Przez reformę oświaty są problemy z maluchami

W Sopocie nabór zaplanowano na marzec, w stolicy na drugą połowę miesiąca. W części gmin nie podjęto jeszcze nawet uchwał w tym zakresie. Nie jest to jednak niezgodne z prawem, samorządy na ich przyjęcie mają bowiem czas do 15 kwietnia. W tym roku przepisy dopuszczają bowiem po raz pierwszy prowadzenie przedszkolnej rekrutacji w różnych terminach.

Obowiązek przyjęcia do przedszkoli już dzieci trzyletnich, wynikający z wcześniejszej nowelizacji ustawy o systemie oświaty z 2012 r., to jeden z największych w tym roku problemów samorządów. Ale niejedyny, bo 1 września 2017 r. będzie także wdrażane nowe prawo oświatowe, które przewiduje m.in. stopniowe wygaszanie gimnazjów, przekształcanie sześcioletnich podstawówek w ośmioletnie oraz zasadniczych szkół zawodowych w branżowe szkoły pierwszego stopnia. To dodatkowo może utrudnić znalezienie miejsc dla przedszkolaków.

Gdzie umieścić

Samorządy obecnie panicznie szukają miejsc dla dzieci w wieku od trzech do sześciu lat, które zostaną zgłoszone w tegorocznej rekrutacji przedszkolnej. W tym roku po raz pierwszy mają bowiem obowiązek objąć opieką przedszkolną wszystkie zgłoszone przez rodziców trzylatki. I choć włodarze i dyrektorzy przedszkoli mają nadzieję, że nie każda rodzina będzie korzystać z nowych przepisów, to wszystko wskazuje na to, że nie będą w stanie pomieścić w budynkach przedszkoli wszystkich maluchów. Powód? Już teraz pękają one w szwach, a to za sprawą ubiegłorocznej decyzji rządu, który zrezygnował z objęcia obowiązkiem szkolnym sześciolatków - decyzję o pozostawieniu sześciolatka w przedszkolu lub posłaniu go do podstawówki, pozostawiono rodzicom. Ci jednak na ogół wybierają tę pierwszą opcję. Tak było w ubiegłym roku i podobnie będzie w tym. W efekcie w przedszkolach znajdzie się zapewne rekordowa, nienotowana od lat, liczba maluchów.

Oczywiście samorządy, które nie mają wystarczającej liczby miejsc w swoich placówkach, muszą rozpisać konkurs dla prywatnych przedszkoli na przystąpienie do powszechnej rekrutacji. Tu jednak też pojawia się problem, bo o ile w dużych miastach tego typu placówek jest sporo, o tyle w małych gminach trudno znaleźć choćby jedną. Dlatego samorządy na własną rękę starają się modernizować obiekty, które już posiadają, a budują też nowe. Niestety potrzeby przerastają możliwości gmin. Wiele z nich decyduje się więc na zapewnienie maluchom z przedszkoli tylko ustawowego minimum opieki, czyli pięciu godzin realizacji podstawy programowej.

Co więcej, dzieci np. z zerówki po pięciu godzinach nie mają zapewnianej opieki świetlicowej. Rodzice, nawet jeśli oboje pracują, muszą po tym czasie odebrać pociechę z placówki. Tak już obecnie jest na przykład w miejscowości Bachowice w woj. małopolskim.

Przykładów, które pokazują, jak trudna będzie rekrutacja na kolejny rok szkolny, jest więcej. Z sondy, która przeprowadziliśmy, wynika, że samorządy zdają sobie sprawę, iż czeka je trudny rok związany z organizacją przedszkoli. Do tego reforma wprowadzająca ośmioklasowe szkoły podstawowe sprawia, że dla przedszkolaków przyszły rok szkolny nie będzie należał do zbyt komfortowych. Choć samorządowcy deklarują, że będą się starali zapewnić odpowiednią opiekę wszystkim maluchom, to diabeł tkwi w szczegółach, czyli w warunkach, jakie zafundują im gminy.

Lokowanie w szkole

Gminy starają się rozwiązywać problem z brakiem miejsc dla przedszkolaków poprzez lokowanie oddziałów na terenie szkół podstawowych. I tak Urząd Gminy w Gołuchowie deklaruje, że nie zabraknie miejsc dla przedszkolaków, ale zarazem dodaje, że dla pięciolatków i sześciolatków miejsca będą organizowane w oddziałach przedszkolnych w szkole. - Nie wiemy jeszcze, czy przedszkola będą pracowały tylko przez pięć godzin czy dłużej - przyznaje Marek Zdunek, wójt Gołuchowa.

Z kolei w Węgorzewie mówią otwarcie, że będą problemy z zapewnieniem miejsc dla trzylatków w przedszkolach pracujących przez dziewięć godzin dziennie. W efekcie oddziały dla trzy- i czterolatków będą tworzone w szkołach, a na dodatek mogą one pracować na dwie zmiany.

