Jak udowodnić prawo do zasiłku

Wypłata zasiłku macierzyńskiego przez okres określony w kodeksie pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego następuje po udzieleniu takiego urlopu przez pracodawcę. W związku z tym dokumentem niezbędnym do wypłaty zasiłku macierzyńskiego jest pisemny wniosek w sprawie udzielenia dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Wniosek ten powinien być złożony w terminie nie krótszym niż siedem dni przed rozpoczęciem korzystania z dodatkowego urlopu. Jeśli jednak pracodawca udzieli tego urlopu, mimo niezachowania terminu na złożenie wniosku, pracownicy będzie przysługiwał zasiłek macierzyński.

Art. 182¹ par. 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 29 ust. 5 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

W analizowanej sytuacji w celu wypłaty pracownikowi zasiłku macierzyńskiego przez ZUS za okres urlopu macierzyńskiego konieczne jest przedstawienie nie tylko skróconego odpisu aktu urodzenia dziecka, ale także:

● zaświadczenia o okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego przez matkę dziecka oraz o okresie, przez który przysługuje jej zasiłek macierzyński, wystawionego przez płatnika tego zasiłku,

● zaświadczenia o okresie udzielonego pracownikowi urlopu macierzyńskiego.

Natomiast do wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego, z którego pracownik zamierza korzystać po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego, niezbędne jest także złożenie w ZUS zaświadczenia o udzieleniu pracownikowi takiego urlopu.

Trzeba również pamiętać, że do wypłaty zasiłku macierzyńskiego przez ZUS z tytułu urlopu macierzyńskiego oraz dodatkowego urlopu macierzyńskiego konieczne jest także zaświadczenie płatnika składek na druku ZUS Z-3.

Art. 182¹ par. 2 i 3, art. 182² ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 29 ust. 5 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Par. 1 ust. 1 pkt 1 i par. 17b rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. nr 65, poz. 742 z późn. zm.).

Może się pani ubiegać w ZUS o wypłatę zasiłku macierzyńskiego za dodatkowy okres. Ubezpieczonym niebędącym pracownikami przysługuje zasiłek za okres przewidziany w kodeksie pracy jako okres dodatkowego urlopu macierzyńskiego. Zatem może pani wystąpić do ZUS z tytułu urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie o wypłatę zasiłku maksymalnie za okres dwóch tygodni.

Okres wypłaty dodatkowego zasiłku macierzyńskiego musi przypadać bezpośrednio po zakończeniu pobierania zasiłku macierzyńskiego za podstawowy okres, który w analizowanej sytuacji kończy się 20 stycznia 2010 r.

W celu wypłaty zasiłku macierzyńskiego za dodatkowy okres należy złożyć do ZUS pisemny wniosek, w którym należy określić okres korzystania z zasiłku (w wymiarze jednego tygodnia lub jego wielokrotności). Wniosek w sprawie przedłużenia okresu wypłaty zasiłku macierzyńskiego powinien być złożony do ZUS przed rozpoczęciem korzystania z tego dodatkowego uprawnienia. Gdy zostanie złożony po zakończeniu okresu pobierania zasiłku macierzyńskiego (w analizowanej sytuacji po 20 stycznia 2010 r.), nie będzie stanowił podstawy do przedłużenia okresu wypłaty zasiłku.

Art. 182¹ par. 2 i 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 29 ust. 5 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Art. 12 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 237, poz. 1654).

Przede wszystkim należy pamiętać, że urlopu ojcowskiego udziela pracodawca i złożony przez pracownika wniosek pozostaje w jego aktach osobowych. Warunkiem koniecznym do udzielenia urlopu ojcowskiego jest nieukończenie przez dziecko 12 miesięcy życia, zatem oprócz wniosku o urlop pracownik musi przedłożyć także skrócony odpis aktu urodzenia dziecka. Jeżeli pracownik spełnia warunki do udzielenia urlopu ojcowskiego, po udzieleniu mu takiego urlopu, w celu wypłaty zasiłku macierzyńskiego do ZUS powinny być przesłane następujące dokumenty:

● skrócony odpis aktu urodzenia dziecka,

● pisemne oświadczenie pracownika, że zasiłek macierzyński za okres urlopu ojcowskiego nie został pobrany wcześniej z innego tytułu,

● zaświadczenie pracodawcy o udzieleniu urlopu ojcowskiego i jego okresie,

● zaświadczenie płatnika składek na druku ZUS Z-3.

Art. 182³ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 29 ust. 5a ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31 poz. 267 z późn. zm.).

Par. 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. nr 65, poz. 742 z późn. zm.).

Pracownica, która przyjęła na wychowanie jedno dziecko w wieku do siódmego roku życia (w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - w wieku do dziesiątego roku życia) i wystąpiła do sądu z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia, ma od 1 stycznia 2010 r. prawo do dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego i zasiłku macierzyńskiego. Urlop i zasiłek przysługują bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego przez okres do 2 tygodni (do 3 tygodni - jeżeli na wychowanie zostało przyjęte równocześnie więcej niż jedno dziecko).

Do wypłaty zasiłku macierzyńskiego za okres dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego niezbędne jest złożenie przez pracownicę pisemnego wniosku o udzielenia tego dodatkowego urlopu w terminie nie krótszym niż siedem dni przed jego rozpoczęciem. Jednak zasiłek macierzyński przysługuje także wtedy, gdy pracownica nie dochowała tego terminu, a mimo to pracodawca udzielił jej dodatkowego urlopu. Należy pamiętać, że we wniosku o udzielenie dodatkowego urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego pracownica powinna określić, czy chce korzystać z tego urlopu w wymiarze tygodnia czy dwóch tygodni.

Art. 183 par. 3 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 29 ust. 5 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 31, poz. 267 z późn. zm.).

Art. 12 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 237, poz. 1654).

Renata Tonder