Kiedy płatnik składek będzie musiał w 2010 roku wypłacać zasiłki

Przy ustalaniu, czy płatnik składek będzie także płatnikiem zasiłków dla zatrudnionych osób, nie decyduje ich liczba, lecz to, ile z nich jest zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego. Jeżeli płatnik zgłasza do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób, to wypłaca im zasiłki w czasie trwania tego ubezpieczenia, tj. pracownikom w czasie trwania umowy o pracę, a zleceniobiorcom w czasie trwania umowy zlecenia.

Ustalając płatnika zasiłków na kolejny rok kalendarzowy, określa się liczbę osób zgłaszanych do ubezpieczenia chorobowego na dzień 30 listopada poprzedniego roku kalendarzowego.

W analizowanej sytuacji należy ustalić na dzień 30 listopada 2009 r. liczbę pracowników (zgłaszanych do ubezpieczenia chorobowego obowiązkowo) i zleceniobiorców, którzy przystąpili do tego ubezpieczenia dobrowolnie. Jeżeli suma ubezpieczonych na ten dzień będzie wynosiła 20 lub mniej, wówczas w 2010 roku wszystkie świadczenia z ubezpieczeń społecznych będzie wypłacał oddział ZUS, właściwy ze względu na adres siedziby firmy. Gdy natomiast liczba ubezpieczonych będzie wynosiła 21 lub więcej, wówczas obowiązek wypłaty świadczeń w razie choroby i macierzyństwa będzie spoczywał na płatniku składek.

Art. 61 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Gdy oddział ZUS rozpocznie wypłatę zasiłku przed 1 stycznia, to kontynuuje ją w nowym roku kalendarzowym, nawet jeżeli od 1 stycznia płatnik składek jest zobowiązany do wypłaty zasiłków swoim ubezpieczonym.

Wyjaśnić trzeba, że gdy pracownik po odzyskaniu zdolności do pracy wróci do pracy, nawet na jeden dzień, to w razie kolejnej niezdolności do pracy z powodu choroby nabędzie prawo do wynagrodzenia za czas choroby. Będzie przysługiwało w 2010 roku maksymalnie przez 33 dni, a w przypadku pracownika, który ukończył 50 rok życia do 14 dni w roku kalendarzowym.

Art. 61 ust. 4 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.)

Art. 92 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Zasadą jest, że pracodawca będący płatnikiem składek ustala prawo do zasiłków oraz zasiłki te wypłaca osobom zatrudnionym (w czasie trwania ubezpieczenia), jeśli zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 osób. Gdy zgłasza do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 ubezpieczonych, zasiłki wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Płatnika zasiłków ustala się na dany rok kalendarzowy. O tym, czy zasiłki będzie wypłacał pracodawca czy też ZUS, decyduje liczba osób zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego na dzień 30 listopada ubiegłego roku kalendarzowego.

W przypadku pracodawców, którzy rozpoczęli działalność w trakcie roku, liczbę tę ustala się według stanu na pierwszy miesiąc, w którym dokonali zgłoszenia do ubezpieczenia chorobowego. Gdy zatem pracodawca rozpoczął działalność w marcu 2009 r. i liczba osób zgłaszanych do ubezpieczenia chorobowego na ten miesiąc wynosiła 21 lub więcej, to w 2009 roku, po wypłacie wynagrodzenia za czas choroby (33 dni albo 14 dni w stosunku do osób, które ukończyły 50 rok życia) ma obowiązek wypłacać zasiłki. O tym, czy pracodawca będzie miał obowiązek wypłacać zasiłki w 2010 r. zadecyduje liczba osób zgłaszanych do ubezpieczenia chorobowego na dzień 30 listopada 2009 r.

Art. 61 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Płatnika zasiłków ustala się na cały rok kalendarzowy. Oznacza to, że obowiązek wypłaty świadczeń nie ustaje, gdy liczba osób zgłaszanych przez pracodawcę do ubezpieczenia chorobowego w ciągu tego roku zmniejsza się i wynosi mniej niż 21. Jednak w wyjątkowych sytuacjach - gdy pracodawca uprawniony do wypłaty zasiłków w danym roku kalendarzowym ma przejściowe kłopoty finansowe i w związku z tym istnieje zagrożenie, że nie będzie mógł dokonywać wypłaty świadczeń w razie choroby i macierzyństwa, może wystąpić do oddziału ZUS o przejęcie tego obowiązku. Należy jednak zaznaczyć, że do podjęcia przez ZUS decyzji o przejęciu wypłaty zasiłków nie wystarczy tylko wniosek płatnika składek. ZUS przeprowadzi bowiem najpierw postępowanie wyjaśniające co do stanu faktycznego. Jeżeli potwierdzi ono bardzo trudną sytuację finansową płatnika składek uniemożliwiającą mu realizowanie obowiązku wypłaty świadczeń, wówczas zostanie wydana decyzja o przejęciu przez ZUS wypłaty zasiłków. Stan ten będzie trwał do czasu poprawy kondycji finansowej firmy.

Art. 61 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Prawo do wynagrodzenia za czas choroby, na podstawie art. 92 kodeksu pracy, mogą nabyć tylko pracownicy, osoby odbywające służbę zastępczą i wykonujący pracę nakładczą. Wynagrodzenie, a następnie zasiłek chorobowy przysługuje, gdy niezdolność do pracy nie jest spowodowana wypadkiem przy pracy. Gdy wyżej wymienieni ulegną wypadkowi przy pracy, to od pierwszego dnia niezdolności nabywają prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego.

Z powyższego wynika, że zleceniobiorca nie może nabyć prawa do wynagrodzenia za czas choroby przysługującego na podstawie art. 92 kodeksu pracy. Jeśli zleceniobiorca podlegający ubezpieczeniu wypadkowemu (od 1 stycznia będzie ono obowiązkowe dla zleceniobiorców, którzy będą podlegali ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym), ulegnie wypadkowi przy wykonywaniu umowy, otrzyma z tego ubezpieczenia zasiłek chorobowy od pierwszego dnia niezdolności do wykonywania zlecenia. Zasiłek wypłaci mu zleceniodawca albo oddział ZUS.

Prawo do zasiłku chorobowego z ubezpieczenia wypadkowego ustalają i świadczenie to wypłacają:

● płatnicy składek (m. in. zleceniodawcy), jeżeli są zobowiązani do ustalania prawa do zasiłków w razie choroby i macierzyństwa i ich wypłaty (gdy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób),

● ZUS - w pozostałych przypadkach.

Art. 10 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322).