- Trudno nam ocenić, czy będziemy mieli miejsca w przedszkolach dla wszystkich zgłoszonych podczas rekrutacji dzieci - mówi Bożena Stępak, dyrektor zespołu obsługi ekonomiczno-administracyjnej szkół i przedszkoli w Węgorzewie.

!Samorządy przyznają, że z powodu braku miejsc oddziały przedszkolne mogą pracować na dwie zmiany.

Również w Sierakowie do oddziałów przedszkolnych znajdujących się na terenie szkoły podstawowej pójdą trzylatki. Oddziały takie na terenie podstawówki dla trzy- i czterolatków planuje otworzyć także gmina Szczytno. Podobne rozwiązanie - jak informuje nas Sławomir Kurpiewski, naczelnik wydziału edukacji urzędu miasta - przewidziano także w Siedlcach.

Gminy Jędrzejów i Warka też zamierzają w podstawówkach utworzyć dodatkowe oddziały przedszkolne, a niewykluczone, że przyłączy do nich gmina Rybno.

- Oczywiście przy tej okazji chcemy dostosować warunki lokalowe, sanitarne i wyposażenia sal przedszkolnych na terenie szkół - uspokaja Bożena Wilczyńska, p.o. kierownika samorządowego centrum usług wspólnych w Jędrzejowie.

Nie brakuje też gmin, które na przedszkola chcą przeznaczyć budynki po wygaszanych gimnazjach, choć i one zapowiadają tworzenie dla trzylatków oddziałów przedszkolnych przy szkołach podstawowych. - W celu zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc planujemy założenie czterech przedszkoli w budynkach szkół podstawowych, w tym powstałych z przekształcenia wygaszanych gimnazjów - wylicza Kamila Busłowska z Urzędu Miasta w Białymstoku. - Jeśli zajdzie potrzeba, będziemy także przystosowywać do potrzeb trzy- i czterolatków oddziały przedszkolne w kolejnych szkołach podstawowych - mówi.

WAŻNE

Część samorządów decyduje się na wypełnienie minimum obowiązków, czyli zapewnienie dziecku pięciu godzin realizacji podstawy programowej. Rodzice, nawet jeśli oboje pracują, muszą po tym czasie odebrać malucha z placówki.

Tymczasem Marek Pleśniar, dyrektor biura Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kadry Kierowniczej Oświaty, przyznaje, że dla wielu rodziców posyłanie trzylatka do oddziału przedszkolnego w szkole nie jest rozwiązaniem do zaakceptowania. - Samorządy nagminnie otwierają w podstawówkach oddziały przedszkolne, bo w samodzielnych budynkach nie ma już miejsc - stwierdza Marek Pleśniar. Zwraca uwagę, że szefowie placówek oświatowych będą musieli w tym roku pomieścić w szkołach podstawowych dodatkowe klasy VII, a docelowo także VIII, bo tak zakłada reforma edukacji. Bez problemów się więc nie obejdzie.

W wielu gminach samorządowcy żyją wciąż w niepewności, czy wystarczy miejsc dla przedszkolaków. Z niepokojem na wyniki rekrutacji czekają m.in. władze Głowna, Olsztyna czy Kaliski.

Z kolei Henryk Nogala, sekretarz gminy Międzyzdroje, ma nadzieję, że w jego gminie wystarczy miejsc dla wszystkich chętnych przedszkolaków. - Ale rzetelne informacje w tej sprawie będę miał dopiero po zakończeniu rekrutacji - dodaje.

Spokojniejszy jest krakowski magistrat. Zdaniem Jana Machowskiego, rzecznika Urzędu Miasta w Krakowie, miejsc nie powinno zabraknąć. Jednak i on zastrzega, że 100-procentową pewność w tej kwestii urząd będzie miał dopiero wtedy, gdy zakończy się rekrutacja.

4 tys. nowych miejsc przedszkolnych przygotowuje na rok 2016/2017 Warszawa

Problemów spodziewa się za to Warszawa. - Zgodnie z przepisami od 1 września 2017 r. gmina musi zapewnić miejsca do realizacji obowiązku przedszkolnego wszystkim sześciolatkom oraz miejsca edukacji przedszkolnej wszystkim zgłoszonym trzy-, cztero- i pięciolatkom. Na pewno w tym roku nie będzie łatwo znaleźć miejsca dla wszystkich chętnych - stwierdza Katarzyna Pieńkowska ze stołecznego ratusza. Przy czym Warszawa w tym roku planuje oddanie do użytku siedmiu nowych przedszkoli, w tym czterech na Białołęce. Kolejne dwa powstaną dzięki adaptacji budynków. - Dzięki temu pozyskamy dodatkowo cztery tysiące miejsc - wylicza Katarzyna Pieńkowska.

