Jak wzrost najniższej pensji wpłynie na wskaźniki płacowe

Od nowego roku minimalne wynagrodzenie za pracę na pełnym etacie będzie wynosić 1680 zł brutto miesięcznie, a dla osób w pierwszym roku pracy - 1344 zł brutto miesięcznie (1680 zł x 80 proc.). Wynika to z art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę oraz z rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 roku. Zawsze z okazji zmiany jego wysokości pracodawcy pytają, czy muszą korygować umowy o pracę osób opłacanych według najniższej stawki. Wszystko zależy od sposobu sformułowania wynagrodzenia za pracę w angażu zatrudnionego. Jeśli umowa o pracę posługuje się pojęciem "minimalne wynagrodzenie za pracę", nie ma potrzeby jej modyfikacji. Gdy natomiast strony podały w umowie o pracę konkretną kwotę, trzeba sporządzić aneks. Dodajmy jednak, że nawet bez dochowania tej formalności, i tak od 1 stycznia 2014 r. pracodawca ma obowiązek płacić za miesięczną pracę w pełnym wymiarze nie mniej niż odpowiednio 1680 zł lub 1344 zł brutto.

Często też za pracę w grudniu pracownicy dostają wynagrodzenie dopiero w styczniu następnego roku, gdyż np. regulamin pracy przewiduje wypłatę płacy dopiero na początku kolejnego miesiąca. W takim przypadku zgodnie z zasadą opłacania pracy wykonanej, za zadania zrealizowane w grudniu 2013 roku podwładnemu otrzymującemu minimalną pensję należy wypłacić na początku stycznia 2014 roku starą stawkę, czyli odpowiednio 1600 zł lub 1280 zł brutto miesięcznie.

Podane kwoty minimalnego wynagrodzenia w wysokości brutto nie oddają minimalnych sum, jakie pracodawcy muszą uiszczać do rąk podwładnych od nowego roku. Zatrudnieni otrzymują bowiem minimalne płace netto. [tabele 1-2]

Droższa praca w nocy

Od nowego roku pracodawcy zaczną więcej płacić zatrudnionym za wykonywanie powierzonych zadań w porze nocnej. Obok normalnej płacy przysługuje im zwiększona zapłata w wysokości 20 proc. stawki godzinowej minimalnego wynagrodzenia za każdą godzinę czynności świadczonych w porze nocnej. Aby obliczyć konkretną stawkę godzinową dodatku nocnego, kwotę minimalnej pensji właściwej dla wymiaru czasu pracy podwładnego dzielimy przez liczbę godzin przypadającą mu do przepracowania w danym miesiącu. Dzielnikiem jest wymiar czasu pracy dla danego miesiąca obliczony zgodnie z art. 130 kodeksu pracy (dalej: k.p.).

Najpierw musimy więc ustalić wymiar czasu pracy dla poszczególnych miesięcy 2014 roku [tabele 3-4]. Należy uwzględnić przy tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2 października 2012 r. (sygn. akt K 27/11, Dz.U. z 2012 r. poz. 1110), obowiązujący od 8 października 2012 r. Trybunał zakwestionował w nim przepis kodeksu pracy zakazujący zmniejszania wymiaru czasu pracy zatrudnionych o 8 godzin za każde święto występujące w dniu wolnym od pracy z tytułu 5-dniowego tygodnia pracy (art. 130 par. 2¹ k.p.). W ten sposób nie doznaje już wyjątków zasada, że każde święto wypadające w okresie rozliczeniowym w innym dniu niż niedziela powoduje redukcję wymiaru czasu pracy o 8 godzin. W wyniku wskazanego wyżej orzeczenia obniżkę wymiaru czasu pracy o 8 godzin powoduje również święto pokrywające się z dniem wolnym od pracy z racji 5-dniowego tygodnia pracy.

Więcej dla zadłużonych

W 2014 roku pracodawcy będą wypłacać więcej pracownikom - dłużnikom, których pobory zajął komornik lub administracyjny organ egzekucyjny. Te kwoty wolne od obowiązkowych i dobrowolnych potrąceń z wynagrodzenia za pracę stanowią bowiem stosowny odsetek minimalnego wynagrodzenia za pracę netto. Kwoty wolne od obowiązkowych potrąceń z wynagrodzenia za pracę zatrudnionych na niepełnym etacie są ustalane proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy. Przeważa przy tym pogląd, że proporcje ustalamy na podstawie kwot wolnych właściwych dla pełnego etatu.

