Dziennik Gazeta Prawana logo

Ustawa z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

9 stycznia 2020

(t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 2200)

UWAGA: pogrubioną czcionką zaznaczyliśmy nowe i zmienione przepisy oraz informacje o uchylonych. Ponadto kursywą wyróżniliśmy przepisy o dacie wejścia w życie innej niż 1 stycznia 2020 r., a przy w ważnych zmianach umieściliśmy dodatkową informację.

Tak było do 31.12.2019 r.

Tak jest od 01.01.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

DZIAŁ I. Przepisy ogólne

Art. 3 [Definicje]

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

(…) 16) przedsiębiorstwie w spadku – rozumie się przez to przedsiębiorstwo w spadku w rozumieniu ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej (Dz.U. poz. 1629);

17) zarządzie sukcesyjnym – rozumie się przez to zarząd sukcesyjny w rozumieniu ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej; (…)

Ilekroć w ustawie jest mowa o:

(…) 16) przedsiębiorstwie w spadku – rozumie się przez to przedsiębiorstwo w spadku w rozumieniu ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz.U. poz. 1629);

17) zarządzie sukcesyjnym – rozumie się przez to zarząd sukcesyjny w rozumieniu ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw; (…)

Zmiana ma charakter dostosowujący i spowodowana jest modyfikacją tytułu ustawy wprowadzającej zarząd sukcesyjny z „o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej” na „o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw”.

art. 3f pkt 16 i 17 w brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 1 ustawy z 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz.U. poz. 1495) – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2020 r.

Art. 3f. [Uwierzytelnianie na portalu podatkowym]

§ 1. Uwierzytelnianie podatników, płatników, inkasentów, ich następców prawnych oraz osób trzecich na portalu podatkowym wymaga użycia danych weryfikowanych za pomocą kwalifikowanego certyfikatu podpisu elektronicznego albo profilu zaufanego ePUAP w rozumieniu art. 3 pkt 15 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. (…)

§ 1. Uwierzytelnianie podatników, płatników, inkasentów, ich następców prawnych oraz osób trzecich na portalu podatkowym wymaga użycia danych weryfikowanych za pomocą kwalifikowanego certyfikatu podpisu elektronicznego, jeżeli te dane pozwalają na identyfikację i uwierzytelnienie wymagane w celu realizacji usługi online, profilu zaufanego, profilu osobistego albo innego środka identyfikacji elektronicznej, wydanego w systemie identyfikacji elektronicznej przyłączonym do węzła krajowego identyfikacji elektronicznej, o którym mowa w art. 21a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej (Dz.U. poz. 1579 oraz z 2018 r. poz. 650 i 1544), adekwatnie do poziomu bezpieczeństwa środka identyfikacji elektronicznej wymaganego dla usług świadczonych w portalu podatkowym. (...)

Zmiana została wprowadzona w związku z potrzebą upowszechniania komunikacji elektronicznej. W ramach modyfikacji zakładane jest dopuszczenie możliwości stosowania środków identyfikacji elektronicznej, wydanych w systemie identyfikacji elektronicznej przyłączonym do węzła krajowego, w celu uwierzytelniania na portalu podatkowym. Dzięki tym regulacjom podatnicy zyskają szersze możliwości komunikacji elektronicznej z organami z wykorzystaniem zewnętrznych mechanizmów identyfikacji elektronicznej.

art. 3f par. 1 w brzmieniu ustalonym przez art. 10 pkt 1 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o usługach zaufania oraz identyfikacji elektronicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1544; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 934) – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2020 r.

Art. 7a [Przedsiębiorstwo w spadku jako podatnik i płatnik]

(…) § 2. W okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, a także w okresie od dnia, w którym zarządca sukcesyjny przestał pełnić tę funkcję, do dnia powołania kolejnego zarządcy sukcesyjnego albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego prawa i obowiązki podatnika oraz płatnika, o których mowa w § 1, wykonują osoby, o których mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej, dokonujące czynności, o których mowa w art. 13 tej ustawy. (…)

(…) § 2. W okresie od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia ustanowienia zarządu sukcesyjnego albo wygaśnięcia uprawnienia do powołania zarządcy sukcesyjnego, a także w okresie od dnia, w którym zarządca sukcesyjny przestał pełnić tę funkcję, do dnia powołania kolejnego zarządcy sukcesyjnego albo wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego prawa i obowiązki podatnika oraz płatnika, o których mowa w § 1, wykonują osoby, o których mowa w art. 14 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw, dokonujące czynności, o których mowa w art. 13 tej ustawy. (…)

Zmiana ma charakter dostosowujący i spowodowana jest modyfikacją tytułu ustawy wprowadzającej zarząd sukcesyjny z „o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej” na „o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw”.

art. 7a par. 2 w brzmieniu ustalonym przez art. 19 pkt 1 ustawy z 31 lipca 2019 r. (Dz.U. poz. 1495) – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2020 r.

DZIAŁ II. Organy podatkowe i ich właściwość

Rozdział 1. Organy podatkowe

Art. 13. [Organy podatkowe]

(…) § 2. Szef Krajowej Administracji Skarbowej jest organem podatkowym – jako:

1) organ pierwszej instancji w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji, wznowienia postępowania, zmiany

(…) § 2. Szef Krajowej Administracji Skarbowej jest organem podatkowym – jako:

1) organ pierwszej instancji w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji, wznowienia

W wyniku tej modyfikacji poszerzone zostały kompetencje szefa Krajowej Administracji Skarbowej, który od 1 lipca 2020 r. będzie posiadać status organu podatkowego w sprawach z zakresu tzw. współdziałania podatników

art. 13 par. 2 pkt 10 dodany przez art. 111 pkt 2 lit. b ustawy z 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych

lub uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej wygaśnięcia – z urzędu; 2) organ odwoławczy od decyzji wydanych w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 7;

3) organ właściwy w sprawach uprzednich porozumień cenowych, o których mowa w dziale III ustawy z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych (Dz. U. poz. 2200);

4) organ właściwy w sprawach dotyczących interpretacji przepisów prawa podatkowego, o których mowa w art. 14b § 1, w zakresie określonym w art. 14e § 1;

5) organ właściwy w sprawach informacji przekazywanych przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe o otwartych i zamkniętych rachunkach bankowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;

6) organ właściwy w sprawach opinii zabezpieczających;

7) organ pierwszej instancji w sprawach, o których mowa w art. 119g § 1 i 8;

8) organ właściwy w sprawach dotyczących informacji o schematach podatkowych;

9) organ właściwy w sprawach zmiany albo uchylenia wiążącej informacji stawkowej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018 r. poz. 2174, z późn. zm.).

postępowania, zmiany lub uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej wygaśnięcia – z urzędu;

2) organ odwoławczy od decyzji wydanych w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 7;

3) organ właściwy w sprawach uprzednich porozumień cenowych, o których mowa w dziale III ustawy z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych (Dz.U. poz. 2200);

4) organ właściwy w sprawach dotyczących interpretacji przepisów prawa podatkowego, o których mowa w art. 14b § 1, w zakresie określonym w art. 14e § 1;

5) organ właściwy w sprawach informacji przekazywanych przez banki i spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe o otwartych i zamkniętych rachunkach bankowych związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;

6) organ właściwy w sprawach opinii zabezpieczających;

7) organ pierwszej instancji w sprawach, o których mowa w art. 119g § 1 i 8;

8) organ właściwy w sprawach dotyczących informacji o schematach podatkowych;

9) organ właściwy w sprawach zmiany albo uchylenia wiążącej informacji stawkowej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2018 r. poz. 2174, z późn. zm.);

10) organ właściwy w sprawach dotyczących realizacji współdziałania, o którym mowa w dziale IIB.

z administracją skarbową, tj. dla nowych procedur fakultatywnych skierowanych do największych podatników (o rocznym przychodzie wyższym niż równowartość 50 mln euro). W ramach tych procedur mogą być zawierane umowy o współdziałanie, porozumienia podatkowe, a w ich przypadku konieczne jest przeprowadzenie „ordynacyjnego” audytu podatkowego (tj. audytu podatkowego prowadzonego zgodnie z przepisami ordynacji podatkowej).

(Dz.U. poz. 2200) – zmiana wejdzie w życie 1 lipca 2020 r.

Rozdział 1a. Interpretacje przepisów prawa podatkowego

Art. 14b [Interpretacje indywidualne]

(...) § 5. Nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego. (...)

(...) § 5. Nie wydaje się interpretacji indywidualnej w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego albo w porozumieniu podatkowym, o którym mowa w art. 20zb. (...)

Zmiana spowodowana jest wprowadzeniem instytucji porozumienia podatkowego. Wyłączenie wydawania interpretacji indywidulanych jest determinowane tym, że w ramach porozumienia podatkowego może być dokonana interpretacja przepisów prawa podatkowego. Co prawda interpretacja taka jest tylko jedną ze spraw, które mogą być objęte porozumieniem, jednak prawodawca zastosował wyłączenie „ogólnie” względem przypadków, w których zostało zawarte porozumienie.

art. 14b par. 5 w brzmieniu ustalonym przez art. 111 pkt 3 lit. a ustawy z 16 października 2019 r. o (Dz.U. poz. 2200) – zmiana wejdzie w życie 1 lipca 2020 r.

§ 5f. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydaje interpretację indywidualną po zasięgnięciu opinii Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli umowę o współdziałanie, o której mowa w art. 20s, zawarł wnioskodawca, a w przypadku wniosku wspólnego – jeden z wnioskodawców.

Z uwagi na to, że samo zawiązanie umowy o współdziałanie nie wyłącza możliwości uzyskania interpretacji indywidualnej (wskazane powyżej wyłączenie dotyczy porozumienia podatkowego), uwzględniając istotę i charakter takiej umowy, prawodawca wprowadził regulacje, które wymuszają współdziałanie dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (czyli organu wydającego interpretację) z szefem KAS (czyli organem właściwym w sprawach współdziałania, z którym zawierana jest umowa o współdziałaniu). Regulacja taka ma na celu eliminowanie niespójnych wykładni tych organów.

art. 14b par. 5f dodany przez art. 111 pkt 3 lit. b ustawy z 16 października 2019 r. (Dz.U. poz. 2200) – zmiana wejdzie w życie 1 lipca 2020 r.

Art. 14s. [Zamawiający jako podmiot uprawniony do wystąpienia z wnioskiem]

§ 1. Z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić zamawiający w rozumieniu ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1986 i 2215 oraz z 2019 r. poz. 53 i 730) w zakresie mającym wpływ na sposób obliczenia ceny w związku z udzielanym zamówieniem publicznym, podmiot publiczny w rozumieniu ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1834 oraz z 2018 r. poz. 1693) w zakresie mającym wpływ na sposób obliczenia wynagrodzenia w związku z zawieraną umową o partnerstwie publiczno-prywatnym, lub zamawiający w rozumieniu ustawy z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. poz. 1920, z 2018 r. poz. 1669 i 1693 oraz z 2019 r. poz. 730) w zakresie mającym wpływ na sposób obliczenia wynagrodzenia koncesjonariusza wraz z ewentualną płatnością od zamawiającego w związku z zawieraną umową koncesji na roboty budowlane lub usługi. Przepisu art. 14b § 4 nie stosuje się. (...)

§ 1. Z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej może wystąpić zamawiający w rozumieniu ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. poz. 2019) w zakresie mającym wpływ na sposób obliczenia ceny w związku z udzielanym zamówieniem publicznym, podmiot publiczny w rozumieniu ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1834 oraz z 2018 r. poz. 1693) w zakresie mającym wpływ na sposób obliczenia wynagrodzenia w związku z zawieraną umową o partnerstwie publiczno-prywatnym, lub zamawiający w rozumieniu ustawy z dnia 21 października 2016 r. o umowie koncesji na roboty budowlane lub usługi (Dz. U. poz. 1920, z 2018 r. poz. 1669 i 1693 oraz z 2019 r. poz. 730) w zakresie mającym wpływ na sposób obliczenia wynagrodzenia koncesjonariusza wraz z ewentualną płatnością od zamawiającego w związku z zawieraną umową koncesji na roboty budowlane lub usługi. Przepisu art. 14b § 4 nie stosuje się. (...)

Zmiana ma charakter dostosowujący i determinowana jest derogacją ustawy z 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1843) oraz zastąpieniem jej ustawą z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. poz. 2019).

art. 14s par. 1 w brzmieniu ustalonym przez art. 24 ustawy z 11 września 2019 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo zamówień publicznych (Dz.U. poz. 2020) – zmiana wejdzie w życie 1 stycznia 2021 r.

Tak będzie od 01.07.2020 r.

Komentarz

Dział IIB. Współdziałanie

Rozdział 1. Umowa o współdziałanie

(dział IIB dodany przez art. art. 111 pkt 5 ustawy z 16 października 2019 r.; Dz.U. poz. 2200; zmiana wejdzie w życie 1 lipca 2020 r.)