Liczą, że rodzice wybiorą prywatne

Generalnie jednak większość samorządów ma nadzieję, że część rodziców nie będzie chciało wysyłać trzylatków do przedszkoli, czyli po prostu zrezygnują z tegorocznej rekrutacji. Większe miasta liczą na to, że rodzice, tak jak do tej pory będą posyłać swoje pociechy do prywatnych placówek. Opoczno przyznaje to otwarcie. Podobnie Opole, którego przedstawiciele twierdzą, że dzięki temu, iż jest grupa rodziców, którzy preferują niepubliczne placówki, nie powinno być problemu ze znalezieniem miejsca dla wszystkich maluchów. - Dziś trudno oszacować, jakie będzie zainteresowanie rodziców, ale analizując rekrutację przeprowadzoną na rok szkolny 2016/2017, gdzie liczba dostępnych miejsc była dużo mniejsza ze względu na pozostanie w przedszkolach większości dzieci sześcioletnich, oraz mając na uwadze dynamiczny rozwój przedszkoli niepublicznych, zakładamy się, że miejsc powinno wystarczyć dla wszystkich zainteresowanych - mówi Tadeusz Woźniak, sekretarz Urzędu Miasta w Suchej Beskidzkiej.

Także Marta Stachowiak z Urzędu Miasta w Bydgoszczy informuje, że dzięki niepublicznym przedszkolom gmina nie spodziewa się problemów. Obawia się jednak, że niektóre placówki będą bardziej oblegane przez rodziców. - Ponieważ na pierwszym etapie edukacji nie obowiązuje rejonizacja, spodziewamy się, że w niektórych przypadkach dzieci nie dostaną się do placówek wybranych przez rodziców. Oczywiście będziemy się starali znaleźć wolne miejsca w pobliżu - deklaruje.

Inne problemy

Samorządy zwracają uwagę, że nadal brakuje rozporządzenia w sprawie rekrutacji do przedszkoli. - MEN powinien wcześniej wydać ten akt, a nie dopiero teraz prowadzić konsultacje w tej sprawie - stwierdza Henryk Nogala. Mimo że projekt jest podobny do poprzednio obowiązującego, to wiele samorządów chce działać zgodnie z literą prawa i czeka na publikację nowego aktu

RAMKA 1

W związku z reformą oświatową resort edukacji narodowej powinien opublikować trzy akty wykonawcze. Chodzi o rozporządzenia ministra edukacji narodowej w sprawie:

● udzielania gminom dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie zadań w zakresie wychowania przedszkolnego. Zastąpi ono akt o identycznym tytule z 13 sierpnia 2013 r. (Dz.U. poz. 956). Rozporządzenie ma wejść w życie 1 września 2017 r.

● przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego do publicznych przedszkoli, szkół i placówek. Wejdzie ono w życie następnego dnia od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

● przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego na lata szkolne 2017/2018-2019/2020 do trzyletniego liceum ogólnokształcącego, czteroletniego technikum i branżowej szkoły I stopnia, dla kandydatów będących absolwentami dotychczasowego gimnazjum. Ma ono wejść w życie następnego dnia od jego ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Gdy zamykaliśmy numer, trwały uzgodnienia tych projektów w Rządowym Centrum Legislacji.

Z kolei Zbigniew Bury, dyrektor rzeszowskiego wydziału edukacji, mówi, że ewentualne problemy mogą dotyczyć obowiązku wskazania miejsca realizacji wychowania przedszkolnego dzieciom nieprzyjętym - wolne miejsca mogą być w innej części miasta niż oczekiwaliby tego rodzice. Tymczasem samorządy, które nie zapewnią niektórym przedszkolakom przedszkola blisko ich miejsca zamieszkania, muszą zdecydować się na dowóz. Droga sześciolatka, który objęty jest obowiązkiem przygotowania przedszkolnego a także pięciolatka z domu do przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, czy oddziału przedszkolnego zorganizowanego w szkole podstawowej, co do zasady nie powinna przekraczać trzech kilometrów. Jeśli jest dłuższa, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka albo zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna środkami komunikacji publicznej, jeśli dowożenie zapewniają rodzice. Taki dowóz może też być zorganizowany wtedy, gdy droga do przedszkola prowadzi przez ruchliwą arterię lub las.

Tymczasem Marek Olszewski, wójt gminy Lubicz oraz przewodniczący Związku Gmin Wiejskich RP, podkreśla, że gminom o wiele łatwiej byłoby zorganizować opiekę dla maluchów, gdyby subwencją oświatową zostały objęte wszystkie dzieci, a nie tylko sześciolatki. - Dotacja do przedszkolaków jest znacznie niższa od subwencji - tłumaczy.

