Bankowe usługi akredytywy i inkasa zmniejszają ryzyko transakcji handlowych

Akredytywa dokumentowa i inkaso dokumentowe to dwa często stosowane w obrocie handlowym instrumenty. Produkty te są w swej istocie podobne do siebie, ponieważ służą rozliczeniu i - w różnym stopniu - ograniczeniu ryzyka transakcji handlowej między dostawcą a odbiorcą.

Ponieważ sprzedaż z odroczonym terminem płatności zawsze wiąże się z niebezpieczeństwem niespłacenia długu przez kontrahenta, dostawcom zależy na ograniczeniu lub eliminacji tego ryzyka. Widoczne jest to zwłaszcza w sytuacjach, kiedy dopiero rozpoczynają współpracę z nowymi odbiorcami, a przy tym np. kupujący mają siedziby za granicą. Mimo że ryzyko pierwszych dostaw jest bardzo istotne, to należy pamiętać także o ryzyku braku płatności związanych z ostatnią dostawą, szczególnie w przypadku, kiedy liczba dostaw nie została precyzyjnie (lub w ogóle) zakontraktowana i nie wiadomo, która z nich zakończy współpracę.

Możliwości zabezpieczenia się jest wiele. Należności można ubezpieczyć w ramach faktoringu/forfaitingu bez regresu bądź też w oparciu o własną polisę ubezpieczeniową. Wreszcie można się zabezpieczyć instrumentami pozwalającymi wyegzekwować od odbiorcy w kraju i za granicą płatność za dokumenty niezbędne do odbioru towaru, takimi jak inkaso lub akredytywa dokumentowa.

Jeśli w ocenie dostawcy ryzyko współpracy z danym kontrahentem jest niewysokie, dostawca niewielkim kosztem może chcieć scedować na bank jedynie odpowiedzialność w zakresie czynności inkasa płatności. Bank w imieniu dostawcy wydaje kontrahentowi dokumenty uprawniające go do odbioru towaru tylko wówczas, kiedy dokona on umówionej płatności. Przy tym rozwiązaniu bank nie jest jednak zobowiązany do dokonania zapłaty na rzecz dostawcy, a jedynie kontroluje prawidłowość przebiegu rozliczenia transakcji.

Nieco inaczej jest w przypadku akredytywy dokumentowej, która wprost zabezpiecza interesy dostawcy. Bank w chwili otwarcia akredytywy bierze na siebie odpowiedzialność za zapłatę określonej kwoty w momencie przedstawienia mu odpowiednich dokumentów potwierdzających wykonanie świadczenia. Dzięki temu dostawca korzystający z akredytywy niweluje ryzyko handlowe w zakresie możliwości odstąpienia kupującego od transakcji czy odmowy przyjęcia przez niego towaru. Rozwiązanie to, choć o wiele bardziej bezpieczne od inkasa dokumentowego, jest nieco droższe.

Każdy dostawca, który szuka rozwiązań wspomagających i zabezpieczających rozliczenia transakcji handlowych z dotychczasowymi czy potencjalnymi odbiorcami, zwłaszcza mającymi siedziby w innych, często odległych krajach, powinien skorzystać z pomocy banku. W przeciwieństwie do produktów, w ramach których bank wchodzi okresowo we władanie wierzytelności, w przypadku akredytyw czy inkasa dokumentowego dla banku nie ma znaczenia charakter relacji handlowej między dostawcą a odbiorcą. Bank działa wyłącznie na podstawie zleceń oraz przepisów MIH (Międzynarodowej Izby Handlowej), co daje pewność dostawcy i odbiorcy, że bank będzie postępował dokładnie tak, jak to zostało ustalone w zleceniu, a ewentualne zmiany mogą się dokonać wyłącznie za zgodą wszystkich uczestników.

@RY1@i02/2010/123/i02.2010.123.000.022c.001.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Jerzy Dąbrowski

Jerzy Dąbrowski

dyrektor departamentu faktoringu i finansowania handlu, Bank Millennium