Jak długo w Niemczech potrwa radość po Orbánie

Reakcja na porażkę Orbána była niemal entuzjastyczna. Kanclerz Friedrich Merz ogłosił, że Węgrzy po 1989 r. „po raz drugi wybrali wolność”, a wynik wyborów uznał za dowód ciężkiej porażki prawicowego populizmu. Nieprzypadkowo słowa te padły w kontekście wizyty w Niemczech Wołodymyra Zełenskiego. Orbán przez całą kampanię próbował budować poparcie na strachu przed Ukrainą i na wrogości wobec jej prezydenta. Tymczasem w Berlinie Zełenski był przyjmowany jako partner strategiczny podczas pierwszych od ponad 20 lat niemiecko-ukraińskich konsultacji międzyrządowych. Sam Merz wprost powiązał zmianę w Budapeszcie z ułatwieniem europejskich decyzji wobec Ukrainy i z odejściem Węgier od bliskości z Rosją. Ten obrazek mówi więcej niż oficjalne komunikaty; kanclerz nie tylko odetchnął po Orbánie, ale też chciał publicznie zamknąć całą epokę relacji z Budapesztem.

Niemiecki biznes i węgierski model gospodarczy

Było to przypieczętowanie końca logiki Angeli Merkel. Nie chodzi o to, że Merkel Orbána lubiła. Spierała się z nim ostro, zwłaszcza po kryzysie migracyjnym w 2015 r. Ale przez długie lata hołdowała zasadzie jednego z amerykańskich prezydentów i wolała mieć Orbána w namiocie niż poza nim. A on korzystał z tej strategii znakomicie: jako część Europejskiej Partii Ludowej miał dostęp do centrum władzy i polityczną legitymizację. Korzystał z prestiżu, jednocześnie coraz skuteczniej podgryzając fundamenty własnego obozu, m.in. rozgrywając niemieckich chadeków przeciwko sobie. Ówczesny szef bawarskiej Unii Chrześcijańsko-Społecznej i minister spraw wewnętrznych RFN Horst Seehofer patrzył przychylnie na politykę migracyjną Orbána, a po węgierskich wyborach w 2018 r. nie tylko przyjął sukces Fideszu z życzliwością, ale jeszcze wzywał Unię, by porzuciła stosowaną wobec Węgier politykę arogancji i wyższości.