Rząd zdecydował w tym roku, że na sześciolatki w przedszkolu będzie przypadała subwencja w kwocie 4,3 tys. zł (jak na dzieci szkolne), a na pozostałe dzieci wciąż dotacja na poziomie 1,4 tys. zł.

WAŻNE

Wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą one 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą 7 lat. Jest ono realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych (zerówki) oraz w innych formach wychowania przedszkolnego.

@RY1@i02/2017/044/i02.2017.044.18300020a.801.jpg@RY2@

Artur Radwan

artur.radwan@infor.pl

Rekrutacja - przepisy nowe, ale bez rewolucji

Pierwszeństwo w przyjęciu do przedszkola mają dzieci, które zamieszkują na obszarze danej gminy. Są też ustawowe wymogi decydujące na pierwszym etapie, kto zostanie przyjęty. Dopiero na drugim gmina może określić własne wymagania

W okresie wdrażania reformy w zakresie rekrutacji obowiązywać będą regulacje tymczasowe przewidziane w ustawie z 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz.U.  z 2017 r. poz. 60; dalej u.p.w.). Jeżeli zaś chodzi o rekrutację do przedszkoli, to zastosowanie będzie miał rozdział 6 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 59; dalej u.p.o.).

W przedszkolach bez obwodów

Przyjmowanie dzieci i uczniów do przedszkoli oraz szkół odbywa się na trzy sposoby Ten podział związany jest z tym, że w przypadku przedszkoli gmina nie wyznacza obwodów. Nie obowiązuje więc rejonizacja (por. wyrok WSA w Gdańsku z 26 września 2008 r., sygn. akt III SA/Gd 288/08). Rada gminy ustala jednak sieć tych placówek. Powinna ona zapewniać wszystkim uprawnionym dzieciom, zamieszkałym na obszarze gminy, możliwość korzystania z wychowania przedszkolnego. Gminy mają także możliwość skorzystania z zasobów, którymi dysponują przedszkola niepubliczne.

@RY1@i02/2017/044/i02.2017.044.18300020a.802.jpg@RY2@

Przedszkolny galimatias potęguje likwidacja gimnazjów

Dzieci sześcioletnie obowiązuje roczne przygotowanie przedszkolne w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego. Tak wynika z art. 14 ust. 3 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1943; dalej u.s.o.), jak i regulacji, która od 1 września 2017 r. ją zastąpi, czyli art. 31 ust. 4 u.p.o. Co ważne pięcio- i sześciolatki nie mogą mieć dalej do przedszkola niż trzy kilometry.

Jeżeli droga ta jest dłuższa, obowiązkiem gminy jest zapewnienie bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu dziecka lub zwrot kosztów przejazdu dziecka i opiekuna środkami komunikacji publicznej - o ile dowożenie zapewniają rodzice (art. 32 ust. 5 u.p.o.).

Kluczowe jest zamieszkiwanie

Od 26 stycznia 2017 r. obowiązują już przepisy u.p.o. dotyczące rekrutacji. Pojęcie to nie posiada ustawowej definicji. W uzasadnieniu projektu u.p.o. wskazano, że rekrutacja, to "postępowanie, które sprowadza się do wyłonienia kandydata do przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej, szkoły lub placówki w sytuacji konkurencji o miejsce w tej szkole lub placówce".

Zgodnie z art. 131 ust. 1 u.p.o. do publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy. Inne formy wychowania przedszkolnego to punkty przedszkolne i zespoły wychowania przedszkolnego.

Rekrutację do przedszkola przeprowadza się, gdy jest więcej kandydatów niż miejsc. Pierwszeństwo mają jednak dzieci, które zamieszkują na obszarze danej gminy. Pojęcie "zamieszkania" osoby fizycznej kształtują dwa elementy: faktyczne przebywanie (ale niekoniecznie zameldowanie) w określonej miejscowości oraz zamiar stałego pobytu (art. 25 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 380 ze zm.; dalej: k.c.).

Zgodnie z art. 26 par. 1 k.c. miejscem zamieszkania dziecka jest miejscowość zamieszkania rodziców lub tego z rodziców, któremu przysługuje władza rodzicielska lub powierzone jest jej wykonywanie (postanowienie NSA z 23 lutego 2011 r., sygn. akt I OW 184/10).

Dwuetapowa procedura

W przypadku gdy większa liczba kandydatów niż liczba wolnych miejsc w placówce spełnia ten warunek przeprowadza się rekrutację. Jest to postępowanie dwuetapowe. W pierwszej fazie bierze się pod uwagę ustawowe kryteria, określone w art. 131 ust. 2 u.p.o.