WAŻNA ZMIANA

Art. 20s. [Umowa o współdziałanie]

§ 1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej może zawrzeć z podatnikiem, na jego wniosek, umowę o współdziałanie w zakresie podatków pozostających we właściwości Krajowej Administracji Skarbowej, zwaną dalej „umową o współdziałanie”.

§ 2. Umowa o współdziałanie służy zapewnieniu przestrzegania przez podatnika przepisów prawa podatkowego w warunkach przejrzystości podejmowanych działań oraz wzajemnego zaufania i zrozumienia między organem podatkowym a podatnikiem, przy uwzględnieniu charakteru prowadzonej przez podatnika działalności.

§ 3. Wniosek, o którym mowa w § 1, może złożyć podatnik, u którego wartość przychodu wykazana w zeznaniu, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, w poprzednim roku podatkowym przekroczyła równowartość 50 000 000 euro, przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym roku kalendarzowego poprzedzającego rok złożenia wniosku.

§ 4. Umowa o współdziałanie może być zawarta z podatnikiem, który otrzymał pozytywną opinię z audytu wstępnego.

§ 5. W przypadku odmowy zawarcia umowy o współdziałanie Szef Krajowej Administracji Skarbowej wskazuje przyczyny takiej odmowy wraz z uzasadnieniem.

Przez tę regulację ustawodawca wprowadza możliwość zawiązania pomiędzy szefem KAS a niektórymi (wybranymi) podatnikami umowy o współdziałanie. Co ważne, w przepisie tym został zarysowany zakres przedmiotowy stosowania i umowy o współdziałanie: dotyczyć ma ona wyłącznie zobowiązań podatkowych, dla których organami są podmioty z administracji podatkowej z obszaru KAS. Zatem nie może ona mieć zastosowania do np. podatków lokalnych. Ten przepis i następne wprowadzają do polskiego systemu podatkowego programu ścisłej współpracy pomiędzy organami a największymi, mającymi najistotniejszy wpływ na gospodarkę, przedsiębiorcami. Jak zostało wskazane w uzasadnieniu do projektu, na podstawie którego zostały wprowadzone niniejsze regulacje, unormowania tego rodzaju funkcjonują już w kilkudziesięciu państwach. W ramach takiej umowy podatnik będący jej sygnatariuszem może dokonywać ustaleń z szefem KAS co do istotnych kwestii z zakresu rozliczeń podatkowych.

Zawiązanie umowy o współdziałanie ma z jednej strony zapewnić przestrzeganie prawa, a jej zawarcie determinuje pewne dodatkowe obowiązki. Z drugiej strony niesie ono wymierne korzyści w postaci znacznie większego bezpieczeństwa funkcjonowania (chociażby kwestia dobrej wiary), obniżenie opłaty w ramach procedury uprzednich porozumień cenowych (APA), możliwości złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty po terminie przedawnienia, ograniczenia obowiązku w zakresie raportowania schematów podatkowych (MDR).

Niewątpliwie instytucje współdziałania, w tym zawiązanie umowy o współdziałanie, mogą służyć poprawie przestrzegania prawa podatkowego. Jednak części podatników może nie spodobać się to, że z instytucji tej może skorzystać wąska grupa podmiotów. Prawodawca zastrzegł bowiem, że umowa o współdziałanie może być zawarta wyłącznie przez podatnika CIT i to tylko tego, którego przychody przekroczyły w poprzednim roku próg ustawowy. Przy czym poprzeczka została ustawiona wysoko, gdyż na poziomie równowartości 50 mln euro.

Tak będzie od 01.07.2020 r.

Komentarz

Tymczasem bez wątpienia konieczne byłoby podjęcie działań zmierzających do poprawy relacji pomiędzy organami a wszystkimi podatnikami (najczęściej nie są ona najlepsze). Wskazane byłoby przede wszystkim zmiany, które wyeliminowałyby faktycznie występującą od lat zasadę „domniemania winy podatnika” (w wielu przypadkach, w praktyce, to podatnik musi wykazać, iż działa zgodnie z przepisami, a nie odwrotnie; pomimo wniesienia skargi do sądu istnieje konieczność zapłaty zaległości wskazanej przez organ; na dodatek – przynajmniej w odczuciu podatnika – kontrole są prowadzone nie w celu weryfikacji poprawności rozliczeń, a szukania potwierdzenia dla przyjętych założeń o nieprawidłowości rozliczeń).

Zgodnie z par. 4 komentowanego artykułu warunkiem koniecznym zawiązania umowy o współdziałanie jest przeprowadzenie audytu podatkowego – ale nie dowolnego, a w trybie przepisów rozdziału 3 działu IIB – i uzyskanie z niego pozytywnej opinii.

Wymóg uzyskania pozytywnej opinii stanowi materializację zasady, według której podpisanie porozumienia musi być poprzedzone procesem weryfikacji.

Z tego powodu niezwykle ważne jest to, że ze strony podatnika zawiązanie umowy ma wyłącznie charakter dobrowolny. Inicjatywa w tym zakresie należy tylko do podatnika (co prawda w uzasadnieniu do projektu zostało wskazane, że inicjatywa może być również po stronie organów, jednak z przepisu wyraźnie wynika, że umowa jest zawierana na wniosek podatnika, a zatem to jemu i tylko jemu należy przyznać inicjatywę). Organ nie ma prawa żądać czy oczekiwać, że podatnik wystąpi ze stosownym wnioskiem. Nie jest również dopuszczalne wyciąganie negatywnych (na niekorzyść podatnika) wniosków z braku zainteresowania tą instytucją ze strony podatnika.

Z innej strony ostatnie zdanie w sprawie zawarcia umowy należy do szefa KAS jako organu, który decyduje o tym, czy wniosek podatnika o zawarcie umowy zostanie spełniony. Podatnik może jedynie wnioskować, a nie żądać zawarcia umowy. Przy czym odmawiając zawarcia umowy, szef KAS musi uzasadnić takie działanie, tj. wskazać przyczyny odmowy.

Art. 20t. [Forma i treść umowy o współdziałanie]

§ 1. Umowa o współdziałanie jest zawierana w formie pisemnej na czas nieokreślony.

§ 2. Umowa o współdziałanie zawiera ustalenia stron niezbędne dla prawidłowej realizacji warunków umowy, w tym szczegółowe określenie praw i obowiązków stron wynikających z zawartej umowy oraz sposób informowania się o osobach upoważnionych do kontaktu między stronami tej umowy.

Regulacje ordynacji podatkowej dotyczące umowy o współdziałanie z założenia mają dość ogólny charakter, a szczegóły w tym zakresie regulowane są w drodze umowy oraz przez praktykę. Między innymi z tego powodu prawodawca wprowadza obowiązek sporządzenia umowy w formie pisemnej. Co więcej, chociaż nie został stworzony zamknięty katalog danych, jakie powinny znaleźć się w umowie o współdziałanie, prawodawca zastrzegł, iż jej treść musi konkretyzować zasady współpracy, katalog praw i obowiązków oraz warunki komunikacji (co służy również kontroli jej przestrzegania).

Również przez taki przepis została wprowadzona zasada, według której umowa o współdziałanie może być zawarta wyłącznie na czas nieokreślony. Nie jest możliwe zawiązanie takiej umowy na czas określony, co ma służyć stałości współpracy, eliminacji konieczności podejmowania kolejnych działań (wydatków) w celu jej przedłużania.

Art. 20u. [Obowiązki podatnika, który zawarł umowę o współdziałanie]

Podatnik, który zawarł umowę o współdziałanie, jest obowiązany do:

1) dobrowolnego i prawidłowego wykonywania obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego;

2) posiadania skutecznego i adekwatnego zbioru zidentyfikowanych i opisanych procesów oraz procedur dotyczących zarządzania wykonywaniem obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego i zapewniających ich prawidłowe wykonanie (ramy wewnętrznego nadzoru podatkowego);

3) zgłaszania Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej, bez wezwania, istotnych zagadnień podatkowych, które rozsądnie oceniając, mogą stać się źródłem sporu między podatnikiem a organem podatkowym, zgodnie z określonymi w umowie o współdziałanie progami istotności;

4) niezwłocznego przekazywania Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej, bez wezwania, istotnych informacji mogących mieć wpływ na uzyskanie korzyści podatkowej przez podatnika, zgodnie z określonymi w umowie o współdziałanie progami istotności.

Zawiązanie i stosowanie umowy o współdziałanie jest procesem znacznie bardziej złożonym, niż mogłoby się to wydawać po pobieżnej lekturze regulacji. Oprócz bowiem tak oczywistego i powszechnie obowiązującego wymogu, jak prawidłowe wykonywanie obowiązków wynikających z prawa podatkowego, prawodawca stawia dodatkowe warunki. Podatnik musi realizować dobrowolnie obowiązki podatkowe, a to oznacza, że nie tylko wykluczone jest stosowanie przez niego mechanizmów służących unikaniu opodatkowania, agresywnej optymalizacji, lecz także musi on dokładać starań, aby wszelkie wątpliwości z obszaru rozliczeń podatkowych były rozwiązywane polubownie bez konieczności prowadzenia postępowań podatkowych, a zapłata podatków była dokonywana przez niego bez konieczności odwoływania się do działań o charakterze egzekucyjnym.

Co równie ważne, w praktyce – w bieżącym funkcjonowaniu – podatnik będzie musiał przygotować i wdrożyć niekiedy znacznie bardziej kosztowne i wymagające większego zachodu wewnętrzne procedury efektywnego nadzoru podatkowego. Chodzi przy tym w pierwszej kolejności o to, aby były one skuteczne. A to znaczy przede wszystkim kompleksowe, dające gwarancje, że rozliczenia są dokonywane prawidłowo, a także umożliwiające efektywne monitorowanie całego procesu identyfikacji zobowiązań podatkowych. Przy czym dotyczyć to ma nie tylko etapu finalnego, czyli sporządzanie deklaracji podatkowych, a całości działalności, tj. również sposobu postępowania pracowników innych działów podatnika niż finansowe (w tym także podejmowania przez nich decyzji). Trzeba bowiem pamiętać o tym, że na identyfikację zobowiązania podatkowego w prawidłowej wysokości składa się wiele etapów funkcjonowania, w tym te pozornie niezwiązane z obciążeniami fiskalnymi.

Co istotne, tak rozpisane procesy muszą być nie tylko skuteczne (co oczywiście samo w sobie jest niezwykle ważne), lecz również adekwatne. A za adekwatne mogą być uznane wyłącznie takie procedury, przy tworzeniu których została uwzględniona wielkość podatnika, jego organizacja, struktura, charakter oraz rodzaj działalności. Co ważne, muszą one być adekwatne w ten sposób nie tylko w momencie zawierania umowy, lecz także przez cały okres jej obowiązywania. To oznacza, że konieczny jest system weryfikacji, audytu wewnętrznego, nie tylko w zakresie stosowania samych procedur, ale również ich aktualności w potencjalnie zmieniającej się rzeczywistości.

Dzięki skutecznym i adekwatnym ramom wewnętrznego nadzoru podatkowego podatnik ma nie tylko prawidłowo rozliczać podatki, lecz także umożliwić efektywną weryfikację fiskalną takich rozliczeń.

A to nie koniec obowiązków podatnika determinowanych faktem zawiązania umowy o współdziałanie.

Przez pkt 3 i 4 komentowanego artykułu prawodawca zobowiązuje podatnika do przekazywania szefowi KAS informacji dotyczących swoich rozliczeń, potencjalnych korzyści etc. Jednocześnie przez te regulacje wskazuje, że w umowie o współdziałanie muszą się znaleźć zapisy określające próg istotności oraz program istotności.

Art. 20v. [Działania szefa KAS związane z umową o współdziałanie]

W zakresie objętym umową o współdziałanie Szef Krajowej Administracji Skarbowej:

1) dostosowuje formę i częstotliwość działań weryfikujących poprawność wykonywania przez podatnika obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego do aktualnego poziomu skuteczności i adekwatności ram wewnętrznego nadzoru podatkowego i dotychczasowej współpracy z organami podatkowymi;

2) przeprowadza kontrolę celno-skarbową podatnika;

3) wyraża zgodę na podjęcie wobec podatnika czynności sprawdzających na podstawie art. 274c przez inne organy Krajowej Administracji Skarbowej oraz wystąpienie do podatnika w trybie art. 79 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej.

Współpraca szefa KAS z podatnikiem będącym stroną umowy o współdziałanie ma się opierać na zasadzie obustronnego zaufania, racjonalności i adekwatności działań organu. W ramach tego wykonywane przez organ czynności muszą uwzględniać kulturę organizacyjną podatnika, efektywność wewnętrznych procedur i skuteczność nadzoru wewnętrznego, tj. powinny być dostosowane do ram wewnętrznego nadzoru podatkowego.

Kontrola celno-skarbowa podatnika może być prowadzona wyłącznie przez szefa KAS, a czynności sprawdzające oraz wystąpienie o udostępnienie danych, przekazanie ksiąg czy udzielenie wyjaśnień za zgodą tego organu. Przy czym ograniczenie takie dotyczy wyłącznie działania organów wchodzących w skład Krajowej Administracji Skarbowej (czyli nie ma zastosowania np. do organów właściwych w sprawie podatków lokalnych).

