Także pracodawcy podejmą decyzje o kształceniu

Od 1 października wejdzie w życie reforma szkolnictwa wyższego. Tworzy ona nowe instytucje, które będą decydowały o najważniejszych sprawach dla uczelni, studentów i naukowców. Na mocy znowelizowanej ustawy powstanie Rada Główna Nauki i Szkolnictwa Wyższego (RGNiSW). Obecnie działają dwie odrębne - jedna rada zajmuje się nauką, a druga szkolnictwem wyższym. Aby ujednolicić ten system, zostaną one połączone.

RGNiSW zajmie się ustalaniem polityki państwa w zakresie szkolnictwa wyższego, nauki i innowacji badawczych. W szczególności będzie wyrażała z własnej inicjatywy opinie we wszystkich sprawach dotyczących uczelni, nauki, kultury i oświaty. Będzie mogła zwracać się w tych kwestiach o wsparcie do organów władzy publicznej, jednostek naukowych i szkół wyższych (w tym o udzielenie wyjaśnień i informacji). Zajmie się również sporządzaniem opinii dla ministra nauki i szkolnictwa wyższego. Do jej zadań będzie też należeć ocena projektów aktów prawnych oraz opiniowanie projektu budżetu państwa w części, której dysponentem jest Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW). Do RGNiSW trafią także plany i sprawozdania z działalności Narodowego Centrum Nauki (NCN) i Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR). Rada zacznie współpracować z krajowymi i międzynarodowymi organizacjami działającymi w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki.

RGNiSW została zobowiązana do współpracy z ministrem nauki i szkolnictwa wyższego. Swoje decyzje obowiązkowo opublikuje na stronie internetowej.

Kadencja nowej rady rozpocznie się 1 stycznia 2012 r. Kandydat na członka RGNiSW nie może mieć w dniu rozpoczęcia kadencji więcej niż 70 lat. Musi też w pełni korzystać z praw publicznych, mieć nieposzlakowaną opinię i przestrzegać zasad etyki naukowej oraz nie może być skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Członkami rady będą mogły zostać też osoby bezpośrednio niezwiązane z nauką (np. pracodawcy).

Pozwoli to na lepsze dopasowanie oferty uczelni i placówek naukowych do potrzeb rynku pracy i biznesu.

Członkowstwa w radzie nie będzie można łączyć z udziałem w Polskiej Komisji Akredytacyjnej, Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, Radzie Głównej Instytutów Badawczych oraz Komitecie Ewaluacji Jednostek Naukowych. Członkiem rady nie będzie mogła zostać osoba, która jest założycielem uczelni niepublicznej albo pełni funkcję rektora, prorektora, dziekana lub kanclerza.

Nie będzie mógł nim też być dyrektor instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk, instytutu badawczego czy prezes lub wiceprezes Polskiej Akademii Nauk.

Ta sama osoba będzie mogła pełnić funkcję członka rady nie dłużej niż przez dwie następujące po sobie kadencje.

Reforma szkolnictwa wyższego powołuje przy RGNiSW nową instytucję - rzecznika praw absolwenta (RPA). Zostanie on wybrany przez ministra nauki i szkolnictwa wyższego. Jego zadaniem będzie współpraca w zakresie ograniczenia barier w dostępie do wykonywania zawodu zgodnego z kierunkiem studiów absolwenta. W tym celu RPA zajmie się analizowaniem sytuacji absolwentów na rynku pracy i dostępu do określonych zawodów dla takich osób. Swoje wnioski będzie przedstawiał radzie i ministrowi do spraw szkolnictwa wyższego.

Z kolei Państwowa Komisja Akredytacyjna będzie zastąpiona prze Polską Komisję Akredytacyjną (PKA). Oprócz zmiany nazwy nowelizacja ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym modyfikuje też zakres jej obowiązków.

Komisja będzie m.in. musiała oceniać jakość kształcenia na kierunkach studiów, mając na uwadze efekty kształcenia odpowiadające Krajowym Ramom Kwalifikacji, które wyznaczy MNiSW.

W skład PKA zostaną włączeni również przedstawiciele pracodawców. Obecnie takiej możliwości nie ma.

Powstaną nowe instytucje, które będą decydowały o najważniejszych sprawach dla uczelni, studentów i naukowców

W skład Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego wejdzie:

● 14 nauczycieli akademickich wybranych przez Konferencję Rektorów Akademickich Szkół Polskich oraz Konferencję Rektorów Zawodowych Szkół Polskich,

● 5 przedstawicieli Polskiej Akademii Nauk (PAN), wybranych przez prezydium PAN,

● 4 przedstawicieli instytutów badawczych,

● 4 studentów wybranych przez Parlament Studentów Rzeczypospolitej Polskiej,

● 2 doktorantów, wybrani przez Krajową Reprezentację Doktorantów,

● 3 przedstawiciele pracodawców.

Urszula Mirowska-Łoskot

urszula.mirowska@infor.pl

Art. 45 - 53 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 z późn. zm.).