@RY1@i02/2017/044/i02.2017.044.18300020a.803(c).jpg@RY2@

Sposób przyjęcia do przedszkoli i szkół

Kryteria te mają jednakową wartość. Przy czym niektóre z nich (tak jak w dotychczasowym stanie prawnym) zostały zdefiniowane. I tak według art. 4 pkt 42 u.p.o. wielodzietna rodzina to taka, w której wychowuje się troje i więcej dzieci. Natomiast przez samotne wychowywanie dziecka rozumie się wychowywanie dziecka przez pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że osoba taka wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem (art. 4 pkt  43 u.p.o.).

Przepisy u.p.o. (tak jak regulacje u.s.o.) nie upoważniają ani dyrektora, ani organu prowadzącego do określenia punktowej wartości ustawowych kryteriów. Jednakowa wartość w praktyce oznacza ustalenie, czy kandydat dane kryterium spełnia, czy nie. W związku z tym w pierwszej kolejności przyjęci zostaną kandydaci spełniający największą ich liczbę, a w ostatniej ci z nich, którzy kryteriów tych nie spełniają.

W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu dane przedszkole, oddział przedszkolny w danej szkole podstawowej albo dana publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie brane są pod uwagę kryteria określone przez radę gminy.

WAŻNE

Kryteria brane pod uwagę na drugim etapie rekrutacji określa rada gminy w formie uchwały. Muszą być one jasne i oczywiste. Uchwała jest aktem prawa miejscowego (rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody wielkopolskiego z 1 kwietnia 2015 r., znak: KN-I.4131.1.78.2015.15).

Z art. 131 ust. 4 u.p.o. wynika, że musi ona uwzględnić zapewnienie jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice albo rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi oraz lokalnych potrzeb społecznych. Rada określa również dokumenty niezbędne do potwierdzenia tych kryteriów. Regulacje w tym zakresie nie odbiegają od tych przyjętych w u.s.o., dlatego dotychczasowe orzecznictwo zachowało aktualność w obecnym stanie prawnym.

Kryterium dochodu

Na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego może być brane pod uwagę kryterium dochodu na osobę w rodzinie kandydata. Rada gminy określa je w stosunku procentowym do kwoty, o której mowa w art. 5 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm., dalej u.ś.r.). Spełnianie tego kryterium jest potwierdzane oświadczeniem rodzica kandydata. Oznacza to, że należy ustalić, o jaki procent to kryterium różni się od tzw. progu dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego (obecnie jest to kwota 674 zł, a od 1 listopada 2017 r. będzie to 754 zł).

Zgodnie z art. 131 ust. 5 u.p.o. pod pojęciem dochodu rozumie się dochód, o którym mowa w art. 3 pkt 1 u.ś.r., z tym że w przypadku przychodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c i art. 30e ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.) pomniejsza się je o koszty uzyskania przychodu, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Przy obliczaniu dochodu członka rodziny bierze się pod uwagę przeciętny miesięczny dochód z trzech miesięcy wybranych spośród ostatnich sześciu miesięcy poprzedzających złożenie wniosku. Do kryterium dochodu nie wlicza się kwot ze świadczenia 500+.

Wskaźniki muszą być jasne

Rada gminy musi określić kryteria postępowania rekrutacyjnego w sposób jasny i oczywisty, tak aby były one czytelne dla adresata uchwały. Inaczej mówiąc, przyjęte przez radę kryteria muszą być tak ustalone, aby rodzic (opiekun prawny) starający się o przyjęcie dziecka do przedszkola lub innej formy wychowania przedszkolnego wiedział, jakie konkretnie kryteria będą brane pod uwagę na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do przedszkola, zaś organ wydający w tej sprawie decyzję wiedział, w jakich przypadkach ustalone kryterium jest spełnione (rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody lubelskiego z 7 maja 2015 r., znak: PN-II.4131.220.2015).

PRZYKŁAD 1

Określenie warunków nie może prowadzić do uznaniowości

Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie określenia kryteriów drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego. W jej treści ustalono, że jednym z nich będzie szczególnie trudna sytuacja rodziny. Tak ustalone kryterium jest wadliwe, ponieważ prowadzi do uznaniowości przy ocenie, czy w konkretnej sytuacji zostało ono spełnione. Ponadto w pojęciu tym może się mieścić wiele różnorodnych stanów faktycznych, a decyzja w przedmiocie zaistnienia lub braku spełnienia kryterium rekrutacyjnego należeć będzie do podmiotu prowadzącego rekrutację.

Ustalone kryteria nie mogą być dyskryminujące. W szczególności nie mogą różnicować rodzin pełnych i tych, w której dziecko jest wychowywane przez samotnego rodzica (por. wyrok NSA z 23 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 3164/15 i wyrok WSA we Wrocławiu z 4 kwietnia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wr 287/15).