Art. 20w. [Brak następstwa prawnego w przypadku umowy o współdziałanie]

Następca prawny podatnika nie wstępuje w prawa i obowiązki wynikające z umowy o współdziałanie.

Z uwagi na osobisty charakter umowy o współdziałanie, prawodawca nie godzi się na to, by w jakikolwiek sposób zmieniła się jej strona. W konsekwencji tego prawodawca nie przewiduje następstwa prawnego. Z tego powodu umowa ulega rozwiązaniu nie tylko w przypadku samego ustania bytu prawnego podatnika, lecz również wtedy, gdy na gruncie konkretnych podatków występuje sukcesja podatkowa.

Art. 20x. [Wypowiedzenie umowy o współdziałanie]

§ 1. Podatnik może w każdym czasie wypowiedzieć umowę o współdziałanie.

§ 2. Szef Krajowej Administracji Skarbowej może wypowiedzieć umowę o współdziałanie w przypadku:

1) naruszenia przez podatnika postanowień tej umowy lub

2) poważnego lub powtarzającego się naruszania przez podatnika przepisów prawa podatkowego

– wskazując przyczyny jej wypowiedzenia wraz z uzasadnieniem.

§ 3. Rozwiązanie umowy o współdziałanie następuje z dniem złożenia, w formie pisemnej, drugiej stronie wypowiedzenia tej umowy, chyba że z treści tego wypowiedzenia wynika późniejszy termin.

§ 4. W przypadku rozwiązania umowy o współdziałanie dane podatnika są niezwłocznie usuwane z ewidencji, o której mowa w art. 20za.

W komentowanym przepisie zawarte zostało prawo podatnika do wypowiedzenia umowy o współdziałanie bez konieczności wskazywania powodu, uzasadniania w jakikolwiek sposób takiego kroku. To oznacza, że wypowiedzenie umowy jest bezwarunkowym prawem podatnika.

Inaczej wygląda to po stronie szefa KAS. Organ może wypowiedzieć umowy wyłącznie, jeżeli wystąpi któraś z przesłanek ustawowych wskazanych w omawianej tutaj regulacji. Przy czym powodem może być naruszenie postanowień umowy (a zatem w praktyce zapewne również obowiązków przypisanych podatnikowi przez ustawodawcę w art. 20u ordynacji podatkowej), jak również uchybienie prawu podatkowemu. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek naruszenie regulacji podatkowych, ale o poważne lub powtarzające się. Niestety, prawodawca nie precyzuje w szczególny sposób, jakie naruszenia powinny być uznane za poważne, ani jak duża ma być powtarzalność, aby stanowiła wystarczającą przesłankę do rozwiązania umowy przez szefa KAS. W każdym jednak przypadku wypowiedzenia umowy organ musi poprzedzić je szczegółową analizą, ponieważ musi wskazać w nim przyczyny rozwiązania umowy.

Bez względu na to, z której strony pojawiła się inicjatywa rozwiązania, a wraz z nią wypowiedzenie umowy, jest ono skuteczne niezwłocznie, tj. w dniu doręczenia go drugiej stronie. Jednocześnie prawodawca zgodził się na to, by strona wypowiadająca umowę o współdziałanie (bez względu na to, czy jest to podatnik, czy szef KAS) wskazała inny termin rozwiązania umowy. To, że prawo do identyfikacji takiego terminu przysługuje autorowi wypowiedzenia, wynika z faktu, iż termin taki ma być określony w treści wypowiedzenia.

Wraz z rozwiązaniem umowy konieczne jest wykreślenie podatnika z jawnego rejestru umów o współdziałanie.

Art. 20y. [Ograniczenie możliwości zawarcia kolejnej umowy o współdziałanie]

W okresie 2 lat od dnia rozwiązania umowy o współdziałanie przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na podstawie art. 20x § 2 podatnik ten nie może złożyć wniosku o zawarcie kolejnej umowy o współdziałanie.

To, kto wypowiedział umowę o współdziałanie, ma szczególne znaczenie w sytuacji, gdyby podatnik chciał zawiązać kolejną umowę. W jednym bowiem przypadku prawodawca przewidział dwuletnią karencję. Jeżeli umowa zostanie rozwiązana przez szefa KAS, to przez kolejne dwa lata nie tylko nie może być zawarta umowa, ale wręcz

złożony wniosek. To oznacza, że wniosek złożony w takim okresie jest prawnie nieskuteczny. Gdyby przyjąć (jak w uzasadnieniu do projektu), że inicjatywa zawarcia umowy jest również po stronie organu, oznaczałoby to, iż po rozwiązaniu umowy za wypowiedzeniem szefa KAS jeszcze przed upływem dwóch lat mogłaby być zawarta kolejna – tak jednak nie jest.

Art. 20z. [Możliwość wypowiedzenia porozumienia podatkowego]

Z dniem rozwiązania umowy o współdziałanie Szef Krajowej Administracji Skarbowej może wypowiedzieć porozumienie podatkowe, o którym mowa w rozdziale 2.

Jednym z elementów mechanizmów współdziałania jest porozumienie podatkowe. Do jego zawiązania jest konieczne, aby podatnik był stroną umowy o współdziałanie. Pomimo to prawodawca nie przewiduje automatycznego rozwiązania takiego porozumienia wyłącznie ze względu na wypowiedzenie umowy. Świadczy o tym fakt, że rozwiązanie umowy o współdziałanie daje szefowi KAS zaledwie prawo do wypowiedzenia porozumienia podatkowego.

Art. 20za. [Ewidencja podatników, którzy zawarli umowę o współdziałanie]

§ 1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej prowadzi ewidencję podatników, z którymi zawarł umowę o współdziałanie.

§ 2. Ewidencja, o której mowa w § 1, zawiera:

1) nazwę i numer identyfikacji podatkowej podatnika, z którym została zawarta umowa o współdziałanie;

2) datę rozpoczęcia obowiązywania umowy o współdziałanie.

§ 3. Ewidencja, o której mowa w § 1, jest jawna i udostępnia się ją w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Fakt zawarcia umowy o współdziałanie nie jest objęty żadną formą tajemnicy. Co więcej, szef KAS nie tylko prowadzi ewidencję zawartych umów, lecz jej treść udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej.

Zatem informacja taka ma charakter jawny.

Rozdział 2. Porozumienia podatkowe

Art. 20zb. [Zawarcie porozumienia podatkowego]

Szef Krajowej Administracji Skarbowej może zawrzeć z podatnikiem będącym stroną umowy o współ działanie, w formie pisemnej, porozumienie podatkowe w zakresie objętym tą umową w sprawie:

1) interpretacji przepisów prawa podatkowego;

2) ustalania cen transferowych;

3) braku zasadności zastosowania art. 119a § 1;

4) wysokości prognozowanego na następny rok podatkowy zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych;

5) innej, niezbędnej dla zapewnienia prawidłowej realizacji umowy o współdziałanie.

Regulowane w tym rozdziale porozumienie podatkowe jest jednym z instrumentów współdziałania pomiędzy szefem KAS a niektórymi podatnikami.

W komentowanym artykule prawodawca wskazuje zagadnienia, które mogą być objęte porozumieniem podatkowym. Zaznaczyć przy tym należy, że katalog ma charakter otwarty – w związku z treścią jego ostatniego punktu.

Ciekawostką jest porozumienie wskazane w pkt 4, bo de facto wprowadza nową formułę wyznaczania zaliczek uproszczonych w CIT (generalnie definiowanych jako 1/12 zobowiązania podatkowego odpowiednio sprzed dwóch lub trzech lat). Zastosowanie takiego porozumienia pozwoli bowiem na identyfikację planowanej – hipotetycznej – zaliczki. Rozwiązanie takie pozwoli na skorzystanie z poważnej zalety uproszczenia, jaką jest stała kwota zaliczek i eliminacja ryzyka powstania zaległości przy jednoczesnym ograniczeniu dysproporcji pomiędzy kwotą zapłaconych zaliczek a zobowiązaniem rocznym (przy dużej różnicy podatnik co prawda korzysta z darmowego kredytu podatkowego, lecz jednocześnie naraża się na konieczność zapłaty dużej kwoty podatku wraz ze złożonym zeznaniem i wynikającą z tego lukę finansową).

Co ważne, warunkiem zawiązania takiego porozumienia jest to, aby podatnik był sygnatariuszem umowy o współdziałanie, a samo zagadnienie było objęte taką umową (tj. by zawierało się w zakresie kompetencji aparatu skarbowego funkcjonującego w ramach KAS).

Przyznanie szefowi KAS uprawnienia do zawierania porozumień ma gwarantować lepszą i sprawniejszą współpracę pomiędzy stronami umowy o współdziałanie, a jednocześnie porozumienia. Niewątpliwie jest to całkowicie nowa w polskim prawie podatkowym i elastyczna formuła współpracy pomiędzy podatnikami a aparatem skarbowym, tutaj reprezentowanym wyłącznie przez szefa KAS.

Z uwagi na zawartą umowę o współdziałanie i porozumienie podatnik – przynajmniej w założeniu – dobrowolnie udostępnia informacje i dokumenty niezbędne do załatwienia sprawy. Stąd możliwe jest skrócenie procedur stosowanych w innych okolicznościach.

Art. 20zc. [Wyłączenie możliwości zawarcia porozumienia podatkowego]

§ 1. Porozumienie podatkowe nie może zostać zawarte w zakresie czynności i zdarzeń objętych toczącym się postępowaniem podatkowym, kontrolą podatkową, kontrolą celno-skarbową lub postępowaniem przed sądem administracyjnym albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego.

§ 2. W przypadku odmowy zawarcia porozumienia podatkowego Szef Krajowej Administracji Skarbowej wskazuje przyczyny odmowy wraz z uzasadnieniem.

§ 3. Do porozumienia podatkowego w sprawie, o której mowa w art. 20zb pkt 1, przepisy art. 14c § 1 stosuje się odpowiednio.

§ 4. Do porozumienia podatkowego w sprawie, o której mowa w art. 20zb pkt 2, przepisy art. 83, art. 85–88, art. 90 ust. 1 i 3, art. 92, art. 95 ust. 1–6 i 8, art. 96, art. 98–100, art. 105 ust. 1 i 3, art. 106 ust. 1 i 3 oraz art. 107 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych stosuje się odpowiednio, przy czym:

1) opłaty, o których mowa w art. 98 i art. 99 tej ustawy, pobiera się po zawarciu porozumienia w wysokości 50% kwot, o których mowa w art. 98 i art. 99 tej ustawy;

2) obowiązek przedstawienia dokumentów lub informacji, o których mowa w art. 90 ust. 1 oraz art. 107 tej ustawy, nie dotyczy dokumentów lub informacji przekazanych uprzednio Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej w ramach umowy o współdziałanie lub audytu podatkowego.

§ 5. Do porozumienia podatkowego, o którym mowa w art. 20zb pkt 3, przepisy art. 119x § 1, art. 119y § 1, art. 119za pkt 1 i 2 oraz art. 119zc stosuje się odpowiednio, przy czym:

1) obowiązek przedstawienia dokumentów i informacji, o których mowa w art. 119x § 1, nie dotyczy dokumentów przekazanych uprzednio Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej w ramach umowy o współdziałanie lub audytu podatkowego;

2) opłatę, o której mowa w art. 119zc, pobiera się po zawarciu porozumienia w wysokości 50% kwoty, o której mowa w art. 119zc § 1.

Z uwagi na swój charakter, w który wpisuje się dobrowolna i harmonijna współpraca, prawodawca wyłączył możliwość zawierania porozumień podatkowych w zakresie czynności będących przedmiotem postępowań kontrolnych lub spornych. Z tego samego powodu, a także z uwagi na stałość rozstrzygnięć, nie jest możliwe zawarcie takiego porozumienia w sprawach, wobec których została wydana decyzja lub postanowienie organu podatkowego.

Są to jedyne przesłanki odmowy zawarcia porozumienia pomiędzy podatnikiem i szefem KAS, a dotyczącego zagadnień wskazanych w art. 20zb objętych umową o współdziałanie.

Przywoływane powyżej zasady udostępniania informacji i dokumentów, które decydują o transparentności rozliczeń podatnika, oraz inne reguły właściwe dla instytucji współdziałania (np. elastyczna formuła współpracy) powodują, że w komentowanym artykule zapisane zostały pewne uproszczenia względem zwykłych procedur podatkowych, mające zastosowanie przy zawieraniu porozumień podatkowych. Prawodawca stosuje różne formuły, odwołując się zarówno do wskazania – i przez to zastosowania – tylko wybranych regulacji, jak również zamieszczając stosowane ograniczenia.

W konsekwencji np. eliminowana jest sądowa kontrola wydanych przez organ interpretacji prawa podatkowego, a także o 50 proc. jest redukowana wysokość opłaty za porozumienie w sprawie porozumień cenowych czy za wydanie opinii zabezpieczającej i na dodatek są one uiszczane wyłącznie wówczas, gdy porozumienia takie są skutecznie zawarte (tj. po zawarciu porozumienia).

