Powodzianom pomogą przepisy antykryzysowe

Ustawa o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców nazywana potocznie ustawą antykryzysową modyfikowała wiele szczegółowych rozwiązań regulowanych kodeksem pracy. Cechą charakterystyczną uregulowań wynikających z tej ustawy był fakt, iż obowiązywały one nie na stałe, a na czas ściśle określony, czyli do 31 grudnia 2011 r.

Wśród pracodawców, którzy stosowali korzystne dla siebie uregulowania, pojawić się może wątpliwość, czy w określonych sytuacjach przepisy ustawy antykryzysowej nie będą mogły być jednak stosowane po tym terminie. Wynikać ona może z przepisów, które ustawodawca zawarł w ustawie z 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, która kompleksowo i na stałe uregulowała rozwiązania związane z usuwaniem skutków powodzi (Dz.U. nr 234, poz. 1385), zwanej ustawą powodziową.

W art. 37 tej ustawy wprowadzono zasadę, że do poszkodowanego w wyniku powodzi będącego przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej stosuje się odpowiednio przepisy ustawy antykryzysowej z wyjątkiem art. 3 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz art. 3 ust. 3 - 6.

Warunkiem stosowania tych przepisów jest to, aby u pracodawcy wystąpił spadek obrotów gospodarczych, rozumianych jako sprzedaż, nie mniej jednak niż o 15 proc., liczony w ujęciu ilościowym lub wartościowym w określonym okresie.

Pojawia się zatem pytanie, w jakim zakresie stosowane być mogą przepisy ustawy antykryzysowej. Przypomnieć należy, że ustawa ta wprowadziła zmiany w zakresie regulacji dotyczących przedsiębiorców znajdujących się w przejściowych kłopotach finansowych oraz ogółu pracodawców będących przedsiębiorcami. Te drugie to przykładowo zmiany w zakresie zawierania umów na czas określony, wprowadzania indywidualnych rozkładów czasu pracy czy przedłużania okresów rozliczeniowych czasu pracy. Nie ulega wątpliwości, iż ta grupa przepisów nie może być stosowana nawet odpowiednio do pracodawców poszkodowanych przez powódź. Trudno byłoby ustalić, jak stosowanie tych przepisów mogłoby wyglądać - np. przez jaki okres można by zawierać dowolną liczbę umów o pracę na czas określony bez konsekwencji w postaci przekształcenia się trzeciej umowy w umowę na czas nieokreślony.

Uznać zatem należy, iż w odesłaniu zawartym w art. 37 ustawy powodziowej chodzi o stosowanie wyłącznie tych przepisów ustawy antykryzysowej, które odnoszą się do przedsiębiorców znajdujących się w przejściowych kłopotach finansowych. Potwierdza to również uzasadnienie do projektu ustawy, z którego wynika, że jedyną różnicą z warunkami przewidzianymi w ustawie antykryzysowej jest to, że do skorzystania z rozwiązań przewidzianych w tej ustawie wystarczy już 15-proc. (w ustawie antykryzysowej przed nowelizacją wymagano 25 proc.) spadek obrotów gospodarczych, rozumianych jako sprzedaż, zaś poszkodowani powodzią przedsiębiorcy będą opracowywać zamiast programu naprawczego mniej skomplikowany plan naprawczy.

Należy zatem stwierdzić, że odesłanie zawarte w ustawie powodziowej umożliwia pracodawcom poszkodowanym w wyniku powodzi obniżanie wymiaru etatu bez zgody pracownika oraz stosowanie przestoju ekonomicznego na zasadach przewidzianych w ustawie antykryzysowej i przede wszystkim uzyskiwanie świadczeń z tym związanych. Potwierdza to również art. 38 ustawy, który zakłada, że świadczenie z ustawy antykryzysowej nie będzie mogło być przyznane poszkodowanemu pracodawcy za te same okresy dla tych samych pracowników, co specjalne świadczenia przewidziane w art. 21 i 23 ustawy powodziowej.

@RY1@i02/2012/004/i02.2012.004.217000200.802.jpg@RY2@

Rafał Krawczyk, sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu

Rafał Krawczyk

sędzia Sądu Okręgowego w Toruniu