Kiedy pracodawca jest zobowiązany do wypłaty odprawy

W myśl ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (dalej: ustawa o zwolnieniach grupowych) umowę o pracę zawartą na czas określony każda ze stron może rozwiązać za dwutygodniowym wypowiedzeniem (art. 5 ust. 7).

Nie stosuje się zasady, zgodnie z którą wypowiedzenie umowy na czas określony dopuszczalne jest tylko w przypadku umów dłuższych niż 6 miesięcy, jeżeli strony przewidziały taką możliwość. Dotyczy to zarówno zwolnień grupowych, jak i indywidualnych (np. likwidacja stanowiska pracy). Przepisy ustawy o zwolnieniach grupowych stosuje się do umów o pracę na czas określony także w razie ich rozwiązania na mocy porozumienia stron z inicjatywy pracodawcy.

W praktyce pracodawcy, w celu uniknięcia stosowania ustawy, a przede wszystkim wypłaty odprawy, rozwiązują umowy na czas określony nie na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych, ale na podstawie art. 33 k.p. i klauzuli o możliwości wypowiedzenia. Jednakże takie działanie nie wywiera spodziewanego skutku. Jeżeli bowiem rzeczywista przyczyna wypowiedzenia umowy nie leży po stronie pracownika, należy stosować ustawę o zwolnieniach grupowych. Oznacza to obowiązek wypłaty odprawy, a w razie zwolnień określonej w ustawie liczby pracowników - konieczność stosowania procedury zwolnień grupowych. Potwierdza to wyrok Sądu Najwyższego z 4 grudnia 2008 r. (II PK 137/08, M.P.Pr. 2009/1/3).

Warto zauważyć, że odprawa przysługuje także w razie wypowiedzenia umowy o pracę na czas zastępstwa lub rozwiązania jej na mocy porozumienia stron z inicjatywy pracodawcy. Nie ma znaczenia, że przepisy ustawy o zwolnieniach grupowych nie wprowadzają odrębnego trybu wypowiedzenia tej umowy i pracodawca wypowiada umowę według przepisów kodeksu pracy. To samo dotyczy umowy na okres próbny. Przepisy ustawy stosuje się bowiem do wszystkich rodzajów umów o pracę.

Warunkiem stosowania ustawy o zwolnieniach grupowych jest rozwiązanie umowy o pracę z inicjatywy pracodawcy z przyczyn niedotyczących pracowników. Oznacza to, że przepisów tej ustawy nie stosuje się, gdy:

● umowy o pracę na czas określony, na czas zastępstwa na czas wykonania określonej pracy i na okres próbny rozwiązały się z upływem czasu, na który były zawarte,

● pracodawca odmówił ponownego zatrudnienia po upływie czasu, na jaki umowa była zawarta.

@RY1@i02/2011/140/i02.2011.140.209.0005.001.jpg@RY2@

Ewa Drzewiecka, ekspert z zakresu prawa pracy

Ewa Drzewiecka

ekspert z zakresu prawa pracy

Art. 33 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 1, art. 5 ust. 7, art. 10 ust. 1 ustawy z 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz.U. nr 90, poz. 844 z późn. zm.).