Kierowcy nie przysługuje dieta z tytułu odbywania podróży służbowej

(...) 1. W razie zastosowania wobec pracownika systemu zadaniowego czasu pracy (art. 140 k.p.) pracodawca powinien wykazać, że powierzył pracownikowi zadania możliwe do wykonania w czasie pracy.

2. Postanowienie umowy o pracę, przyznające pracownikowi zatrudnionemu w charakterze kierowcy międzynarodowego transportu samochodowego prawo do diet - jako bardziej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy - nie narusza art. 18 par. 1 k.p. i z mocy par. 2 tego artykułu jest ważne (...).

Adam Z. był zatrudniony w firmie transportowej na podstawie umowy o pracę jako kierowca w międzynarodowym transporcie drogowym. Jego praca polegała na przewożeniu towarów z Polski do Włoch lub do Austrii i z powrotem. 2 stycznia 2002 r. strony zawarły porozumienie zmieniające umowę o pracę przez objęcie pracownika zadaniowym systemem czasu pracy. Strony ustaliły, że jego zadania powinny być tak ustalone, aby mógł on je wykonywać w ramach norm czasu pracy określonych przepisami kodeksu pracy. Adam Z. nie był jednak uprawniony do odmowy wykonania zadania wynikającego z nagłych potrzeb pracodawcy.

Pracownik wystąpił do sądu okręgowego o zasądzenie na jego rzecz od zatrudniającej go firmy m.in. dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, należnych diet krajowych oraz ekwiwalentu za pranie i za środki czystości. Sąd ten uznał roszczenia pracownika za w części uzasadnione.

Apelacje od tego wyroku złożyły obie strony postępowania. Sąd apelacyjny je oddalił.

Skargę kasacyjną skierował do Sądu Najwyższego pracodawca. Uznana została ona za nieuzasadnioną.

W myśl art. 25 ust. 1 ustawy z 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców dopuszczalne było zastosowanie wobec pracownika zadaniowego czasu pracy. Zadania przewozowe pracodawca powinien jednak ustalić w takim wymiarze, aby mogły być wykonane w ramach czasu pracy określonego w art. 22 ustawy (czyli przez 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin na tydzień w przyjętym okresie rozliczeniowym, nie dłuższym niż trzy miesiące) oraz przy zachowaniu norm dotyczących okresów prowadzenia pojazdu, obowiązkowych przerw w prowadzeniu i okresów odpoczynku. Określenie przez pracodawcę w zadaniowym czasie pracy zakresu obowiązków przekraczających możliwość ich wykonania w ramach ustawowo określonego dopuszczalnego wymiaru czasu pracy uzasadnia roszczenie pracownika o dodatkowe wynagrodzenie z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych.

W razie zastosowania wobec pracownika systemu zadaniowego czasu pracy (art. 140 k.p.) pracodawca powinien wykazać, że powierzył pracownikowi zadania możliwe do wykonania w czasie pracy wynikającym z ogólnie przyjętych norm czasu pracy.

Kierowca transportu międzynarodowego odbywający podróże w ramach wykonywania umówionej pracy i na określonym w umowie obszarze jako miejsce świadczenia pracy, nie jest w podróży służbowej w rozumieniu art. 77⁵ par. 1 k.p. Dlatego nie przysługuje mu dieta z tego tytułu.

Oprac. Leszek Jaworski