W jaki sposób rozszerzyć obowiązki zatrudnionego o dodatkowe zadania

Zgodnie z art. 94 pkt 2 kodeksu pracy (dalej: k.p.) obowiązkiem pracodawcy jest tak zorganizować pracę, aby zapewnić wykorzystanie czasu pracy pracownika. Co jednak istotne, pracodawca może w ramach tej organizacji powierzać pracownikom różne obowiązki dotyczące rodzaju pracy. Ponadto warto przypomnieć, że istotą stosunku pracy jest wykonywanie pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym. W uzasadnieniu wyroku z 8 czerwca 2004 r., sygn. akt III PK 22/04, Sąd Najwyższy wskazał, że to na pracodawcy spoczywa obowiązek właściwej organizacji pracy.

Zakres czynności pracownika ustala więc sam pracodawca. Jest to jego uprawnienie władcze wynikające z kierowniczej roli w procesie pracy. W stosunku pracy jest on zwierzchnikiem ustalającym, co pracownik - w zgodzie z angażem - ma robić i w jaki sposób. Najczęściej robi się to w postaci załącznika do umowy, gdzie dokładnie i szczegółowo wskazuje się uzgodnienia dotyczące rodzaju pracy dokonane przez strony.

Warto przy tym zauważyć, że w wyroku z 7 listopada 1974 r., sygn. akt I PR 332/74, SN stwierdził, że zmiana zakresu czynności pracownika nie stanowi istotnej zmiany warunków pracy wymagającej wypowiedzenia, jeżeli czynności, które ma wykonywać pracownik, nie wykraczają poza obowiązki związane z pełnioną przez niego funkcją. Pogląd ten został jeszcze potwierdzony m.in. w wyroku SN z 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II PK 216/2011, gdzie wskazano, że ujęty formalnie zakres czynności pracownika z reguły nie stanowi zamkniętego katalogu jego obowiązków ze względu na możliwość wydania przez przełożonego polecenia. Zakres polecenia dotyczącego pracy na podstawie art. 100 par. 1 k.p. może być szerszy niż rodzaj umówionej pracy.

W razie więc wydania polecenia dotyczącego wykonywania czynności wynikających z rodzaju pracy określonego w umowie o pracę pracodawca nie musi dokonywać wypowiedzenia warunków pracy i nie ma obowiązku stosować art. 42 par. 4 k.p. Tak podkreślił SN w wyroku z 14 października 2004 r., sygn. akt I PK 663/03. Narzucenie więc np. pracownikowi księgowości dotychczas rozliczającemu wynagrodzenia personelu, aby wykonywał zadania związane z rozliczaniem faktur, jest zmianą w pełni wchodzącą w zakres władzy pracodawcy. Przy wydaniu tego polecenia należy mieć na względzie, aby realizacja nowych obowiązków nie spowodowała w sposób niezgodny z prawem wydłużenia czasu pracy pracownika.

Jeśli więc nie są przekraczane normy czasu pracy, to nie ma podstaw do wypłaty dodatkowego wynagrodzenia.©?

Marcin Nagórek

radca prawny

Podstawa prawna

Art. 22, art. 94 pkt 2, art. 100 par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.).