Przy zawieraniu porozumień nie jest konieczne przedkładanie szefowi KAS dokumentów i przekazywanie informacji, które uprzednio zostały już udostępnione temu organowi.

Art. 20zd. [Zasięgnięcie opinii przez szefa KAS]

Przed zawarciem porozumienia podatkowego Szef Krajowej Administracji Skarbowej może zasięgnąć opinii:

1) Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej lub naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla podatnika będącego stroną umowy o współdziałanie – w przypadku porozumienia podatkowego w sprawie, o której mowa w art. 20zb pkt 1;

2) Rady do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania – w przypadku porozumienia podatkowego, o którym mowa w art. 20zb pkt 3, przy czym przepis art. 119h § 3 stosuje się odpowiednio.

Poprzez regulacje komentowanego artykułu prawodawca, dążąc do tego, aby mechanizmy stosowane w ramach współdziałania były jak najbardziej efektywne, włącza opcjonalnie do procesu zawierania porozumienia dyrektora KIS oraz Radę do Spraw Przeciwdziałania Unikaniu Opodatkowania, a zatem podmioty kompetentne w tych materiach.

Art. 20ze. [Wypowiedzenie porozumienia podatkowego]

§ 1. Podatnik może w każdym czasie wypowiedzieć porozumienie podatkowe.

§ 2. Szef Krajowej Administracji Skarbowej może wypowiedzieć porozumienie podatkowe, jeżeli:

1) wyjdą na jaw istotne dla sprawy, w jakiej zawarto porozumienie, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu zawarcia tego porozumienia, nieznane Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej, lub

2) stwierdzi, że porozumienie jest nieprawidłowe w świetle w szczególności orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego lub interpretacji ogólnych, lub

3) zostanie rozwiązana umowa o współdziałanie.

§ 3. Z zastrzeżeniem art. 20z, rozwiązanie porozumienia podatkowego następuje z dniem złożenia, w formie pisemnej, drugiej stronie wypowiedzenia tego porozumienia wraz z uzasadnieniem. Podatnik w wypowiedzeniu porozumienia może wskazać inny niż wynikający ze zdania pierwszego termin rozwiązania porozumienia, poprzedzający dzień złożenia tego wypowiedzenia.

§ 4. Rozwiązanie porozumienia podatkowego na podstawie § 2 pkt 1 wywołuje skutki prawne od dnia jego zawarcia.

§ 5. Zastosowanie się do porozumienia rozwiązanego na podstawie § 1 oraz § 2 pkt 2 i 3 nie może szkodzić podatnikowi. Przepisy art. 14k oraz art. 14m § 1–3 stosuje się odpowiednio.

Podobnie jak w przypadku umowy o współdziałanie, również porozumienie podatkowe może być wypowiedziane przez podatnika bez konieczności wystąpienia szczególnych przesłanek. Zaskakiwać może jednak to, że tym razem (inaczej niż w przypadku umowy o współdziałanie) podatnik musi uzasadnić wypowiedzenie. Przy czym konieczność sporządzenia uzasadnienia wynika z regulacji identyfikującej moment rozwiązania porozumienia. Jest to konsekwencją tego, że prawodawca (moim zdaniem dość niefortunnie) wskazuje jako momenty rozwiązania porozumienia datę złożenia drugiej stronie pisemnego wypowiedzenia WRAZ Z UZASADNIENIEM. Tymczasem z uzasadnienia do projektu można wnioskować, że intencją prawodawcy było to, aby uzasadnienie sporządzał wyłącznie szef KAS, jeżeli to on wypowiada porozumienie. Jednocześnie prawodawca stwarza możliwość retrospektywnego wypowiedzenie porozumienia przez podatnika. W takiej sytuacji uzasadnienie nie jest wymagane (sic!). Warto przy tym zaznaczyć, że nie jest możliwe rozwiązanie porozumienia ze wskazaniem terminu późniejszego niż dzień jego złożenia drugiemu sygnatariuszowi.

Po stronie szefa KAS wypowiedzenie jest możliwe wyłącznie po wystąpieniu przesłanek ustawowych wskazanych w komentowanym artykule.

W przypadku wypowiedzenia porozumienia przez organ jest ono traktowane jako niebyłe, jeżeli zawierając je, szef KAS był w błędzie i przez to nie uwzględnił istniejących wówczas – istotnych dla sprawy – okoliczności faktycznych lub dowodów.

W ostatnim paragrafie komentowanego artykułu prawodawca zamieścił regulacje chroniące podatnika w przypadku rozwiązania porozumienia, o ile nie występuje przesłanka do całkowitego wyeliminowania porozumienia z datą jego zawarcia (tj. gdy przesłanką wypowiedzenia nie jest art. 20ze par. 2 pkt 1). Zgodnie z tym przepisem porozumienie w tym przypadku nie może szkodzić podatnikowi i stosuje się odpowiednio przepisy zapewniające ochronę podatnikowi, który zastosował się do interpretacji indywidualnej, tj. art. 14k (ochrona przed negatywnymi konsekwencjami zastosowania się do interpretacji) oraz art. 14m par. 1–3 (zwolnienie z obowiązku zapłaty w zakresie wynikającym ze zdarzenia będącego przedmiotem interpretacji, definicja okresu rozliczeniowego objętego ochroną, określenie podatku objętego zwolnieniem).

Art. 20zf. [Odpowiednie stosowanie przepisów]

W zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale do porozumień podatkowych przepisy działu IV rozdziału 11 stosuje się odpowiednio.

Poprzez tę regulację prawodawca wskazuje na odpowiednie zastosowanie przepisów postępowania podatkowego dotyczących dowodów.

Tak będzie od 01.07.2020 r.

Komentarz

Rozdział 3. Audyt podatkowy

Art. 20zg. [Audyt wstępny i monitorujący]

Audyt podatkowy przeprowadza Szef Krajowej Administracji Skarbowej wobec podatnika przed zawarciem umowy o współdziałanie (audyt wstępny) oraz w trakcie obowiązywania umowy o współdziałanie (audyt monitorujący) w celu sprawdzenia:

1) prawidłowości wypełniania obowiązków podatkowych;

2) skuteczności i adekwatności ram wewnętrznego nadzoru podatkowego.

Kolejną z instytucji współdziałania jest ordynacyjny audyt podatkowy. Jego przeprowadzenie i wydanie po nim pozytywnej opinii jest warunkiem koniecznym (sine qua non) zawiązania umowy o współdziałanie.

Poprzez komentowany artykuł prawodawca nie tylko wprowadza do ordynacji podatkowej i polskiego systemu podatkowego oficjalny audyt podatkowy, lecz również określa jego dwa rodzaje. W zależności bowiem od celu i momentu jego przeprowadzenia może on mieć postać audytu wstępnego lub monitorującego.

Pierwszy z nich prowadzony jest przed zawarciem umowy o współdziałanie i w celu jej zawiązania. I tak w ramach audytu wstępnego organ bada rozliczenia podatkowe podatnika za wcześniejsze okresy, a także sprawdza, czy podatnik wdrożył odpowiednie procedury oraz czy ma możliwości efektywnego realizowania ewentualnej umowy o współdziałanie.

Drugi audyt (monitorujący) prowadzony jest w trakcie obowiązywania umowy, ma on charakter ciągły i służy weryfikacji zarówno poprawności rozliczeń podatkowych, jak i stosowania wewnętrznych procedur nadzoru podatkowego. Sprawdzana jest skuteczność i adekwatność ram wewnętrznego nadzoru podatkowego, stąd konieczna jest (wskazywana wcześniej) ciągła weryfikacja procedur również przez samego podatnika.

W przypadku każdego z tych audytów organem właściwym dla jego przeprowadzenia jest szef KAS. Jeżeli chodzi o zakres materialny prawa podatkowego z oczywistych względów audyty dotyczą wyłącznie tych obszarów, dla których organami podatkowymi są podmioty wchodzące w skład struktury KAS.

Art. 20zh. [Obowiązki podatnika związane z audytem podatkowym]

§ 1. Podatnik jest obowiązany do przekazywania na wniosek Szefa Krajowej Administracji Skarbowej dokumentów i informacji niezbędnych do przeprowadzenia audytu podatkowego.

§ 2. Dokumenty i informacje uznane przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej za zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa są niszczone w terminie 2 miesięcy od dnia:

1) rozwiązania umowy o współdziałanie;

2) zakończenia audytu wstępnego, jeżeli audyt wstępny został zakończony opinią – w przypadku niezawarcia umowy o współdziałanie;

3) zakończenia weryfikacji zastosowania się przez podatnika do wydanych zaleceń, o których mowa w art. 20zi § 1 pkt 2 – w przypadku niezawarcia umowy o współdziałanie.

Uwzględniając to, że zawiązanie umowy o współdziałanie ma charakter dobrowolny, a podstawową cechą prowadzonej na jej podstawie współpracy jest transparentność, podatnik – który złożył stosowny wniosek i w efekcie tego jest poddawany audytowi wstępnemu, a także gdy po zawiązaniu umowy prowadzony jest wobec niego audyt monitorujący – musi pogodzić się z koniecznością przekazywania szefowi KAS dokumentów i informacji niezbędnych do prowadzenia audytu. Co ważne, o tym, jakie dokumenty i informacje są niezbędne, decyduje organ prowadzący audyt. To w praktyce oznacza, że zakres takich danych może być bardzo szeroki i podatnik decydujący się na współdziałanie musi być gotowy na ujawnienie wszystkich informacji, które zdaniem organu są konieczne. W przepisach dotyczących audytu nie odnajduję regulacji, które dawałyby podatnikowi prawo do oprotestowania żądania organu. Oczywiście współdziałanie ma się opierać – przynajmniej w założeniu – na partnerskich relacjach, jednak w praktyce okaże się, jak będą one się układały.

Pewną formę zabezpieczenia podatnika mają stanowić regulacje, na podstawie których dokumenty i informacje są niszczone po zakończeniu umowy o współdziałanie, względnie gdy nie dojdzie ona do skutku.

Trzeba jednak zaznaczyć, że nie chodzi tutaj o niszczenie wszystkich dokumentów i informacji, a jedynie tych, które zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa. Przy czym o tym, które z dokumentów i informacji kwalifikują się do zniszczenia w takim trybie, decyduje szef KAS. Prawodawca nie wskazuje przy tym w szczególnych regulacjach, co dzieje się z pozostałymi dokumentami i informacjami.

Art. 20zi. [Opinie i zalecenia]

§ 1. Z przeprowadzonego audytu podatkowego Szef Krajowej Administracji Skarbowej sporządza:

1) opinię pozytywną albo

2) zalecenia wskazujące, jakie czynności podatnik powinien podjąć w celu usunięcia stwierdzonych w ramach tego audytu nieprawidłowości, wraz z uzasadnieniem, albo

3) opinię negatywną.

§ 2. Audyt monitorujący jest wykonywany w sposób ciągły.

§ 3. Opinia oraz zalecenia są przekazywane niezwłocznie podatnikowi.

§ 4. Termin realizacji czynności podejmowanych w związku z przekazanymi zaleceniami podatnik uzgadnia z Szefem Krajowej Administracji Skarbowej.

§ 5. W przypadku zastosowania się przez podatnika do zaleceń audytu wstępnego audyt ten może być wznowiony na okres niezbędny do weryfikacji zastosowania się podatnika do tych zaleceń.

Prowadzony przez organ audyt podatkowy ma trzy możliwe zakończenia: opinia pozytywna, zalecenia poaudytowe wraz z uzasadnieniem, opinia negatywna. Prawodawca nie precyzuje przy tym, czy chodzi tu wyłącznie o audyt wstępny czy również monitorujący.

Wskazanie, że audyt monitorujący prowadzony jest w sposób ciągły, może świadczyć o tym, iż w tym przypadku stosowane są zalecenia, względnie wydawana jest opinia negatywna.

W przypadku zaleceń podatnik powinien podjąć odpowiednie działania, których termin jest uzgadniany z szefem KAS. Identyfikacja tych terminów i ich dotrzymanie jest istotne w szczególności w przypadku audytu monitorującego.

Jeżeli chodzi o zalecenia w przypadku audytu wstępnego, ich wydanie uniemożliwia zawarcie umowy o współdziałanie, jednak nie musi kończyć definitywnie całego procesu. Skutek taki występuje, jeżeli podatnik nie zastosuje się do zaleceń. Jak można się domyślać, w takiej sytuacji nie jest już wydawana opinia negatywna.

Art. 20zj. [Zakres audytu wstępnego]

§ 1. O przeprowadzeniu audytu wstępnego i jego zakresie decyduje Szef Krajowej Administracji Skarbowej, biorąc pod uwagę ocenę ryzyka podatkowego zidentyfikowanego u podatnika wnioskującego o zawarcie umowy o współdziałanie.

§ 2. Podatnik jest informowany o zakresie audytu wstępnego.

§ 3. Harmonogram działań podejmowanych w ramach audytu wstępnego Szef Krajowej Administracji Skarbowej uzgadnia z podatnikiem.