Kwoty wolne od dobrowolnych potrąceń nie są, moim zdaniem, proporcjonalne do wymiaru czasu pracy. Oznacza to, że przy dokonywaniu takich potrąceń z wynagrodzenia za pracę zawsze stosujemy kwoty wolne, jak dla pełnego wymiaru czasu pracy, nawet jeśli podwładny jest zatrudniony np. na 1/4 etatu. [tabele 5-8]

Od 1 stycznia 2014 r. stosujemy kwoty wolne ustalone według nowej minimalnej płacy. Nie ma przy tym znaczenia, czy potrąceń dokonujemy z wynagrodzenia należnego za któryś z miesięcy 2013 roku, czy też już za nowy rok kalendarzowy (pismo Głównego Inspektoratu Pracy z 26 stycznia 2011 r., GPP-364-4560-3-1/11/PE/RP).

Zdrożeją dodatkowe świadczenia

Inna konsekwencja corocznej zmiany minimalnego wynagrodzenia za pracę to zwiększenie niektórych świadczeń związanych z zatrudnieniem. Od 1 stycznia 2014 r.:

wmaksymalna odprawa z tytułu zwolnienia z pracy z przyczyn niedotyczących pracownika wypłacana na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych (15-krotność minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu rozwiązania stosunku pracy) wyniesie 25 200 zł brutto (obecnie jest to jeszcze 24 000 zł brutto),

wnajniższe odszkodowanie: z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu (art. 18^3d k.p.) oraz dla zatrudnionego, który rozwiązał stosunek pracy na skutek mobbingu (art. 94³ par. 4 k.p.) - 1680 zł brutto.

Wyższe zasiłki

Podstawa wymiaru zasiłków: chorobowego, opiekuńczego, macierzyńskiego, w wysokości zasiłku macierzyńskiego oraz świadczenia rehabilitacyjnego dla zatrudnionego na pełnym etacie nie może spaść poniżej kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, po odliczeniu 13,71 proc. tego wynagrodzenia, a dla zatrudnionych w pierwszym roku pracy - poniżej kwoty 80 proc. pełnej płacy minimalnej, pomniejszonej o 13,71 proc. Dotyczy to również dolnego pułapu podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego, które ustalamy tak jak zasiłek chorobowy. [tabela 9]

Zwiększone podstawy wymiaru wynagrodzenia chorobowego i zasiłku dotyczą także podwładnych, którzy będą chorować na przełomie roku.

Nowi przedsiębiorcy zapłacą więcej

Podniesiona zostanie także najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za początkujących przedsiębiorców, która wynosi 30 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę, i w konsekwencji kwoty tych składek. [tabela 10] Ulgowe składki mają prawo opłacać osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych, które:

wnie prowadzą lub nie prowadziły działalności podczas ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych przed dniem rozpoczęcia obecnej działalności,

wnie wykonują działalności gospodarczej dla byłego pracodawcy, na rzecz którego przed dniem rozpoczęcia działalności gospodarczej w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres obecnej działalności gospodarczej.

Tabela 1. Wynagrodzenia netto dla pełnego etatu w 2014 roku (dla osób w drugim roku i kolejnych latach pracy)

Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika	emerytalne	1680 zł x 9,76 proc. = 163,97 zł
rentowe	1680 zł x 1,5 proc. = 25,20 zł
chorobowe	1680 zł x 2,45 proc. = 41,16 zł
łącznie	230,33 zł
Składka zdrowotna	podstawa wymiaru	1680 zł - 230,33 zł = 1449,67 zł
pełna składka	1449,67 zł x 9 proc. = 130,47 zł	84,17 zł**
odliczana z podatku	1449,67 zł x 7,75 proc. = 112,35 zł
Koszty uzyskania przychodu	111,25 zł	139,06 zł	(1680 zł - 230,33 zł) x 50 proc. = 724,84 zł
Podatek dochodowy	podstawa opodatkowania	1680 zł - 230,33 zł - 111,25 zł = 1338,42 zł, po zaokrągleniu 1338 zł	1680 zł - 230,33 zł - 139,06 zł = 1310,61 zł, po zaokrągleniu 1311 zł	1680 zł - 230,33 zł - 724,84 zł = 724,83 zł, po zaokrągleniu 725 zł
pełny podatek dochodowy	1338 zł x 18 proc. = 240,84 zł	1338 zł x 18 proc. - 46,33 zł = 194,51 zł	1311 zł x 18 proc. = 235,98 zł	1311 zł x 18 proc. - 46,33 zł = 189,65 zł	725 zł x 18 proc. = 130,50 zł	725 zł x 18 proc. - 46,33 zł = 84,17 zł
zaliczka do urzędu skarbowego	240,84 zł - 112,35 zł = 128,49 zł, po zaokrągleniu 128 zł	194,51 zł - 112,35 zł = 82,16 zł, po zaokrągleniu 82 zł	235,98 zł - 112,35 zł = 123,63 zł, po zaokrągleniu 124 zł	189,65 zł - 112,35 zł = 77,30 zł, po zaokrągleniu 77 zł	130,50 zł - 112,35 zł = 18,15 zł, po zaokrągleniu 18 zł	84,17 zł - 112,35 zł = 0 zł
Minimalne wynagrodzenie netto	1680 zł - 230,33 zł - 130,47 zł - 128 zł = 1191,20 zł	1680 zł - 230,33 zł - 130,47 zł - 82 zł = 1237,20 zł	1680 zł - 230,33 zł - 130,47 zł - 124 zł = 1195,20 zł	1680 zł - 230,33 zł - 130,47 zł - 77 zł = 1242,20 zł	1680 zł - 230,33 zł - 130,47 zł - 18 zł = 1301,20 zł	1680 zł - 230,33 zł - 84,17 zł - 0 zł = 1365,50 zł