PRZYKŁAD 2

Zakaz dyskryminacji

Rada gminy podjęła uchwałę w sprawie określenia kryteriów drugiego etapu postępowania rekrutacyjnego. W załączniku do uchwały, w którym były one określone, rada pominęła kryterium związane z sytuacją, w której rodzic samotnie wychowuje dziecko. W myśl zapisów uchwały warunkiem uzyskania punktów na drugim etapie rekrutacji jest to, że: 1. oboje rodzice dziecka pracują, odbywają staż lub uczą się w systemie stacjonarnym; 2. jeden z rodziców pracuje, odbywa staż lub uczy się w systemie stacjonarnym. Tak ustalone kryteria prowadzą do sytuacji, w której kandydaci posiadający oboje rodziców będą traktowani w sposób preferencyjny w stosunku do kandydatów wychowywanych samotnie przez jednego z rodziców.

Kryteria brane pod uwagę na drugim etapie postępowania kwalifikacyjnego nie mogą odnosić się do zamieszkiwania poza terenem gminy, gdyż jest to sprzeczne z art. 131 ust. 7 u.p.o. s. c6 Przepis ten przewiduje, że kandydaci zamieszkali poza terenem danej gminy mogą być przyjmowani do przedszkola dopiero po zakończeniu postępowania rekrutacyjnego, tj. po przeprowadzeniu pierwszego i drugiego etapu tego postępowania. Niedopuszczalne jest zatem przykładowo kryterium, że dziecko, którego rodzice (prawni opiekunowie) mieszkają poza gminą, ale pracują w zakładach pracy na jej terenie (rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody lubelskiego z 28 kwietnia 2015 r., znak: PN-II.4131.172.2015).

@RY1@i02/2017/044/i02.2017.044.18300020a.101(c).gif@RY2@

Co wolno zapisać w uchwale rady gminy

Kandydaci zamieszkali poza obszarem danej gminy mogą być przyjęci do przedszkola lub innej formy wychowania przedszkolnego na terenie tej gminy, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego dana gmina nadal dysponuje wolnymi miejscami w tym przedszkolu lub tej innej formie wychowania przedszkolnego. W przypadku większej liczby kandydatów zamieszkałych poza obszarem danej gminy dla nich przeprowadza się postępowanie rekrutacyjne.

Wniosek rodziców

Postępowanie rekrutacyjne jest prowadzone na wniosek rodzica dziecka. Składa się go do dyrektora wybranego przedszkola lub innej formy wychowania przedszkolnego. Przepisy u.p.o. nie określają wzoru wniosku. Może go jednak określić wójt, burmistrz lub prezydent miasta (rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody warmińsko-mazurskiego z 28 kwietnia 2015 r., znak: PN.4131.90.2015). Do wniosku rodzić musi dołączyć dokumenty, które potwierdzą spełnienie przez kandydata wymaganych kryteriów.

W celu zapewnienia dziecku podczas pobytu w szkole odpowiedniej opieki, odżywiania oraz metod opiekuńczo-wychowawczych, rodzic dziecka przekazuje dyrektorowi - uznane przez niego za istotne - dane o stanie zdrowia, stosowanej diecie i rozwoju psychofizycznym dziecka.

W art. 156 ust. 1 u.p.o. pozostawiono uprawnienie organu prowadzącego, wynikające dotychczas z art. 20za u.s.o. Otóż przepis ten dopuszcza możliwość ustalenia przez radę gminy, że wnioski mogą być składane do więcej niż trzech wybranych publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego albo publicznych szkół. Rada musi wówczas w uchwale wskazać inną maksymalną liczbę wybranych publicznych przedszkoli, którą można wskazać we wniosku. Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego i dlatego powinna zostać opublikowana w dzienniku urzędowym województwa (rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody wielkopolskiego z 16 marca 2015 r., znak: KN-I.4131.1.54.2015.15).

Wniosek zawiera m.in. adres miejsca zamieszkania rodziców i kandydata. Oznacza to, że miejsce zamieszkania dziecka wskazuje rodzic dziecka w składanym wniosku. Dlatego przyjmuje się, że oświadczenie rodzica objęte jest domniemaniem prawdziwości (zgodności ze stanem faktycznym) w zakresie zadeklarowanego miejsca zamieszkania dziecka.

WSA w Gdańsku w wyroku z 1 października 2015 r. (sygn. akt III SA/Gd 608/15) stwierdził, że w przypadku braku jakiejkolwiek sygnalizacji (wątpliwości) co do zgodności faktycznego miejsca zamieszkania danego kandydata z miejscem wskazanym we wniosku nie jest rolą organu rekrutacyjnego prowadzenie jakichkolwiek czynności wyjaśniających w tym zakresie. W szczególności prowadzenia wywiadu środowiskowego mającego na celu ustalenie rzeczywistego miejsca zamieszkania dziecka.