§ 4. Audyt wstępny w zakresie poprawności wypełniania obowiązków podatkowych obejmuje 2 lata podatkowe poprzedzające rok, w którym podatnik wystąpił z wnioskiem o podpisanie umowy o współdziałanie, oraz okres od początku roku podatkowego, w którym podatnik wystąpił z wnioskiem, do dnia zakończenia tego audytu.

§ 5. Audyt wstępny w zakresie poprawności wypełniania obowiązków podatkowych przez następcę prawnego podatnika, który zawarł umowę o współdziałanie, może objąć krótszy okres niż określony w § 4.

Treść paragrafu pierwszego komentowanego artykułu mogłaby sugerować, że przeprowadzenie audytu wstępnego nie jest niezbędne dla zawarcia umowy o współdziałanie. Jednak moim zdaniem wniosek taki byłby błędny. Skoro bowiem wg art. 20s par. 4 ordynacji podatkowej umowa o współdziałanie może być zawarta z podatnikiem, który otrzymał pozytywną opinię z audytu wstępnego, to należy uznać, że stwierdzenie, iż o przeprowadzeniu audytu wstępnego decyduje szef KAS, świadczy jedynie o tym, że decyzja o przeprowadzeniu formalnie należy do tego organu.

Istotniejsze w omawianym artykule zdaje się być to, że szef KAS określa zakres audytu wstępnego, a jego harmonogram musi ustalić z podatnikiem.

Przy czym identyfikując zakres audytu wstępnego, organ dysponuje swobodą co do jego obszaru przedmiotowego czy szczegółowości, natomiast nie ma jej co do ram czasowych, bo zostały one wyraźnie wskazane w par. 4 i obejmują one dwa pełne lata poprzednie i bieżący rok podatkowy.

Wyjątek przewidziany jest dla następców prawnych podatników, którzy mieli zawartą umowę o współdziałanie. W tym miejscu należy bowiem przypomnieć, że umowa nie przechodzi na następców prawnych. Biorąc pod uwagę to, że w trakcie jej obowiązywania w sposób ciągły prowadzony jest audyt monitorujący, w tym przypadku prawodawca udzielił szefowi KAS uprawnienia do zawężenia horyzontu czasowego audytu wstępnego.

Art. 20zk. [Audyt podatkowy w zakresie prawidłowości wypełniania obowiązków podatkowych]

Audyt podatkowy w zakresie prawidłowości wypełniania obowiązków podatkowych obejmuje analizę ryzyka i badanie dokumentacji dotyczącej zidentyfikowanych u podatnika obszarów ryzyka podatkowego.

W zakresie, w jakim audyt dotyczy prawidłowości rozliczeń, ustawodawca nakazuje skupić się na analizie ryzyka i przeprowadzić szczegółową weryfikację w tym obszarze.

Art. 20zl. [Audyt podatkowy w zakresie ram wewnętrznego nadzoru podatkowego]

Audyt podatkowy w zakresie ram wewnętrznego nadzoru podatkowego obejmuje ocenę możliwości prawidłowego wykonywania obowiązków podatkowych poprzez weryfikację poziomu wdrożenia i funkcjonowania:

1) systemu zarządzania ryzykiem,

2) kontroli wewnętrznej,

3) audytu wewnętrznego,

4) nadzoru nad zgodnością działalności z przepisami prawa, regulacjami wewnętrznymi i dobrowolnie przyjętymi standardami,

5) mechanizmów nadzoru zewnętrznego, w tym niezależnego audytu funkcji podatkowej

– w odniesieniu do spraw podatkowych.

Poprzez te przepisy prawodawca precyzuje obszary, które powinny być poddane weryfikacji dla ustalenia, czy podatnik może skutecznie realizować postanowienia umowy o współdziałanie i wypełniać związane z nią obowiązki. Jest to zatem badanie procedur, procesu ich wdrożenia, weryfikacji, aktualizacji czy wreszcie stosowania. Dotyczy to zatem obszaru organizacyjno-proceduralnego, a nie materialnego funkcjonowania podatnika.

Art. 20zm. [Złożenie prawnie skutecznej deklaracji lub korekty deklaracji]

§ 1. W przypadku złożenia prawnie skutecznej deklaracji lub korekty deklaracji:

1) w terminie 14 dni od dnia otrzymania zaleceń audytu wstępnego i w celu usunięcia stwierdzonych w nim nieprawidłowości w zakresie realizacji obowiązków podatkowych i wpłacenia związanej z tą korektą zaległości podatkowej w terminie 7 dni od daty złożenia tej deklaracji albo korekty deklaracji – przepis art. 56a § 1 stosuje się odpowiednio;

2) za okres rozliczeniowy objęty audytem monitorującym oraz pod warunkiem wpłacenia zaległości podatkowych w terminie 7 dni od dnia złożenia tej deklaracji albo korekty deklaracji – nie nalicza się odsetek za zwłokę.

§ 2. Przepis § 1 pkt 1 stosuje się do deklaracji oraz korekt deklaracji złożonych za okresy nieobjęte audytem wstępnym, jeżeli złożone zostały w celu usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w wyniku tego audytu.

§ 3. W przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 2, nie wszczyna się postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe.

Ten artykuł precyzuje konsekwencje zastosowania się do wyniku audytu, a dokładniej do wydanych zaleceń. Aby jednak wystąpiły implikacje przewidziane w tej regulacji, konieczne jest skuteczne złożenie deklaracji (przy jej braku) lub korekty deklaracji.

Zastosowanie się do zaleceń po audycie wstępnym – a w ramach tego złożenie zaległej deklaracji lub korekty w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania i wpłacenie zaległości w ciągu kolejnych 7 dni – spowoduje zastosowanie obniżonej o połowę stawki odsetek za zwłokę. Co więcej, obniżka taka jest właściwa również w przypadku złożenia zaległej deklaracji lub korekty, co prawda dotyczącej okresu nieobjętego audytem, których złożenie ma na celu usunięcie uchybień stwierdzonych w ramach audytu.

Jeszcze dalej idące skutki rodzi złożenie zaległej deklaracji lub korekty w wyniku audytu monitorującego (zakładam, że również na podstawie zaleceń). W tym przypadku, o ile podatnik uregulował zaległość w siedmiodniowym terminie, o tyle odsetki w ogóle nie są naliczane, a na dodatek nie jest wszczynane postępowanie karnoskarbowe.

Niewątpliwie takie implikacje (ograniczenie konsekwencji) mogą stanowić istotną zachętę do zawiązania umowy o współdziałanie.

Art. 20zn. [Wykonywanie czynności w zakresie audytu podatkowego]

§ 1. Czynności w zakresie audytu podatkowego wykonują pracownicy zatrudnieni w wyodrębnionej w tym celu komórce organizacyjnej urzędu obsługującego Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, działający z jego upoważnienia.

§ 2. Czynności w zakresie audytu podatkowego mogą być wykonywane z upoważnienia Szefa Krajowej Administracji Skarbowej przez pracowników i funkcjonariuszy jednostek Krajowej Administracji Skarbowej.

§ 3. Pracownicy i funkcjonariusze wykonujący czynności w zakresie audytu podatkowego nie mogą uczestniczyć w przeprowadzaniu kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej oraz w postępowaniu podatkowym wobec podatnika objętego tym audytem przez okres 3 lat od dnia jego zakończenia.

Chociaż przepisy tego artykułu adresowane są do szefa KAS i mają stricte organizacyjny charakter, to niosą ze sobą bardzo ważną wiadomość: informacje uzyskane w ramach audytu nie będą wykorzystane w czasie kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej ani w postępowaniu podatkowym.

Ma temu służyć wyłączenie, w ramach którego urzędnicy zajmujący się audytem nie mogą być – przez kolejne trzy lata od dnia zakończenia audytu – uczestnikami prowadzonych u podatnika kontroli i postępowań.

Co istotne, wyłączenie ma charakter generalny, a zatem bez znaczenia jest zakres przedmiotowy audytu, a następnie kontroli czy postępowania.

Jednak komentowany artykuł stanowi o wyłączeniu urzędnika (funkcjonariusza), a nie poszerza w szczególny sposób tajemnicy, nie zawiera szczególnych unormowań dotyczących tajemnicy informacji pozyskanych w ramach audytu.

Art. 20zo. [Niezależny audytor podatkowy]

§ 1. Niezależny audyt funkcji podatkowej jest przeprowadzany na zlecenie podatnika przez niezależnego audytora podatkowego.

§ 2. Niezależnym audytorem podatkowym może być spółka doradztwa podatkowego, firma audytorska, doradca podatkowy lub biegły rewident, z wyjątkiem podmiotu:

1) wykonującego na rzecz podatnika czynności rewizji finansowej, usługi doradztwa podatkowego lub prawnego,

2) będącego krajowym podmiotem powiązanym lub zagranicznym podmiotem powiązanym w rozumieniu ustawy z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych wobec:

a) podatnika,

b) podmiotu wykonującego usługi doradztwa podatkowego lub czynności rewizji finansowej na rzecz tego podatnika,

3) wykonującego usługi, o których mowa w pkt 2 lit. b, na rzecz podmiotu, który świadczy na rzecz podatnika takie usługi

– w okresie objętym tym audytem podatkowym oraz w trakcie jego przeprowadzania.

Tak, jak to zostało wcześniej wskazane, podatnik wnioskujący o zawarcie umowy o współdziałanie, a także będący stroną takiej umowy musi wdrożyć ramy wewnętrznego nadzoru. Ich niezbędnym elementem jest niezależny audyt funkcji podatkowej. Co ważne, niezależny audyt funkcji podatkowej nie zastępuje ani nawet nie stanowi elementu audytu wstępnego czy audytu monitorującego. Wprost przeciwnie, jest on – wraz z innymi elementami ram wewnętrznego nadzoru – poddawany weryfikacji w ramach audytu prowadzonego przez szefa KAS.

Badanie takie musi być prowadzone przez niezależnego audytora podatkowego, wobec którego stawiane są konkretne – normatywnie zdefiniowane – oczekiwania. Ważne przy tym jest to, że audytor musi spełnić warunki kompetencyjne (stąd katalog podmiotów, które mogą pełnić taką funkcję) oraz warunki niezależności. W przypadku tych drugich chodzi nie tylko o brak powiazań formalnych, lecz również wynikających z dotychczasowej współpracy.

Zaznaczyć trzeba, że już samo wykonanie usług doradztwa podatkowego lub rewizji finansowej na rzecz podatnika, powiązanie z podatnikiem lub podmiotem świadczącym usługi doradztwa podatkowego lub rewizji podatkowej albo realizację takich usług w podwykonawstwie eliminuje możliwość pełnienia funkcji niezależnego audytora. Chodzi przy tym o wykonywania takich usług w okresie objętym audytem oraz w okresie prowadzenia audytu. Zastrzec jednak trzeba, że nie chodzi wyłącznie o stałą współpracę doradczą. Bez znaczenia jest również to, w jakim obszarze (w jakich podatkach) realizowana była usługa (czyli nawet doradzanie w zakresie podatków lokalnych, chociaż one nie są objęte umową o współdziałanie).

Art. 20zp. [Zakres niezależnego audytu funkcji podatkowej]

§ 1. Niezależny audyt funkcji podatkowej obejmuje sprawdzenie prawidłowości wykonywania obowiązków podatkowych oraz skuteczności i adekwatności wdrożonych ram wewnętrznego nadzoru podatkowego.

§ 2. Z przeprowadzenia niezależnego audytu funkcji podatkowej sporządza się raport zawierający wynik niezależnego audytu funkcji podatkowej. Raport podpisuje niezależny audytor podatkowy przeprowadzający ten audyt.

§ 3. Raport z niezależnego audytu funkcji podatkowej jest przekazywany niezwłocznie podatnikowi wraz z dokumentacją audytu zawierającą testy i procedury przeprowadzone w jego trakcie.

W tej regulacji prawodawca wskazuje zakres niezależnego audytu funkcji podatkowej. Podstawowym obowiązkiem audytora jest ustalenie, czy podatnik prawidłowo rozlicza podatki, a także czy wdrożył i stosuje procedury zarządzania i nadzoru funkcji podatkowych. Zatem audytor powinien zbadać zarówno wynik podatkowy, jak i procesy prowadzące do jego ustalenia.

Badanie musi być zakończone raportem, koniecznie podpisanym przez audytora i niezwłocznie przekazanym badanemu. Co jednak ważne, audytor przekazuje nie tylko i nie sam raport, lecz także całą dokumentację prowadzenia audytu, a w ramach niej testy służące do weryfikacji i zastosowane procedury badania.

Art. 20zq. [Odpowiednie stosowanie przepisów]

W zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale przepisy działu IV rozdziału 11 stosuje się odpowiednio.

Poprzez tę regulacje prawodawca wskazuje na odpowiednie zastosowanie przepisów postępowania podatkowego dotyczących dowodów.