* KUP - koszty uzyskania przychodów

**Składka zdrowotna została zmniejszona do wysokości zaliczki podatkowej na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy zdrowotnej.

Tabela 2. Wynagrodzenia netto dla pełnego etatu w 2014 roku (dla osób w pierwszym roku pracy)

Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez pracownika	emerytalne	1344 zł x 9,76 proc. = 131,17 zł
rentowe	1344 zł x 1,5 proc. = 20,16 zł
chorobowe	1344 zł x 2,45 proc. = 32,93 zł
Łącznie	184,26 zł
Składka zdrowotna	podstawa wymiaru	1344 zł - 184,26 zł = 1159,74 zł
	pełna składka	1159,74 zł x 9 proc. = 104,38 zł	58,07 zł**
	odliczana z podatku	1159,74 zł x 7,75 proc. = 89,88 zł
Koszty uzyskania przychodu	111,25 zł	139,06 zł	(1344 zł - 184,26 zł) x 50 proc. = 579,87 zł
Podatek dochodowy	podstawa opodatkowania	1344 zł - 184,26 zł - 111,25 zł = 1048,49 zł, po zaokrągleniu 1048 zł	1344 zł - 184,26 zł - 139,06 zł = 1020,68 zł, po zaokrągleniu 1021 zł	1344 zł - 184,26 zł - 579,87 zł = 579,87 zł, po zaokrągleniu 580 zł
	pełny podatek dochodowy	1048 zł x 18 proc. = 188,64 zł	1048 zł x 18 proc. - 46,33 zł = 142,31 zł	1021 zł x 18 proc. = 183,78 zł	1021 zł x 18 proc. - 46,33 zł = 137,45 zł	580 zł x 18 proc. = 104,40 zł	580 zł x 18 proc. - 46,33 zł = 58,07 zł
	zaliczka do urzędu skarbowego	188,64 zł - 89,88 zł = 98,76 zł, po zaokrągleniu 99 zł	142,31 zł -89,88 zł = 52,43 zł, po zaokrągleniu 52 zł	183,78 zł -89,88 zł = 93,90 zł, po zaokrągleniu 94 zł	137,45 zł - 89,88 zł = 47,57 zł, po zaokrągleniu 48 zł	104,40 zł - 89,88 zł = 14,52 zł, po zaokrągleniu 15 zł	0 zł
Minimalne wynagrodzenie netto	1344 zł - 184,26 zł -104,38 zł - 99 zł = 956,36 zł	1344 zł - 184,26 zł -104,38 zł - 52 zł = 1003,36 zł	1344 zł - 184,26 zł -104,38 zł - 94 zł = 961,36 zł	1344 zł - 184,26 zł -104,38 zł - 48 zł = 1007,36 zł	1344 zł - 184,26 zł -104,38 zł - 15 zł = 1040,36 zł	1344 zł - 184,26 zł -58,07 zł - 0 zł = 1101,67 zł

*KUP - koszty uzyskania przychodów,

**Składka zdrowotna została zmniejszona do wysokości zaliczki podatkowej na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy zdrowotnej.

