Pośliniony język

Po pasjonującej lekturze rozmów Piotra Mareckiego z Marianem Pankowskim mam mało eleganckie wrażenie, że wywiady z Pankowskim są o wiele ciekawsze od jego literatury.

Zmarły w zeszłym roku pisarz jest twórcą hermetycznym nie tylko ze względu na skomplikowaną partyturę językową, za pośrednictwem której prokurował kolejne tomy, lecz także poprzez stylistyczne rozchwianie. O Pankowskim wspaniale się rozmawia, zdecydowanie gorzej było z czytaniem. Niewielkie rozmiarami książki jego autorstwa były dla mnie często wyzwaniem nie do pokonania. Pankowski gardził logiką, ładnym wstępem, rozwinięciem i zakończeniem. Nie gardził jedynie formą. Pławił się w dobrodziejstwach języka, w jego bujnych i jurnych bebechach. I wystawiał naszemu świętemu językowi polskiemu język własny. Perwersyjny i zaśliniony.

Właściwie cały tom rozmów z Mareckim brzmi podobnie. Fakty mieszają się tutaj z mitami, a przestrzeń biografii staje się obrazem pokolenia polskiej emigracji. Poszukiwacze anegdot znajdą znakomite opisy relacji Pankowskiego z Karolem Wojtyłą, z którym pisarz był na jednym roku polonistyki, znajdziemy gęste fragmenty opisu rzeczywistości obozowej i niemal sentymentalne obrazy przedwojennego Sanoka i Krakowa. Pasjonujące są rozmowy o Erosie i Tanatosie, niedorozwiniętym polskim języku. Jest wreszcie świetnie przez Mareckiego uchwycona, charakterystyczna fraza Pankowskiego - gęsta, halucynogenna, narcystyczna i przaśno-bławatna. W prozie nie zawsze się sprawdzała, ale w wywiadach robi duże wrażenie.

@RY1@i02/2011/252/i02.2011.252.196.027d.001.jpg@RY2@

Łukasz Maciejewski