Rozdział 4. Przepisy wspólne

Art. 20zr. [Odpowiednie stosowanie przepisów]

W zakresie nieuregulowanym w niniejszym dziale przepisy art. 168, art. 172, art. 173 i art. 175–177 oraz działu IV rozdziału 1 z wyłączeniem art. 127, rozdziałów 5 i 10 stosuje się odpowiednio.

Artykuł zawiera odesłanie i wskazanie na odpowiednie zastosowanie wybranych przepisów ordynacji podatkowej.

Tak było do 31.12.2019 r.

Tak jest od 01.01.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

DZIAŁ III. Zobowiązania podatkowe

(…) Rozdział 3. Zabezpieczenie wykonania zobowiązań podatkowych

Art. 33b. [Odpowiednie stosowanie przepisów]

Przepis art. 33 stosuje się odpowiednio do zabezpieczenia na majątku:

1) płatnika lub inkasenta; decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej;

2) osób, o których mowa w art. 115, art. 116 i art. 116a, po doręczeniu im decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie przez spółkę lub inną osobę prawną wykonane, w szczególności gdy spółka lub inna osoba prawna trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić postępowanie egzekucyjne; decyzja o zabezpieczeniu wygasa w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec osoby trzeciej;

3) podatnika, o którym mowa w art. 117b, po doręczeniu mu decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe podmiotu dokonującego na jego rzecz dostawy towarów, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie przez dostawcę wykonane, w szczególności gdy dostawca trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić postępowanie egzekucyjne; decyzja o zabezpieczeniu wygasa w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec podatnika, o którym mowa w art. 117b.

Przepis art. 33 stosuje się odpowiednio do zabezpieczenia na majątku:

1) płatnika lub inkasenta; decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji o odpowiedzialności podatkowej;

2) osób, o których mowa w art. 115, art. 116 i art. 116a, po doręczeniu im decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie przez spółkę lub inną osobę prawną wykonane, w szczególności gdy spółka lub inna osoba prawna trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić postępowanie egzekucyjne; decyzja o zabezpieczeniu wygasa w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec osoby trzeciej;

3) podatnika, o którym mowa w art. 117b i art. 117ba, po doręczeniu mu decyzji orzekającej o odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe dostawcy towarów lub usługodawcy, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie przez dostawcę towarów lub usługodawcę wykonane, w szczególności gdy dostawca towarów lub usługodawca trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić postępowanie egzekucyjne; decyzja o zabezpieczeniu wygasa w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec podatnika, o którym mowa w art. 117b i art. 117ba.

Zmiana jest spowodowana wprowadzeniem nowej przesłanki i podstawy prawnej odpowiedzialności solidarnej – chodzi o naruszenia obowiązku zapłaty na rachunek bankowy widniejący na białej liście.

Dyspozycją niniejszego przepisu zostały również objęte właśnie takie przypadki, przy czym to, że odpowiedzialność solidarna może dotyczyć nie tylko dostawy towarów, lecz i świadczenia usług, wymusiło zmiany redakcyjne.

art. 33b pkt 3 w brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 1 ustawy z 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1018; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 1751) – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2020 r.

Art. 41 [Zastaw skarbowy]

§ 1. Skarbowi Państwa i jednostkom samorządu terytorialnego z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, a także z tytułu zaległości podatkowych stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości przysługuje zastaw skarbowy na wszystkich będących własnością podatnika oraz stanowiących współwłasność łączną podatnika i jego małżonka rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, jeżeli wartość poszczególnych rzeczy lub praw wynosi w dniu ustanowienia zastawu co najmniej 12 800 zł, z zastrzeżeniem § 2. (...)

§ 1. Skarbowi Państwa i jednostkom samorządu terytorialnego z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, a także z tytułu zaległości podatkowych stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości przysługuje zastaw skarbowy na wszystkich będących własnością podatnika oraz stanowiących współwłasność łączną podatnika i jego małżonka rzeczach ruchomych oraz zbywalnych prawach majątkowych, jeżeli wartość poszczególnych rzeczy lub praw wynosi w dniu ustanowienia zastawu co najmniej 13 000 zł, z zastrzeżeniem § 2. (...)

Zwaloryzowano kwotę graniczną dla zastawu skarbowego.

kwota wskazana w art. 41 par. 1 została na 2020 r. podana zgodnie z obwieszczeniem ministra finansów z 12 sierpnia 2019 r. w sprawie wysokości kwoty wymienionej w art. 41 par. 1 ustawy – Ordynacja podatkowa na rok 2020 (M.P. z 2019 r. poz. 747).

Tak będzie od 01.07.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Rozdział 6a. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe

Art. 58a. [Dodatkowe zobowiązanie podatkowe]

(...) § 5. Na ocenę, że podatnik działał w dobrej wierze, może wskazywać również wywiązywanie się z obowiązków wynikających z umowy o współdziałanie, jeżeli zdarzenie lub czynność skutkujące zastosowaniem przepisów, o których mowa w § 1 pkt 1–3, wystąpiły w okresie trwania tej umowy.

Zmiana ma charakter dostosowawczy i w sposób bezpośredni powiązana jest z wprowadzeniem mechanizmów współdziałania.

Na podstawie takiej regulacji podatnik, który stosuje się do postanowień umowy o współdziałanie, zyskuje dodatkowy argument potwierdzający, iż działał w dobrej wierze.

art. 58a par. 5 dodany przez art. 111 pkt 6 ustawy z 16 października 2019 r. (Dz.U. poz. 2200) – zmiana wejdzie w życie 1 lipca 2020 r.

Tak jest od 01.01.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Rozdział 7. Wygaśnięcie zobowiązań podatkowych

Art. 61b [Indywidualny rachunek podatkowy]

§ 1. Wpłata podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych, podatku od towarów i usług oraz niepodatkowych należności budżetowych jest dokonywana na rachunek urzędu skarbowego przy użyciu indywidualnego rachunku podatkowego identyfikującego podatnika lub płatnika (indywidualny rachunek podatkowy).

§ 2. Struktura numeru indywidualnego rachunku podatkowego jest zgodna z formatem Numeru Rachunku Bankowego i zawiera:

1) sumę kontrolną;

2) numer rozliczeniowy jednostki organizacyjnej banku;

3) identyfikator podatkowy.

§ 3. Numer indywidualnego rachunku podatkowego jest udostępniany, po podaniu identyfikatora podatkowego, w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych lub w urzędzie skarbowym.

WAŻNA ZMIANA

Na podstawie tego przepisu od 1 stycznia 2020 r. wpłata CIT, PIT, VAT oraz niepodatkowych należności budżetowych jest dokonywana na rachunek urzędu skarbowego przy użyciu indywidualnego rachunku podatkowego identyfikującego podatnika lub płatnika (indywidualny rachunek podatkowy). Numer takiego mikrorachunku należy wygenerować za pomocą specjalnego, udostępnionego przez resort finansów, generatora.

Według tego unormowania każdy podatnik/płatnik od 2020 r. posługuje się jednym mikrorachunkiem.

Prawodawca nie wprowadził terminu, w jakim podatnik/płatnik musi wygenerować mikrorachunek, przy czym musi posługiwać się nim, chcąc uregulować wskazane powyżej zobowiązania.

W regulacji zawarte zostały informacje nt. struktury i sposobu udostępniania mikrorachunku. Co istotne, podatnik/płatnik może w dowolnej chwili wygenerować taki numer i w każdym przypadku powinien on być taki sam.

art. 61b dodany przez art. 3 pkt 1 ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1520) – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2020 r.

Tak było do 31.12.2019 r.

Tak jest od 01.01.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Art. 62. [Kolejność zaliczania wpłat]

§ 1. Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę, z zastrzeżeniem § 2, zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. (...)

§ 1. Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania – na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku – na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. (...)

WAŻNA ZMIANA

Zgodnie ze zmodyfikowanym przepisem, dotyczącym sposobu zaliczania zapłat, wskazanie podatnika na konkretny podatek jest skuteczne i wiążące wówczas, gdy podatnik nie pozostaje w opóźnieniu płatniczym w innym podatku niż wskazany, względnie gdy to właśnie w tej daninie spóźnia się z zapłatą. Prawodawca zastrzegł, że jeżeli w ramach danego podatku występują u podatnika zaległości, to wpłata jest zaliczana na poczet takich zaległości. Jednocześnie zostało zastrzeżone, że w przypadku braku wskazania, jakiego podatku dotyczy zapłata, a także wówczas, gdy podatnik wskazał, za jaki podatek płaci, lecz w tym zakresie nie występuje opóźnienie, to wpłata zostanie zaliczona w pierwszej kolejności na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. Mówiąc inaczej, wskazanie podatku jest wiążące wyłącznie przy braku opóźnienia w zapłacie podatku, jak również gdy występuje ono we wskazanym podatku.

Całkowity brak wskazania na zobowiązanie, za które regulowana jest płatność, skutkuje tym, że zaliczenie dokonywane jest na zobowiązanie o najwcześniejszym terminie płatności.

art. 62 par. 1 w brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 2 ustawy z 4 lipca 2019 r. (Dz.U. poz. 1520) – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2020 r.

Tak jest do 31.03.2020 r.

Tak będzie od 01.04.2020 r.

Komentarz

Rozdział 11. Informacje podatkowe

Art. 82. [Sporządzanie i przekazywanie informacji podatkowych]

(...) § 1b. Osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, prowadzące księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych, są obowiązane, bez wezwania organu podatkowego, do przekazywania, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej informacji o prowadzonej ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w art. 193a § 2, na zasadach dotyczących przesyłania ksiąg podatkowych lub ich części określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 193a § 3, za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, wskazując miesiąc, którego ta informacja dotyczy. (...)

Uchylony – przez art. 3 pkt 3 lit. a ustawy z 4 lipca 2019 r. (Dz.U. poz. 1520).

Zmiana wejdzie w życie 1 kwietnia 2020 r.

W ramach nowelizacji prawodawca deroguje przepisy dotyczące JPK_VAT. Zmiana taka jest następstwem wprowadzenia szczegółowych regulacji dotyczących JPK_VAT (w nowej strukturze) w ustawie z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2174; ost.zm. Dz.U. z 2019 r., poz. 2200 – dalej ustawa o VAT).

§ 2d. Informacje, o których mowa w § 1b, udostępniane są organom Krajowej Administracji Skarbowej do realizacji celów i zadań ustawowych. (...)

Uchylony – przez art. 3 pkt 3 lit. b ustawy z 4 lipca 2019 r. (Dz.U. poz. 1520).

Zmiana wejdzie w życie 1 kwietnia 2020 r.

W ramach nowelizacji prawodawca deroguje przepisy dotyczące JPK_VAT. Zmiana jest następstwem wprowadzenia szczegółowych regulacji dotyczących JPK_VAT (w nowej strukturze) w ustawie o VAT.

Tak jest do 30.06.2020 r.

Tak będzie od 01.07.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Rozdział 11a. Informacje o schematach podatkowych

Art. 86a. [Definicje]

(...) § 5. Obowiązek przekazania informacji o schemacie podatkowym nie powstaje, gdy schemat podatkowy, inny niż schemat podatkowy transgraniczny, dotyczy korzystającego, dla którego nie jest spełnione kryterium kwalifikowanego korzystającego.

(...) § 5. Obowiązek przekazania informacji o schemacie podatkowym nie powstaje, gdy schemat podatkowy, inny niż schemat podatkowy transgraniczny, dotyczy wyłącznie:

1) korzystającego, dla którego nie jest spełnione kryterium kwalifikowanego korzystającego, lub

2) korzystającego, który jest stroną umowy o współdziałanie, jeżeli w ramach audytu wstępnego Szef Krajowej Administracji Skarbowej potwierdził wykonywanie przez niego obowiązków, o których mowa w niniejszym rozdziale.

Zmiana jest spowodowana wprowadzeniem instytucji współdziałania. Ze względu na zakładaną transparentność rozliczeń podatkowych podatnika będącego stroną umowy o współdziałanie, a także wynikające z zwarcia takiej umowy obowiązki tego podmiotu prawodawca wyłączył obowiązek raportowania schematu podatkowego innego niż transgraniczny, jeżeli korzystającym jest sygnatariusz umowy o współdziałanie, a opinia z audytu wstępnego potwierdziła realizację obowiązków z zakresu MDR.

art. 86a par. 5 w brzmieniu ustalonym przez art. 111 pkt 9 ustawy z 16 października 2019 r. (Dz.U. poz. 2200) – zmiana wejdzie w życie 1 lipca 2020 r.

Tak jest do 19.02.2021 r.

Tak będzie od 20.02.2021 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Rozdział 15. Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich

Art. 108. [Decyzja o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej]

(...) § 4. Egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna, odstąpiono od czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych albo nie przystąpiono do egzekucji administracyjnej w wyniku uprawdopodobnienia przez organ egzekucyjny braku możliwości uzyskania w toku egzekucji administracyjnej kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

(...) § 4. Egzekucja zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej może być wszczęta dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna, odstąpiono od czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych albo nie przystąpiono do egzekucji administracyjnej w wyniku uprawdopodobnienia przez organ egzekucyjny braku możliwości uzyskania w toku egzekucji administracyjnej kwoty przewyższającej koszty egzekucyjne.