Tabela 3. Wymiary czasu pracy w 2014 roku

Styczeń	160 godz. + 24 godz. - 16 godz. tytułem Nowego Roku i Święta Trzech Króli	168 godz. pracy	21 dni roboczych
Luty	160 godz.	160 godz. pracy	20 dni robocze
Marzec	160 godz. + 8 godz.	168 godz. pracy	21 dni roboczych
Kwiecień	160 godz. + 16 godz. - 8 godz. tytułem Wielkanocnego Poniedziałku	168 godz. pracy	21 dni roboczych
Maj	160 godz. + 16 godz. - 16 godz. tytułem Świąt Pracy i Trzeciego Maja	160 godz. pracy	20 dni roboczych
Czerwiec	160 godz. + 8 godz. - 8 godz. tytułem Bożego Ciała	160 godz. pracy	20 dni roboczych
Lipiec	160 godz. + 24 godz.	184 godz. pracy	23 dni robocze
Sierpień	160 godz. + 8 godz. - 8 godz. tytułem Święta Wniebowstąpienia Najświętszej Maryi Panny, 15 sierpnia	160 godz. pracy	20 dni roboczych
Wrzesień	160 godz. + 16 godz.	176 godz. pracy	22 dni roboczych
Październik	160 godz. + 24 godz.	184 godz. pracy	23 dni robocze
Listopad	160 godz. - 16 godz. tytułem Świąt Wszystkich Świętych i Niepodległości	144 godz. pracy	18 dni roboczych
Grudzień	160 godz. + 24 godz. - 16 godz. tytułem Świąt Bożego Narodzenia	168 godz. pracy	21 dni roboczych
Łącznie		2000 godzin pracy	250 dni roboczych

Tabela 4. Dodatki za pracę w nocy w 2014 roku

	dla osób w drugim i kolejnych latach pracy	dla osób w pierwszym roku pracy
Styczeń	1680 zł : 168 godz. x 20 proc. = 2 zł	1344 zł : 168 godz. x 20 proc. = 1,60 zł
Luty	1680 zł : 160 godz. x 20 proc. = 2,10 zł	1344 zł : 160 godz. x 20 proc. = 1,68 zł
Marzec	1680 zł : 168 godz. x 20 proc. = 2 zł	1344 zł : 168 godz. x 20 proc. = 1,60 zł
Kwiecień	1680 zł : 168 godz. x 20 proc. = 2 zł	1344 zł : 168 godz. x 20 proc. = 1,60 zł
Maj	1680 zł : 160 godz. x 20 proc. = 2,10 zł	1344 zł : 160 godz. x 20 proc. = 1,68 zł
Czerwiec	1680 zł : 160 godz. x 20 proc. = 2,10 zł	1344 zł : 160 godz. x 20 proc. = 1,68 zł
Lipiec	1680 zł : 184 godz. x 20 proc. = 1,83 zł	1344 zł : 184 godz. x 20 proc. = 1,46 zł
Sierpień	1680 zł : 160 godz. x 20 proc. = 2,10 zł	1344 zł : 160 godz. x 20 proc. = 1,68 zł
Wrzesień	1680 zł : 176 godz. x 20 proc. = 1,91 zł	1344 zł : 176 godz. x 20 proc. = 1,53 zł
Październik	1680 zł : 184 godz. x 20 proc. = 1,83 zł	1344 zł : 184 godz. x 20 proc. = 1,46 zł
Listopad	1680 zł : 144 godz. x 20 proc. = 2,33 zł	1344 zł : 144 godz. x 20 proc. = 1,87 zł
Grudzień	1680 zł : 168 godz. x 20 proc. = 2 zł	1344 zł : 168 godz. x 20 proc. = 1,60 zł

Tabela 5. Kwoty wolne od obowiązkowych potrąceń z wynagrodzenia za pracę w 2014 roku dla zatrudnionych w drugim roku i dalszych latach pracy na pełnym etacie

Egzekwowane świadczenia inne niż alimenty	1191,20 zł	1237,20 zł	1195,20 zł	1242,20 zł	1301,20 zł	1365,50 zł
Zaliczki pieniężne	1191,20 zł x 75 proc. = 893,40 zł	1237,20 zł x 75 proc. = 927,90 zł	1195,20 zł x 75 proc. = 896,40 zł	1242,20 zł x 75 proc. = 931,65 zł	1301,20 zł z 75 proc. = 975,90 zł	1365,50 zł x 75 proc. = 1024,13 zł
Kary pieniężne	1191,20 zł x 90 proc. = 1072,08 zł	1237,20 zł x 90 proc. = 1113,48 zł	1195,20 zł x 90 proc. = 1075,68 zł	1242,20 zł x 90 proc. = 1117,98 zł	1301,20 zł 90 proc. = 1171,08 zł	1365,50 zł x 90 proc. = 1228,95 zł

