Faktoring restrukturyzacyjny, czyli ratunek pod kontrolą

Przedsiębiorstwa przemysłowe oceniają swoją sytuację negatywnie. Najgorzej firmy poligraficzne, producenci odzieży, metali. W budownictwie, jak zwykle na przedwiośniu, następuje lekka poprawa nastrojów związana z nadziejami na wzrost zamówień. Jednak kryzys w tej branży trwa. Źle bieżącą sprzedaż, a w związku z tym swoją sytuację finansową, oceniają firmy handlowe - wynika z badania koniunktury w przedsiębiorstwach zatrudniających powyżej 9 osób przeprowadzonego przez GUS.

Wszystkie działy jednym głosem mówią, że poza spadkiem popytu największą dla nich barierą rozwoju jest niewywiązywanie się kontrahentów z zapłaty za faktury w terminie.

- Zatory płatnicze, spowolnienie gospodarcze, ale także silna konkurencja to problemy, z którymi w ostatnim czasie boryka się coraz więcej firm. Są to czynniki pogarszające sytuację przedsiębiorstw, prowadzące do zachwiania płynności finansowej. Stąd prosta droga do trudności w spłacie zobowiązań zarówno w stosunku do dostawców, jak i instytucji finansowych - ostrzega Damian Oszajca, dyr. ds. sprzedaży faktoringu w Raiffeisen Polbanku.

Dla kogo

W efekcie coraz więcej firm jest zmuszonych restrukturyzować zadłużenie. - Obserwujemy duże zainteresowanie wśród przedsiębiorców faktoringiem restrukturyzacyjnym - przyznaje Krzysztof Kuniewicz, dyrektor generalny Bibby Financial Services.

To produkt dla firm w najtrudniejszej sytuacji, które nie mogą liczyć na tradycyjne bieżące finansowanie, takie jak kredyt obrotowy, ani na bardziej elastyczne formy faktoringu - klasyczny lub odwrotny. Jednak warunkiem jego otrzymania jest zgoda przedsiębiorstwa na ścisłą współpracę z bankiem lub firmą faktoringową oferującą tę usługę, której zadaniem będzie wyprowadzenie przedsiębiorstwa na prostą.

- Faktor dokonuje analizy całej struktury należności firmy i dokonuje swoistej restrukturyzacji poprzez m.in. uregulowanie zobowiązań do ZUS, US, kluczowych klientów, a także rozłożenia spłaty na raty, podpisania porozumień z wierzycielami, zabezpieczenia nieściągniętych należności, etc. - mówi Grzegorz Pardela, dyrektor handlowy w Pragma Factoring. - Ryzyko, jakie podejmuje faktor, oceniane jest na podstawie przede wszystkim weryfikacji kondycji finansowej płatników faktur, czyli odbiorców firmy starającej się o faktoring, gdyż to właśnie z wystawionych im faktur płynęły będą środki do realizacji działań w ramach restrukturyzacji. Jeżeli biznes ma zdrowe podstawy w tym względzie, z dużym prawdopodobieństwem można założyć, że udzielone finansowanie pomoże podmiotowi powrócić do stanu równowagi, a faktor otrzyma należną zapłatę za wykonaną usługę - dodaje.

Dla instytucji finansowej nie ma znaczenia, czy w tym przypadku klientem jest firma mała, średnia czy duża. To produkt dla każdej wielkości przedsiębiorstwa, pod warunkiem że prowadzi zdrowy biznes, ma zamówienia na swoje wyroby i byłoby w stanie wypracowywać zyski, gdyby nie zaległości w płatnościach jego partnerów handlowych, które powodują, że samo nie spłaca zobowiązań. - Po ten produkt mogą sięgnąć firmy z zaległościami podatkowymi, w ZUS, notujące stratę na działalności, z wpisami w rejestrach długów - wyjaśnia Krzysztof Kuniewicz.

Jak to się robi

- W ramach tej usługi bank wspiera przedsiębiorcę w strukturyzowaniu współpracy z dostawcami, w kontrolowaniu regulowania zobowiązań wobec wierzycieli, ale także bank zarządza należnościami firmy, monitoruje spływ należności, upomina się u kontrahentów o zapłatę i co bardzo istotne, finansuje należności firmy, która praktycznie nie ma zdolności kredytowej - tłumaczy Damian Oszajca.