Zmiana ma charakter dostosowujący i determinowana jest modyfikacją przepisów regulujących umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji.

art. 108 par. 4 w brzmieniu ustalonym przez art. 2 ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1553) – zmiana wejdzie w życie 20 lutego 2021 r.

Tak jest do 29.02.2020 r.

Tak będzie od 01.03.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Rozdział 15. Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich

Art. 116. [Odpowiedzialność podatkowa członków zarządu spółek]

§ 1. Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2019 r. poz. 243 i 326) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. (...)

§ 1. Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prostej spółki akcyjnej, prostej spółki akcyjnej w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2019 r. poz. 243 i 326) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy;

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. (...)

Zmiana jest spowodowana wprowadzeniem nowego typu spółki kapitałowej, tj. prostej spółki akcyjnej (PSA). Zmiana ma charakter dostosowawczy.

art. 116 par. 1 w brzmieniu ustalonym przez art. 10 pkt 1 ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1655) – zmiana wejdzie w życie 1 marca 2020 r.

§ 3. W przypadku gdy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji lub spółka akcyjna w organizacji nie posiada zarządu, za zaległości podatkowe spółki odpowiada jej pełnomocnik albo odpowiadają wspólnicy, jeżeli pełnomocnik nie został powołany. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. (...)

§ 3. W przypadku gdy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prosta spółka akcyjna w organizacji lub spółka akcyjna w organizacji nie posiada zarządu, za zaległości podatkowe spółki odpowiada jej pełnomocnik albo odpowiadają wspólnicy, jeżeli pełnomocnik nie został powołany. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. (...)

Zmiana jest spowodowana wprowadzeniem nowego typu spółki kapitałowej – prostej spółki akcyjnej (PSA). Zmiana ma charakter dostosowawczy.

Art. 116 par. 3 w brzmieniu ustalonym przez art. 10 pkt 2 ustawy z 19 lipca 2019 r. (Dz.U. poz. 1655).

Zmiana wejdzie w życie 1 marca 2020 r.

§ 5. W przypadku prostej spółki akcyjnej w organizacji, w której powołano radę dyrektorów, przepisy § 1–4 stosuje się odpowiednio do rady dyrektorów i dyrektorów.

Zmiana jest spowodowana wprowadzeniem nowego typu spółki kapitałowej – prostej spółki akcyjnej (PSA). Zmiana ma charakter dostosowawczy.

Art. 116 par. 5 dodany przez art. 10 pkt 3 ustawy z 19 lipca 2019 r. (Dz.U. poz. 1655).

Zmiana wejdzie w życie 1 marca 2020 r.

Tak jest od 01.01.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Art. 117ba. [Odpowiedzialność solidarna w przypadku zapłaty na rachunek spoza białej listy]

§ 1. Podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, na rzecz którego dokonano dostawy towarów lub świadczenia usług, odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem wraz z dostawcą towarów lub usługodawcą zarejestrowanym na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny, za jego zaległości podatkowe w części podatku od towarów i usług proporcjonalnie przypadającej na tę dostawę towarów lub to świadczenie usług, jeżeli zapłata należności za dostawę towarów lub świadczenie usług, potwierdzone fakturą, została dokonana przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, a z odrębnych przepisów wynika obowiązek dokonania zapłaty za pośrednictwem rachunku płatniczego.

§ 2. Podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, który na podstawie umowy zawartej z dostawcą towarów lub usługodawcą zarejestrowanym na potrzeby podatku od towarów i usług jako podatnik VAT czynny albo nabywcą towarów lub usługobiorcą jest obowiązany do pobrania należności od nabywcy towarów lub usługobiorcy za dostawę towarów lub świadczenie usług, potwierdzone fakturą, i przekazania jej w całości albo części dostawcy towarów lub usługodawcy, oraz który dokonał zapłaty tej należności przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, odpowiada solidarnie całym swoim majątkiem wraz z dostawcą towarów lub usługodawcą za jego zaległości podatkowe w części podatku od towarów i usług proporcjonalnie przypadającej na tę należność, a z odrębnych przepisów wynika obowiązek dokonania zapłaty za pośrednictwem rachunku płatniczego.

§ 3. Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się, w przypadku gdy podatnik dokonujący płatności dokonał zapłaty należności przelewem na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, i złożył zawiadomienie o zapłacie należności na ten rachunek do naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla wystawcy faktury w terminie trzech dni od dnia zlecenia przelewu.

§ 4. Zawiadomienie, o którym mowa w § 3, zawiera:

1) numer identyfikacyjny, firmę (nazwę) oraz adres siedziby albo, w przypadku podatnika będącego osobą fizyczną, imię i nazwisko oraz adres stałego miejsca prowadzenia działalności, a w przypadku nieposiadania stałego miejsca prowadzenia działalności – adres miejsca zamieszkania, podatnika dokonującego zapłaty należności;

2) dane wystawcy faktury wskazane na fakturze (numer identyfikacyjny, nazwę albo imię i nazwisko oraz adres);

3) numer rachunku, na który dokonano zapłaty należności;

4) wysokość należności zapłaconej przelewem na rachunek, o którym mowa w pkt 3, i dzień zlecenia przelewu na ten rachunek.

§ 5. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, wzór zawiadomienia, o którym mowa w § 3, wraz z objaśnieniami co do sposobu prawidłowego jego wypełnienia, uwzględniając konieczność uproszczenia i usprawnienia procesu składania zawiadomień.

WAŻNA ZMIANA

Komentowany artykuł został wprowadzony wraz z białą listą podatników VAT. Chodzi o listę czynnych podatników VAT (uwaga, również byłych czynnych podatników VAT, a także podmiotów, które złożyły zgłoszenie rejestracyjne, jednak nie zostały zarejestrowane). Poprzez omawiane tutaj regulacje ustawodawca wprowadził dwa dodatkowe przypadki, w których może wystąpić odpowiedzialność solidarna za zobowiązania podatkowe w VAT. Pierwszy z nich (zapisany w par. 1) dotyczy przypadków, gdy podatnik VAT (niekoniecznie czynny) dokonał zapłaty za nabyte towary lub usługi na rzecz innego podatnika, który musi posiadać status czynnego VAT-owca, w formie przelewu jednak na rachunek inny niż figurujący na białej liście. Co ważne, dotyczy to wyłącznie zapłat za transakcje, których wartość przekracza 15 tys. zł, dokonywane pomiędzy przedsiębiorcami (wynika to z ostatniej części przepisu: „z odrębnych przepisów wynika obowiązek dokonania zapłaty za pośrednictwem rachunku płatniczego”). Bez znaczenia przy tym jest to, ile faktur zostało wystawionych i ile płatności jest realizowanych. Weryfikacja numeru rachunku powinna być dokonana na dzień zlecenia przelewu. Zaznaczyć należy, że w przepisie nie zostały wskazane żadne konkretne towary czy usługi, których dotyczy odpowiedzialność solidarna, co oznacza, że decydują wyłącznie kryteria podmiotowe (status nabywcy i świadczącego) oraz wartość transakcji.

Podkreślić również trzeba, że prawodawca nie wymaga, aby płatność była dokonana bezpośrednio na rachunek sprzedawcy.

Druga regulacja zawarta w komentowanym artykule również wprowadzająca odpowiedzialność solidarną, lecz dotyczy przypadków, w których zapłatę za towary i usługi przyjmuje podmiot trzeci, by przekazać wynagrodzenie świadczącemu. W przepisie zostały zastosowane dokładnie takie same przesłanki powstania odpowiedzialności solidarnej, jak w par. 1, przy czym narażonym na odpowiedzialność solidarną jest podmiot niestanowiący nabywcy, lecz uczestniczący w procesie zapłaty na zlecenie jednej lub drugiej strony (czyli np. faktor, firma windykacyjna itp.). Podatnik taki odpowiada solidarnie, jeżeli przekaże środki na rachunek niewidniejący (w dniu zlecenia zapłaty) na białej liście.

O ile dwa pierwsze paragrafy wprowadzają odpowiedzialność solidarną, o tyle trzy ostatnie dotyczą eliminacji takiej odpowiedzialności pomimo ziszczenia się warunków do wystąpienia odpowiedzialności. Chodzi przy tym o działania ex post. Podatnik, który uchybił obowiązkowi zapłaty na rachunek widniejący na białej liście, może znieść swoją odpowiedzialność solidarną, zawiadamiając o takiej płatności organ podatkowy. Należy tutaj zwrócić uwagę na krótki termin dla złożenia zawiadomienia (zaledwie trzy dni i nie chodzi o dni robocze) oraz w specyficzny sposób zidentyfikowany organ, tj. właściwy według wystawcy faktury (nie płacącego czy sprzedawcy, a wystawcy faktury).

W komentowanym przepisie zostały wskazane dane, jaki powinny się znaleźć w zawiadomieniu. Z samego par. 3 oraz zestawu wymaganych danych wynika, iż zawiadomienia powinny być składane do każdej płatności. Nie przeszkodziło to ministrowi finansów we wskazaniu w objaśnieniach do tych przepisów, że zawiadomienie dotyczące zapłaty na dany rachunek dokonywane jest tylko raz i jest skuteczne dla kolejnych płatności.

W przepisie zostało zapisane upoważnienie dla ministra finansów do przygotowania wzoru zawiadomienia. Minister skorzystał z takiego umocowania. Chodzi o rozporządzenie ministra finansów z 23 grudnia 2019 r. w sprawie wzoru zawiadomienia o zapłacie należności na rachunek inny niż zawarty na dzień zlecenia przelewu w wykazie podmiotów, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. poz. 2530).

art. 117ba dodany przez art. 5 pkt 2 ustawy z 12 kwietnia 2019 r. (Dz.U. poz. 1018; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 1751) – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2020 r.

Art. 117bb. [Wyłączenie odpowiedzialności solidarnej w przypadku zapłaty w split paymencie]

Przepisów art. 117ba nie stosuje się do transakcji, w odniesieniu do których podatnik dokonał zapłaty z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności, o którym mowa w art. 108a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

WAŻNA ZMIANA

Poprzez tę regulację prawodawca wyłącza zastosowanie odpowiedzialności solidarnej, o której mowa w art. 117ba (tj. z powodu naruszenia obowiązku zapłaty z wykorzystaniem rachunku widniejącego na białej liście), w przypadku zastosowania przez podatnika mechanizmu podzielonej płatności.

art. 117bb dodany przez art. 5 pkt 2 ustawy z 12 kwietnia 2019 r. (Dz.U. poz. 1018; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 1751) – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2020 r.

Tak jest do 30.06.2020 r.

Tak będzie od 01.07.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

DZIAŁ IIIA. Przeciwdziałanie unikaniu opodatkowania

Rozdział 1. Klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania

Art. 119b. [Wyłączenie stosowania klauzuli]

§ 1. Decyzji wydawanej z zastosowaniem art. 119a nie wydaje się:

(…)

§ 1. Decyzji wydawanej z zastosowaniem art. 119a nie wydaje się:

(…) 6) do podmiotu, który zawarł porozumienie podatkowe, o którym mowa w art. 20zb pkt 3, w zakresie objętym tym porozumieniem.

Zmiana ma charakter dostosowawczy i jest związana z wprowadzeniem instytucji porozumienia podatkowego. W takim zakresie, w jakim zawarte zostało porozumienie podatkowe, nie ma zastosowania klauzula przeciwko unikaniu opodatkowania.

art. 119b pkt 6 dodany przez art. 111 pkt 11 ustawy z 16 października 2019 r. (Dz.U. poz. 2200) – zmiana wejdzie w życie 1 lipca 2020 r.

Tak było do 31.12.2019 r.

Tak jest od 01.01.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

DZIAŁ VII. Tajemnica skarbowa

Art. 293. [Tajemnica skarbowa]

§ 1. Indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się również do danych zawartych w:

(…)

§ 1. Indywidualne dane zawarte w deklaracji oraz innych dokumentach składanych przez podatników, płatników lub inkasentów objęte są tajemnicą skarbową.

§ 2. Przepis § 1 stosuje się również do danych zawartych w:

(…) 11) informacjach o ustaleniu prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnień, o których mowa w art. 299f;

Zmiana ma charakter dostosowawczy i jest związana z wprowadzeniem obowiązku przekazywania prezesowi UOKiK informacji o ustaleniu prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnień w spełnieniu świadczeń pieniężnych z transakcji handlowych – informacje takie zostały objęte tajemnicą skarbową.

art. 293 par. 2 pkt 11 dodany przez art. 5 pkt 1 ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (Dz.U. poz. 1649) – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2020 r.

12) informacjach przekazanych przez podatnika w ramach realizacji współdziałania, o którym mowa w dziale IIB.

Zmiana ma charakter dostosowawczy i jest związana z wprowadzeniem instytucji współdziałania – informacje takie zostały objęte tajemnicą skarbową.

art. 293 par. 2 pkt 11 dodany przez art. 111 pkt 19 lit. b ustawy z 16 października 2019 r. (Dz.U. poz. 2200) – zmiana wejdzie w życie 1 lipca 2020 r.