Tabela 6. Kwoty wolne od dobrowolnych potrąceń z wynagrodzenia za pracę w 2014 roku dla zatrudnionych w drugim roku i kolejnych latach pracy

Należności dla szefa	1191,20 zł	1237,20 zł	1195,20 zł	1242,20 zł	1301,20 zł	1365,50 zł
Należności dla osób zewnętrznych	1191,20 zł x 80 proc. = 952,96 zł	1237,20 zł x 80 proc. = 989,76 zł	1195,20 zł x 80 proc. = 956,16 zł	1242,20 zł x 80 proc. = 993,76 zł	1301,20 zł z 80 proc. = 1040,96 zł	1365,50 zł x 80 proc. = 1092,40 zł

Tabela 7. Kwoty wolne od obowiązkowych potrąceń z wynagrodzenia za pracę w 2014 roku dla zatrudnionych w pierwszym roku pracy

Świadczenia inne niż alimenty	956,36 zł	1003,96 zł	961,36 zł	1007,36 zł	1040,36 zł	1107,67 zł
Zaliczki pieniężne	956,36 zł x 75 proc. = 717,27 zł	1003,96 zł x 75 proc. = 752,97 zł	961,36 zł x 75 proc. = 721,02 zł	1007,36 zł 75 proc. = 755,52 zł	1040,36 zł x 75 proc. = 780,27 zł	1107,67 zł x 75 proc. = 830,75 zł
Kary pieniężne	956,36 zł x 90 proc. = 860,72 zł	1003,96 zł x 90 proc. = 903,56 zł	961,36 zł x 90 proc. = 865,22 zł	1007,36 zł x 90 proc. = 906,62 zł	1040,36 zł x 90 proc. = 936,32 zł	1107,67 zł x 90 proc. = 996,90 zł

Tabela 8. Kwoty wolne od dobrowolnych potrąceń z wynagrodzenia za pracę w 2013 roku dla zatrudnionych w pierwszym roku pracy

Należności dla szefa	956,36 zł	1003,96 zł	961,36 zł	1007,36 zł	1040,36 zł	1107,67 zł
Inne należności	956,36 zł x 80 proc. = 765,09 zł	1003,96 zł x 80 proc. = 803,17 zł	961,36 zł x 80 proc. = 769,09 zł	1007,36 zł x 80 proc. = 805,89 zł	1040,36 zł x 80 proc. = 832,29 zł	1107,67 zł x 80 proc. = 886,14 zł

Tabela 9. Minimalna podstawa wymiaru wynagrodzenia chorobowego i zasiłków

W drugim i kolejnych latach pracy	1380,64 zł (1600 zł - 13,71 proc.)	1449,67 zł (1680 zł - 13,71 proc.)
W pierwszym roku pracy	1104,51 zł (1280 zł - 13,71 proc.)	1159,74 zł (1344 - 13,71 proc.)

Tabela 10. Porównanie minimalnych składek za początkujących przedsiębiorców

Podstawa wymiaru	1600 zł x 30 proc. = 480 zł	1680 zł x 30 proc. = 504 zł
Emerytalna	480 zł x 19,52 proc. = 93,70 zł	504 zł x 19,52 proc. = 98,38 zł
Rentowe	480 zł x 8 proc. = 38,40 zł	504 zł x 8 proc. = 40,32 zł
Chorobowa	480 zł x 2,45 proc. = 11,76 zł	504 zł x 2,45 proc. = 12,35 zł
Wypadkowa	480 zł x 1,93 proc. = 9,26 zł	504 zł x 1,93 proc. = 9,73 zł
Łącznie	153,12 ze składką chorobową 141,36 bez składki chorobowej	160,78 ze składką chorobową 148,43 bez składki chorobowej

Renata Majewska

szkoleniowiec z zakresu wynagrodzeń, właścicielka firmy Biuro Kadr i Płac

Podstawa prawna

Art. 18^3d, 78, 87¹, art. 90 par. 2, art. 94³ par. 4, art. 130 i 151⁸ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. nr 200, poz. 1679 z późn. zm.).

Art. 83 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 z późn. zm.).

Art. 18a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 z późn. zm.).

Art. 45 i 47 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 z późn. zm).

Art. 8 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.).

Rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 1074).

Par. 4b rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. nr 62, poz. 289 z późn. zm.).