Czy można nakazać używanie własnej odzieży roboczej

Zapewnienie pracownikowi odzieży roboczej i obuwia roboczego jest obowiązkiem pracodawcy. Powinność dostarczenia pracownikowi takiej odzieży i obuwia powstaje w dwóch przypadkach. Po pierwsze wtedy, gdy odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu. Druga sytuacja występuje wówczas, gdy użycie odzieży roboczej i obuwia jest konieczne ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i higieny pracy.

Odzież i obuwie robocze dostarczane przez pracodawcę powinny spełniać wymogi polskich norm. Pracodawca musi je przekazać uprawnionym pracownikom nieodpłatnie. Stanowią one jednak własność pracodawcy, zaś pracownik odpowiada w pełnej wysokości za szkodę pracodawcy w tym mieniu, jeśli powierzono mu je z obowiązkiem zwrotu.

Tylko w niektórych przypadkach na stanowiskach, na których konieczne jest stosowanie odzieży bądź obuwia roboczego, pracownicy mogą używać własnej odzieży. Możliwość taka uzależniona jest jednak od spełnienia kilku warunków. Pierwszym z nich jest ustalenie wykazu stanowisk, na których jest to dopuszczalne, przez pracodawcę. Drugim koniecznym do spełnienia warunkiem jest zgoda pracowników. Ostatnim wymogiem jest to, aby własna odzież i obuwie pracowników spełniały wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy.

Możliwość korzystania z własnej odzieży roboczej jest jednak wyłączona w przypadku dwóch grup stanowisk pracy.

Po pierwsze, takich, na których wykonywane są prace związane z bezpośrednią obsługą maszyn i innych urządzeń technicznych. Druga grupa to stanowiska, na których wykonuje się prace powodujące intensywne brudzenie lub skażenie odzieży i obuwia roboczego środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie zakaźnymi.

Jak wynika z powyższego, skoro zgoda pracowników na używanie własnej odzieży i obuwia roboczego jest niezbędnym warunkiem do ich używania, to naruszając w tym zakresie przepisy, pracodawca nie ma prawa czynić zarzutu pracownikowi z odmowy pracy bez zapewnienia mu niezbędnej odzieży. Co więcej, przyjmuje się, że jeżeli pracownik odmawia pracy z powodu niezapewnienia z winy pracodawcy odzieży, obuwia roboczego lub środków ochrony indywidualnej, to pracodawca jest zobowiązany wypłacić mu wynagrodzenie za czas niewykonywania z tego powodu pracy.

W omawianym przypadku pracownik mógłby zatem skutecznie dochodzić przed sądem przywrócenia do pracy lub odszkodowania za nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia.

@RY1@i02/2010/136/i02.2010.136.168.002b.001.jpg@RY2@

Fot. Arciwum

Rafał Krawczyk, sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Legnicy

Art. 124, art. 211 pkt 4, art. 237⁶- 237⁹ ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).