Na drodze do ochrony przed awarią sieci. Co zmieniło się przez rok od blackoutu w Hiszpanii?

Największy blackout w Europie od 20 lat miał miejsce na Półwyspie Iberyjskim dokładnie rok temu - 28 kwietnia 2025 r. Potężna awaria sieci dotknęła Hiszpanię, Portugalię i część Francji, ale otrzeźwiła też inne państwa europejskie, w tym Polskę, przestrzegając, że trzeba się przygotować na tego typu kryzysy w przyszłości. Z opublikowanego 20 marca 2026 r. raportu przygotowanego m.in. przez członków ENTSO-E, stowarzyszenia europejskich operatorów systemów przesyłowych, wynika, że nie zawiniło pojedyncze zdarzenie, lecz seria czynników, które sprawiły, że napięcie w sieci elektroenergetycznej wzrosło w niekontrolowany sposób. Automatycznie odłączały się więc kolejne elementy systemu.

W Polsce po 1989 r. tylko raz doszło do krytycznej sytuacji – w sierpniu 2015 r. Jej przyczyną były wysokie temperatury i przede wszystkim susza – woda jest niezbędna do chłodzenia konwencjonalnych elektrowni i kiedy jej zabrakło, byliśmy o krok od blackoutu. Konieczne było wprowadzenie ograniczeń dla niektórych odbiorców. – Można więc powiedzieć, że jedyny przykład, kiedy byliśmy blisko blackoutu, nie zdarzył się ze względu na nadmiar energetyki odnawialnej, tylko na jej brak – stwierdził Grzegorz Onichimowski, prezes Polskich Sieci Elektroenergetycznych w programie „Hołownia w klimacie”. System z dużym udziałem OZE powoduje bowiem kolejne wyzwania. – Chodzi o to, że nie są to źródła, w których generacja energii elektrycznej następuje w wyniku ruchu turbin o 50 obrotach na sekundę, czyli tworzących 50 Hz w sieci – dodał.