W myśl art. 161 u.p.o., jeżeli po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego publiczne przedszkole, oddział przedszkolny w publicznej szkole podstawowej, publiczna inna forma wychowania przedszkolnego nadal dysponuje wolnymi miejscami, dyrektor przedszkola przeprowadza postępowanie uzupełniające. Powinno ono zakończyć się do końca sierpnia roku szkolnego poprzedzającego rok szkolny, na który jest przeprowadzane postępowanie rekrutacyjne.

Kandydaci zamieszkali poza obszarem danej gminy mogą być przyjęci do przedszkola lub innej formy wychowania przedszkolnego na terenie tej gminy, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego dana gmina nadal dysponuje wolnymi miejscami w tym przedszkolu lub tej innej formie wychowania przedszkolnego. W przypadku większej liczby kandydatów zamieszkałych poza obszarem danej gminy dla nich przeprowadza się postępowanie rekrutacyjne.

Rekrutacja do szkół

W u.p.o. zachowane zostaje dotychczasowe rozwiązanie gwarantujące miejsce w szkole z wyznaczonym obwodem kandydatom zamieszkałym w obwodzie tej szkoły. Wobec tych kandydatów nie przeprowadza się postępowania rekrutacyjnego - są oni przyjmowani do publicznej szkoły podstawowej z wyznaczonym obwodem z urzędu. Tak jak dotychczas  w przypadku, gdyby o przyjęcie do szkoły z wyznaczonym obwodem ubiegali się kandydaci zamieszkali poza obwodem tej szkoły, o ile szkoła dysponuje wolnymi miejscami, przewiduje się przeprowadzenie postępowania rekrutacyjnego.

WAŻNE

Wnioski o przyjęcie do przedszkola mogą zostać złożone do nie więcej niż trzech wybranych przedszkoli. Rodzic musi też określić kolejność wybranych placówek w porządku od najbardziej do najmniej preferowanych.

Regulacje u.p.o. dotyczące rekrutacji do szkół ponadpodstawowych również są w znacznej mierze powtórzeniem dotychczas obowiązujących rozwiązań. Zmieniły się jednak rodzaje szkoły, którą zobowiązany jest ukończyć uczeń, tj. w nowo tworzonym systemie oświaty dotychczasową sześcioletnią szkołę podstawową zastąpi ośmioletnia szkoła podstawowa, a dotychczasową szkołę ponadgimnazjalną zastąpi szkoła ponadpodstawowa.

Ponadto regulacje u.p.w. przewidują rozwiązania dotyczące rekrutacji, które wiążą się z wdrażaniem nowego systemu oświaty.