- Działania w ramach tego procesu obejmują m.in. odzyskanie należności wymagalnych, zarówno na etapie przed, jak i posądowym, zabezpieczenie tychże należności, spłatę zaległych zobowiązań wobec instytucji publiczno-prawnych czy kluczowych dostawców, a także podpisanie z nimi ugód i rozłożenie zadłużenia na raty, regulowanego z bieżących należności, jakie klient zgłasza do firmy faktoringowej - opisuje Grzegorz Pardela z Pragma Faktoring. Wierzyciel uzyskuje poniekąd gwarancję, iż instytucja finansowa będzie rzetelnie obsługiwała zawarte porozumienie, a klient ma możliwość prowadzenia niezakłóconej działalności operacyjnej, naprawiając jednocześnie swoją sytuację.

- Dzięki faktoringowi restrukturyzacyjnemu klienci uzyskują możliwość dalszego funkcjonowania i realizowania zleceń bez obaw, że bieżącą działalność wstrzymają zajęcia komornicze - podkreśla Krzysztof Kuniewicz.

Tajne koszty

Jak mówią przedstawiciele branży, usługa nawet dla firm faktoringowych, nie jest łatwa. Wymaga posiadania szeregu specjalistów nie tylko w zakresie finansów, ale również prawa, podatków, księgowości, a także osób doskonale znających specyfikę działalności poszczególnych branż przemysłu, ich podatność na sezonowość popytu, wahania koniunktury, a nawet zmiany cen surowców do produkcji i kształtowanie się koniunktury na dane wyroby na rynkach międzynarodowych.

Dlatego tylko nieliczne instytucje w Polsce oferują faktoring restrukturyzacyjny.

Usługa nie jest tania, choć - jak to zwykle bywa w tej branży - jej przedstawiciele o kosztach mówią niechętnie. - Koszty tego rodzaju finansowania obliczane są w każdym przypadku indywidualnie. Składają się na nie odsetki za czas finansowania poszczególnych faktur, czyli koszt pieniądza, a także prowizja od ustalonego limitu finansowania poszczególnych transakcji. Jej ryzyko odzwierciedla ryzyko finansowania, a także koszty związane z obsługą należności - tłumaczy Krzysztof Kuniewicz.

- Firma korzystająca z faktoringu restrukturyzacyjnego, czyli faktorant, może spodziewać się wyższej marży, niż ma to miejsce w przypadku klasycznej usługi. Wynika to z ponoszenia przez firmy faktoringowe większego ryzyka związanego z obsługą klienta w trudnej sytuacji finansowej. Pomimo udzielonego finansowania może się faktycznie zdarzyć, że inne czynniki zewnętrzne, jak np. pogorszenie koniunktury na rynku, działania konkurencji, spowodują, że firma nie wyjdzie na prostą i popadnie w dalsze finansowe kłopoty. Taka jednak sytuacja może dotknąć każde przedsiębiorstwo i nie ma związku ze źródłami jego finansowania - dorzuca Grzegorz Pardela.

Główną korzyścią z faktoringu restrukturyzacyjnego jest to, że firma jest ratowana i pozostaje wiarygodna finansowo. Po zakończeniu restrukturyzacji znów może korzystać z wszelkich produktów bankowych.

@RY1@i02/2013/079/i02.2013.079.13000060o.802.jpg@RY2@

Schemat działania faktoringu restrukturyzacyjnego

Rodzaje faktoringu

● Klasyczny jest bardzo elastyczną formą finansowania. Poprawia płynność przedsiębiorstwa, ponieważ otrzymuje ono od faktora kwotę w wysokości do 95 proc. wystawionych faktur jeszcze zanim dłużnicy zwrócą mu pieniądze za dostarczony towar lub wykonaną usługę.

● Odwrotny następuje gdy współpracę z firmą faktoringową nawiązuje dłużnik, i to on decyduje, który z jego dostawców otrzymuje płatności wcześniej. To rozwiązanie stosowane wówczas gdy dostawcy wystawiają faktury z krótkim terminem, a odbiorca otrzymuje płatności w dłuższym. Faktoring odwrotny służący finansowaniu dostaw pozwala firmie na spłatę zobowiązań przed terminem płatności, aby uzyskać skonta (procentowe zmniejszenie sumy należności) od dostawców, ale także pozwala dostać od banku dodatkowy czas na spłatę zobowiązań. Pozwala również wynegocjować korzystniejsze warunki handlowe z dostawcami.

● Eksportowy przyda się firmom z sektora MSP. W tym przypadku to firma faktoringowa sprawdza zagranicznego kontrahenta polskiego eksportera i dba o jego dyscyplinę płatniczą.

● Uproszczony przeznaczony jest dla firm, które nie chcą być związane stałą umową z faktorem. W tym przypadku przedsiębiorstwo może nawet otrzymać finansowanie jednej faktury i nawet wówczas gdy nie wystawia ich regularnie.

Beata Tomaszkiewicz

beata.tomaszkiewicz@infor.pl