Tak będzie od 01.07.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Art. 295a. [Dostęp do informacji uzyskanych w toku postępowania w sprawie wydania uprzedniego porozumienia cenowego]

(...) § 2. Za zgodą podatnika dostęp do informacji i dokumentów przekazanych w toku postępowania w sprawie wydania uprzedniego porozumienia cenowego, o którym mowa w dziale III ustawy z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych, przysługuje pracownikom upoważnionym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej do wykonywania zadań w zakresie współdziałania, o którym mowa w dziale IIB, oraz ich przełożonym.

Zmiana ma charakter dostosowawczy i jest związana z wprowadzeniem instytucji współ działania. Na podstawie takiej regulacji, wyłącznie za zgodą podatnika i dla potrzeb stosowania instytucji współdziałania, pracownicy upoważnieni przez szefa KAS mogą uzyskać dostęp do informacji i dokumentów przekazanych w toku postępowania w sprawie wydania uprzedniego porozumienia cenowego.

art. 295a par. 2 dodany przez art. 111 pkt 21 ustawy z 16 października 2019 r. (Dz.U. poz. 2200) – zmiana wejdzie w życie 1 lipca 2020 r.

Art. 295d. [Dostęp do informacji przekazanych przez podatnika w ramach realizacji współdziałania, zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa]

§ 1. Dostęp do informacji przekazanych przez podatnika w ramach realizacji współdziałania, o którym mowa w dziale IIB, zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1010 i 1649), przysługuje Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej oraz pracownikom i funkcjonariuszom Krajowej Administracji Skarbowej upoważnionym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej do realizacji zadań związanych z przeprowadzaniem audytu podatkowego i ich przełożonym oraz organom podatkowym, które wydają opinie przed zawarciem porozumienia podatkowego, o którym mowa w art. 20zb.

§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się, jeżeli przedsiębiorca nie wykazał, że przekazane przez niego Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej informacje i ich zakres stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa. W tym przypadku organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie uznania tych informacji, w podanym przez przedsiębiorcę zakresie za stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa.

Zmiana związana jest z wprowadzeniem instytucji współdziałania. Za pomocą takich regulacji prawodawca ograniczył krąg osób mających dostęp do informacji przekazanych przez podatnika w ramach współdziałania. Zaznaczyć jednak należy, że ograniczenie dotyczy wyłącznie informacji zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa.

Przy czym podatnik powinien wykazać i przekonać szefa KAS, że przekazane informacje zawierają tajemnice przedsiębiorstwa.

art. 295d dodany przez art. 111 pkt 22 ustawy z 16 października 2019 r. (Dz.U. poz. 2200) – zmiana wejdzie w życie 1 lipca 2020 r.

Tak jest do 30.06.2020 r.

Tak będzie od 01.07.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Art. 296. [Przechowywanie akt]

§ 1. Akta spraw zawierające informacje:

1) pochodzące z banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz z innych instytucji finansowych,

2) określone w ustawie z dnia 9 marca 2017 r. o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami, uzyskane od obcych państw, pochodzące z banków oraz innych instytucji finansowych,

3) uzyskane w postępowaniu w sprawie wydania uprzedniego porozumienia cenowego, o którym mowa w dziale III ustawy z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych

– przechowuje się w pomieszczeniach zabezpieczonych zgodnie z przepisami o ochronie informacji niejawnych. (...)

§ 1. Akta spraw zawierające informacje:

1) pochodzące z banków lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych oraz z innych instytucji finansowych,

2) określone w ustawie z dnia 9 marca 2017 r. o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami, uzyskane od obcych państw, pochodzące z banków oraz innych instytucji finansowych,

3) uzyskane w postępowaniu w sprawie wydania uprzedniego porozumienia cenowego, o którym mowa w dziale III ustawy z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych,

4) przekazane przez podatnika w ramach realizacji współdziałania, o którym mowa w dziale IIB, zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa

– przechowuje się w pomieszczeniach zabezpieczonych zgodnie z przepisami o ochronie informacji niejawnych. (...)

Zmiana ma charakter dostosowawczy i jest związana z wprowadzeniem instytucji współdziałania – prawodawca objął szczególną procedurą przechowywania – właściwą dla informacji niejawnych – akta spraw zawierające informacje przekazane przez podatnika w ramach realizacji współdziałania. Jednak regulacje takie mają zastosowanie wyłącznie do akt zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa.

art. 296 par. 1 pkt 4 dodany przez art. 111 pkt 23 lit. b ustawy z 16 października 2019 r. (Dz.U. poz. 2200) – zmiana wejdzie w życie 1 lipca 2020 r.

Tak będzie od 01.07.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Art. 297f. [Udostępnianie informacji przekazanych przez podatnika w ramach realizacji współdziałania, zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa

Informacje przekazane przez podatnika w ramach realizacji współdziałania, o którym mowa w dziale IIB, zawierające tajemnicę przedsiębiorstwa uznaną przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, są udostępniane wyłącznie organom wymienionym w art. 297 § 1 pkt 1, 2a, 3 i 7–9 na zasadach określonych w tym przepisie.

Zmiana ma charakter dostosowawczy i jest związana z wprowadzeniem instytucji współdziałania – poprzez taki przepis prawodawca – w formule odesłania – zdefiniował organy, którym przekazywane są informacje zgromadzone w ramach realizacji współdziałania. Zastrzec jednak należy, że dotyczy to wyłącznie informacji zawierających tajemnice przedsiębiorstwa i to pod warunkiem, że została ona za taką uznana przez szefa KAS.

art. 297f dodany przez art. 111 pkt 25 ustawy z 16 października 2019 r. (Dz.U. poz. 2200) – zmiana wejdzie w życie 1 lipca 2020 r.

Tak było do 31.12.2019 r.

Tak jest od 01.01.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Art. 298. [Podmioty, którym są udostępniane akta]

Akta niezawierające informacji, o których mowa w art. 182, organy podatkowe udostępniają:

(…) 6f) Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w związku z toczącym się postępowaniem prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2019 r. poz. 369, 1571 i 1667) oraz przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 517, 1649 i 1667);

Akta niezawierające informacji, o których mowa w art. 182, organy podatkowe udostępniają:

(…) 6f) Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów – w związku z toczącym się postępowaniem prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2019 r. poz. 369, 1571 i 1667) oraz przepisów ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 517, 1649 i 1667);

6f) Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w związku z toczącym się postępowaniem prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 118 i 1649);

Zmiana zaznaczona pogrubioną czcionką ma charakter dostosowawczy i jest związana z wprowadzeniem obowiązku przekazywania prezesowi UOKiK informacji o ustaleniu prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnień w spełnieniu świadczeń pieniężnych z transakcji handlowych.

art. 298 pkt 6f (zaznaczony pogrubioną czcionką) dodany przez art. 5 pkt 2 ustawy z 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych (Dz.U. poz. 1649) – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2020 r.

Uwaga: W wyniku błędu legislacyjnego dodano dwukrotnie punkt o takiej samej numeracji, ale innej treści.

Wcześniej art. 298 pkt 6f (bez pogrubionej czcionki) został dodany przez art. 2 ustawy z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1667). Zmiana ta obowiązuje od 17 września 2019 r.

Art. 299. [Podmioty, którym są udostępniane informacje zawarte w aktach spraw podatkowych]

(...) § 3. Informacje, o których mowa w § 1, udostępniane są również:

(…) 10) ośrodkom pomocy społecznej i powiatowym centrom pomocy rodzinie w zakresie prowadzonych postępowań o świadczenia z pomocy społecznej; (...)

(...) § 3. Informacje, o których mowa w § 1, udostępniane są również:

(…) 10) ośrodkom pomocy społecznej, centrom usług społecznych i powiatowym centrom pomocy rodzinie w zakresie prowadzonych postępowań o świadczenia z pomocy społecznej; (...)

Zmiana ma charakter dostosowawczy i jest związana z uregulowaniem realizowania usług społecznych przez centra usług społecznych.

art. 299 par. 3 w brzmieniu ustalonym przez art. 57 ustawy z 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług społecznych (Dz.U. poz. 1818) – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2020 r.

Tak będzie od 1.01.2020 r.

Komentarz

Podstawa prawna zmiany

Art. 299f. [Przekazywanie informacji prezesowi UOKiK]

§ 1. Szef Krajowej Administracji Skarbowej przekazuje Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów informację o ustaleniu prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnień w spełnianiu przez podmiot obowiązany do przesyłania, bez wezwania organu podatkowego, danych wynikających z ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, świadczeń pieniężnych w rozumieniu art. 4 pkt 1a ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, wynikających z faktur otrzymanych w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, za który to prawdopodobieństwo zostało ustalone, zwane dalej „prawdopodobieństwem wystąpienia opóźnień”.

§ 2. Prawdopodobieństwo wystąpienia opóźnień uznaje się za ustalone, jeżeli suma wartości świadczeń pieniężnych niezapłaconych przez dany podmiot w terminie 60 dni od dnia otrzymania faktury wynosi w okresie kolejnych 3 miesięcy co najmniej 2 000 000 zł.

§ 3. Prawdopodobieństwo wystąpienia opóźnień jest ustalane na podstawie danych będących w posiadaniu organów Krajowej Administracji Skarbowej.

§ 4. Informacja o ustaleniu prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnień obejmuje dane identyfikujące podmiot wraz z danymi wynikającymi z ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, oraz danymi wynikającymi z informacji i zestawień, o których mowa w art. 119zq, dotyczącymi faktur zapłaconych po terminie 60 dni od dnia ich otrzymania.

§ 5. Informacja o ustaleniu prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnień może obejmować również dodatkowe dane, jeżeli mogą one wpłynąć na zwiększenie skuteczności analizy prawdopodobieństwa, o której mowa w art. 13c ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych.

§ 6. Informacja o ustaleniu prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnień jest przekazywana w terminie do 20. dnia drugiego miesiąca następującego po miesiącu, za który ustalono to prawdopodobieństwo.

§ 7. Szef Krajowej Administracji Skarbowej przekazuje Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na jego wniosek:

1) dane wynikające z ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, przekazane przez podmiot wskazany we wniosku, w okresie nie dłuższym niż 24 miesiące poprzedzające miesiąc jego otrzymania;

2) dane wynikające z ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, przesłane przez podmiot wskazany we wniosku w okresie nie dłuższym niż 24 miesiące poprzedzające miesiąc jego otrzymania, dotyczące faktur, co do których nie zidentyfikowano zapłaty w danych wynikających z informacji i zestawień, o których mowa w art. 119zq, przez ten podmiot.

§ 8. W przypadku gdy suma kwot wynikających z faktur otrzymanych przez podmiot wskazany we wniosku, dokumentujących dostawę towarów lub wykonanie usług w żadnym z okresów 3 kolejnych miesięcy przypadających w okresie 24 miesięcy poprzedzających miesiąc otrzymania wniosku, o którym mowa w § 7, nie przekracza kwoty, o której mowa w § 2, Szef Krajowej Administracji Skarbowej informuje o tym Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów i nie przekazuje informacji ani danych, o których mowa w § 7.

§ 9. Sposób przekazywania informacji oraz danych, o których mowa w § 1 i 7, określa porozumienie zawarte pomiędzy Szefem Krajowej Administracji Skarbowej a Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

WAŻNA ZMIANA

Komentowany przepis normuje relacje pomiędzy szefem KAS a prezesem UOKiK.

Na podstawie tych regulacji szef KAS jest zobowiązany do ustalania – w oparciu o dane wynikające z otrzymanych JPK_VAT – prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnienia w transakcjach handlowych i informowania o nich prezesa UOKiK. Ustawodawca zdefiniował przesłanki obowiązku przekazywania informacji przez szefa KAS, wskazując na zaistnienie prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnienia (z zastrzeżeniem przepisów przejściowych).

Weryfikacji w tym zakresie poddawane są dane wynikające z faktur otrzymanych w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc, dla którego zostało ustalone prawdopodobieństwo wystąpienia opóźnień.

Na podstawie tych regulacji przekazywane są dane identyfikujące podmiot, a także dane dotyczące faktur zapłaconych po terminie oraz dodatkowe dane, jeżeli mogą one wpłynąć na zwiększenie skuteczności analizy prawdopodobieństwa wystąpienia opóźnień.

Ustawodawca określił również termin, w którym szef KAS jest zobligowany przekazać informacje, działając z mocy prawa (komentowanego artykułu).

Ponadto regulacje takie wyposażyły prezes UOKiK w prawo do żądania od szefa KAS przekazania szerszych informacji (par. 7) i zakres obowiązków w tym obszarze spoczywających na szefie KAS (z redukcją względem żądania ze względu na nieprzekroczenie przez dany podmiot ustawowego progu definiującego prawdopodobieństwo wystąpienia opóźnień).

art. 299f dodany przez art. 5 pkt 3 ustawy z 19 lipca 2019 r. (Dz.U. poz. 1649) – zmiana weszła w życie 1 stycznia 2020 r.

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.