Zmiany w postępowaniach rekrutacyjnych rozłożone na lata* ⒸⓅ

Kolorem zaznaczono przepisy mające zastosowanie już w tegorocznym naborze

Na rok szkolny 2017/2018 nie przeprowadza się postępowania rekrutacyjnego do klasy I dotychczasowego gimnazjum.	art. 127 ust. 4
Pierwsze postępowanie rekrutacyjne do klasy I ośmioletniej szkoły podstawowej powstałej w wyniku przekształcenia gimnazjum przeprowadza się na rok szkolny 2019/2020. Jednostka samorządu terytorialnego może jednak postanowić o przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego odpowiednio na rok szkolny 2017/2018 lub 2018/2019.	art. 130 ust. 1 i 2
Na rok szkolny 2017/2018 przeprowadza się postępowanie rekrutacyjne do oddziału dwujęzycznego utworzonego w klasie VII ośmioletniej szkoły podstawowej, o którym mowa w art. 25 ustawy - Prawo oświatowe (dalej: u.p.o.), w pierwszej kolejności przyjmuje się uczniów tej szkoły, którzy: 1) otrzymali promocję do klasy VII; 2) uzyskali pozytywny wynik sprawdzianu predyspozycji językowych przeprowadzonego na warunkach ustalonych przez radę pedagogiczną. W przypadku większej liczby kandydatów spełniających warunki niż jest liczba wolnych miejsc w oddziale na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę łącznie następujące kryteria: 1) wynik sprawdzianu predyspozycji językowych; 2) świadectwo promocyjne do klasy VII szkoły podstawowej z wyróżnieniem. W przypadku równorzędnych wyników uzyskanych na pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego lub jeżeli po zakończeniu tego etapu oddział nadal dysponuje wolnymi miejscami, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę łącznie kryteria, o których mowa w art. 131 ust. 2 u.p.o. W przypadku wolnych miejsc do oddziałów dwujęzycznych w szkołach podstawowych na trzecim etapie postępowania rekrutacyjnego mogą być przyjęci kandydaci niebędący uczniami tej szkoły, którzy przystąpili do tego postępowania. Do postępowania rekrutacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy u.p.o.	art. 202
Postępowanie rekrutacyjne i postępowanie uzupełniające odpowiednio na lata szkolne 2017/2018-2019/2020 do klasy I publicznej ośmioletniej szkoły podstawowej, utworzonej w wyniku przekształcenia gimnazjum, oraz przeprowadzane przed dniem rozpoczęcia działalności przez tę szkołę, czyli odpowiednio 1 września 2017 r., 1 września 2018 r. albo 1 września 2019 r., przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora dotychczasowego gimnazjum. On też wykonuje czynności w tych postępowaniach, stosując przepisy u.p.o.	art. 203 ust. 1 i 3 pkt 1
Terminy przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego, w tym daty składania dokumentów, na rok szkolny 2017/2018 do klas I publicznych szkół podstawowych - określa do 15 kwietnia 2017 r. organ prowadzący.	art. 204 ust. 1 pkt 1
Na rok szkolny 2017/2018 organ prowadzący do 15 kwietnia 2017 r. podaje do publicznej wiadomości kryteria brane pod uwagę w postępowaniu rekrutacyjnym i postępowaniu uzupełniającym oraz dokumenty niezbędne do potwierdzenia spełnienia tych kryteriów, a także liczbę punktów możliwą do uzyskania za poszczególne kryteria.	art. 204 ust. 2
Art. 154 ust. 4 u.p.o. stosuje się do postępowania rekrutacyjnego na rok szkolny 2017/2018 do klasy I ośmioletniej szkoły podstawowej, z tym że terminy, które miały być podane do końca lutego, podaje się do publicznej wiadomości do końca kwietnia.	art. 204 ust. 3
Pierwsze postępowanie rekrutacyjne do klasy I czteroletniego liceum ogólnokształcącego dla absolwentów ośmioletniej szkoły podstawowej przeprowadza się na rok szkolny 2019/2020.	art. 146 ust. 4
Na rok szkolny 2020/2021 nie przeprowadza się postępowania rekrutacyjnego do klasy I dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego.	art. 147 ust. 3
Na rok szkolny odpowiednio 2017/2018 i 2018/2019 przeprowadza się postępowanie rekrutacyjne do klasy I dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego dla absolwentów dotychczasowego gimnazjum. Stosuje się przy tym przepisy ustawy o systemie oświaty (dalej: u.s.o.) oraz regulacje rozporządzenia wykonawczego, wydanego na podstawie art. 367 u.p.w.	art. 149 ust. 1 i 4
Na rok szkolny 2019/2020 przeprowadza się odrębnie postępowanie rekrutacyjne do klasy I: 1) dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego, o którym mowa w art. 148, dla absolwentów dotychczasowego gimnazjum (stosując przepisy u.s.o.); 2) czteroletniego liceum ogólnokształcącego dla absolwentów ośmioletniej szkoły podstawowej (stosując przepisy u.p.o.).	art. 149 ust. 2-6
Postępowanie rekrutacyjne i postępowanie uzupełniające odpowiednio na lata szkolne 2017/2018-2018/2019 do klasy I trzyletniego lub czteroletniego liceum ogólnokształcącego, utworzonego w wyniku włączenia lub przekształcenia gimnazjum, oraz przeprowadzane przed dniem rozpoczęcia działalności przez te szkoły, czyli odpowiednio 1 września 2017 r. lub 1 września 2018 r., przeprowadza komisja rekrutacyjna powołana przez dyrektora dotychczasowego gimnazjum.	art. 203 ust. 1
W postępowaniu rekrutacyjnym i postępowaniu uzupełniającym na lata szkolne 2017/2018 i 2018/2019 do klasy I trzyletniego liceum ogólnokształcącego dyrektor wykonuje czynności na podstawie u.s.o.	art. 203 ust. 2
W postępowaniu rekrutacyjnym i postępowaniu uzupełniającym odpowiednio na rok szkolny 2019/2020 do klasy I publicznego czteroletniego liceum ogólnokształcącego dyrektor wykonuje czynności na podstawie u.p.o.	art. 203 ust. 3 pkt 2
Do 15 kwietnia 2017 r. właściwy kurator oświaty na rok szkolny 2017/2018 podaje terminy przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego, w tym terminy składania dokumentów.	art. 204 ust. 1 pkt 2
W postępowaniu rekrutacyjnym na rok szkolny 2017/208 dyrektor podaje informacje, o których mowa w art. 20wa ust. 2 i 4 u.s.o., nie do końca lutego, a do końca kwietnia.	art. 204 ust. 4

* (opracowane na podstawie ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 60, dalej u.p.w.)

@RY1@i02/2017/044/i02.2017.044.18300020a.804.jpg@RY2@

Leszek Jaworski

dgp@infor.pl