPPP3/443-1236/09-2/MPe). Kwotę podatku naliczonego stanowi m.in. suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT). W analizowanej sprawie kwota podatku naliczonego wynosi 4600 zł i wynika z otrzymanej faktury potwierdzającej nabycie usługi due diligence wykonanej 15 marca 2019 r.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy (art. 86 ust. 10 ustawy o VAT). W analizowanej sprawie obowiązek podatkowy od nabytej usługi due diligence, powstał z chwilą jej wykonania (zob. art. 19a ust. 1 ustawy o VAT), tj. 15 marca 2019 r. Zatem po stronie spółki prawo do odliczenia podatku naliczonego w wysokości 4600 zł powstaje w rozliczeniu za marzec 2019 r. Odliczeniu przedmiotowego podatku naliczonego w deklaracji VAT-7 za marzec 2019 r. nie sprzeciwia się art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT, gdyż faktura, z której wynika ten podatek naliczony, została dostarczona 15 marca 2019 r. Na potrzeby schematu rozliczenia zakładam, że przedsiębiorca odliczenia tego dokona w deklaracji VAT-7 za marzec 2019 r. Nie skorzysta z możliwości przesunięcia tego odliczenia na jeden z dwóch kolejnych okresów stosownie do art. 86 ust. 11 ustawy o VAT. Podsumowując, w deklaracji VAT-7 za marzec 2019 r. spółka może odliczyć podatek naliczony w wysokości 4600 zł. ©℗

cit

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT (art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o CIT). Zatem, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, musi spełniać następujące warunki:

• został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
• jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
• pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
• został poniesiony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów ze źródła przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów ze źródła,
• został właściwie udokumentowany,
• nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu jego kwalifikacji prawnej. Należy zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania. Oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. W analizowanej sprawie koszty due diligence ponoszone są w związku z nabyciem przedsiębiorstwa (osoby fizycznej prowadzącej działalności gospodarczej) w celu wykonywania działalności gospodarczej przez spółkę. Nie powinno być zatem wątpliwości, że ponoszone koszty są związane z działalnością spółki i mają służyć osiągnięciu przychodów lub zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów. Usługa due diligence ma bowiem na celu przygotowanie transakcji nabycia przedsiębiorstwa, poprzez które spółka będzie wykonywać działalność gospodarczą. Ponadto wydatki na nabycie usługi due diligence ponoszone są przez samą spółkę oraz ekonomicznie obciążają jej majątek. Zatem mogą stanowić dla spółki koszty uzyskania przychodów w kwocie netto, tj. w wysokości 20 000 zł (por. interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 4 grudnia 2015 r., nr IPPB6/4510-273/15-2/AG). W analizowanej sprawie spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od nabytej usługi due diligence, a zatem, stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 46 ustawy o CIT, VAT nie będzie stanowił kosztu uzyskania przychodów. Koszty due diligence poniesione przez spółkę w związku z mającym nastąpić nabyciem przedsiębiorstwa stanowią pośrednie koszty uzyskania przychodów dla spółki, gdyż ich poniesienie przyczyniło się bezspornie do uzyskania przez nią przychodów, ale nie było związane z żadnym konkretnym przychodem. Moment zaliczenia tych wydatków do kosztów podatkowych spółki należy określić zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o CIT (por. interpretacja indywidualna dyrektora IS w Warszawie z 4 grudnia 2015 r., nr IPPB6/4510-273/15-2/AG).

Stosownie do art. 15 ust. 4d ustawy o CIT, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, to stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 4a i 4f‒4h ustawy o CIT, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji, gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów (art. 15 ust. 4e ustawy o CIT). W analizowanej sprawie zgodnie z przyjętą polityką rachunkowości spółka koszty usług doradczych rozlicza jednorazowo w dacie poniesienia wydatku (np. wystawienia faktury). Należy zatem uznać, że wydatek ten powinien być potrącony w dacie wystawienia faktury dokumentującej nabycie tych usług, tj. 15 marca 2019 r. Zatem spółka może zaliczyć wydatki poniesione na nabycie usługi due diligence w dacie poniesienia, czyli 15 marca 2019 r. Obliczając zaliczkę na CIT za marzec 2019 r., spółka może uwzględnić poniesione wydatki w kwocie 20 000 zł do kosztów uzyskania przychodów.

Spółka zamierza zapłacić za usługi due diligence na rachunek bankowy kontrahenta, a zatem ograniczenie kosztów uzyskania przychodu w przypadku dokonywania transakcji bez pośrednictwa rachunku płatniczego, zawarte w art. 15d ustawy o CIT, nie znajdzie zastosowania. ©℗

Schemat rozliczenia nabytej usługi due diligence ©℗

1. Jaki podatek

CIT

Przychody: nie wystąpią (brak informacji w przedstawionym stanie faktycznym)

Koszty uzyskania przychodu: 20 000 zł

Zaliczka na CIT: nie wystąpi (brak informacji w przedstawionym stanie faktycznym)

VAT

Podatek należny: nie wystąpi (brak informacji w przedstawionym stanie faktycznym) Podatek naliczony: 4600 zł

2. W jakiej deklaracji wykazać podatek

VAT

W deklaracji VAT-7 spółka wykazuje w poz. 45 wartość netto, tj. 20 000 zł, a w poz. 46 podatek naliczony, tj. 4600 zł

CIT

Nie ma obowiązku składania deklaracji zaliczkowej, spółka powinna jednak uwzględnić przychody z tej usługi (tj. 20 000 zł) przy obliczeniu zaliczki na CIT za marzec 2019 r., a po zakończeniu roku podatkowego uwzględnić je w CIT-8

3. Termin złożenia deklaracji

CIT-8: do 31 marca 2020 r.

VAT-7 i JPK_VAT: do 25 kwietnia 2019 r.

* W schemacie rozliczenia pominięte zostały inne zdarzenia/czynności.

Podstawa prawna:

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174).

Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1036 ze zm.).