Digitalizacja to niezwykła szansa dla małych i średnich firm

Jak ważnym obszarem biznesu dla Grupy Santander jest segment MŚP?

Małe i średnie przedsiębiorstwa mają strategiczne znaczenie z punktu widzenia Banco Santander z dwóch głównych powodów. Po pierwsze, są one kluczową siłą napędzającą gospodarkę we wszystkich krajach, w których prowadzimy działalność. Na obsługiwanych przez nas rynkach działa ponad 25 mln MŚP, których łączny udział w PKB przekracza 60 proc. i które tworzą setki milionów miejsc pracy. Po drugie, segment ten jest niezwykle istotnym źródłem dochodów dla naszej Grupy, z ponad 20 proc. udziałem w przychodach bankowości detalicznej.

Czy możliwe jest zastosowanie jednolitego podejścia do segmentu MŚP w całej Grupie, czy też występują istotne różnice pomiędzy poszczególnymi rynkami? Jak na tym tle wyróżnia się Polska?

Małe i średnie firmy mają z reguły charakter lokalny, chociaż ich udział w eksporcie i imporcie stale rośnie. Jednakże podstawowe potrzeby spółek z tego sektora są takie same we wszystkich regionach świata. Wsłuchiwaliśmy się intensywnie w głosy właścicieli małych i średnich przedsiębiorstw ze wszystkich naszych rynków i możemy na tej podstawie wyróżnić trzy główne kategorie ich potrzeb w odniesieniu do relacji z bankami: łatwość dokonywania operacji bankowych i dostęp do konkurencyjnego finansowania, fachowe doradztwo oraz usługi oferujące wartość dodaną. Nasza oferta dla segmentu MŚP jest odpowiedzią na te potrzeby na każdym z rynków i jest oparta na podobnych, choć dostosowanych do lokalnych uwarunkowań zasadach. W Polsce, dla przykładu, bierzemy pod uwagę znaczenie sektora rolnego i kierujemy do niego specjalną ofertę. Ponadto uruchomiliśmy niedawno platformę Firmowe Ewolucje z wieloma rozwiązaniami stanowiącymi wartość dodaną do standardowych usług finansowych. Zapewniają one małym i średnim firmom wsparcie we wszystkich aspektach działalności i rozwoju, takich jak: szkolenia, zatrudnianie pracowników, wchodzenie na rynki zagraniczne czy nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów.

Polscy ekonomiści zauważają często, że małe i średnie przedsiębiorstwa niechętnie korzystają z kredytów. Czy to typowe dla rynku polskiego i czy trend ten można odwrócić z korzyścią dla samych przedsiębiorstw, a także dla całej gospodarki, czy może sytuacja wygląda podobnie również w innych krajach?

Zapotrzebowanie na kredyty wśród podmiotów z sektora MŚP w Europie rośnie wraz z ożywieniem obserwowanym w gospodarkach naszego regionu. Po części ma to związek z planami zwiększenia mocy produkcyjnych w odpowiedzi na rosnący popyt ze strony klientów, jednakże głównym powodem jest potrzeba dokonania inwestycji. Przedsiębiorstwa muszą nadrobić okres niedoinwestowania, który jest wspólną cechą gospodarek europejskich od roku 2009. Ponadto systematycznie poprawiają się warunki kredytowania, zarówno w zakresie dostępności, jak i kosztów finansowania. Prawdą jest natomiast, że mimo wzrostu akcji kredytowej w sektorze MŚP w krajach, takich jak: Niemcy, Hiszpania, Francja czy Włochy, jej poziom nie powrócił jeszcze do wartości notowanych przed kryzysem finansowym.

Czy możemy poprosić o podanie przykładów państw, w których wzrost ekonomiczny opiera się w dużej mierze na sektorze MŚP? W jaki sposób Polska mogłaby skorzystać z modelu tych państw, aby zapewnić większy wkład sektora MŚP we wzrost gospodarczy w kraju?

Szacunkowe dane pochodzące z 27 państw członkowskich Unii Europejskiej (UE27) pokazują znaczenie małych i średnich firm, które stanowią 99,8 proc. wszystkich przedsiębiorstw, zatrudniają 67 proc. wszystkich pracowników i wnoszą 58 proc. wartości dodanej brutto definiowanej jako wartość produkcji ogółem pomniejszona o zużycie pośrednie. W Polsce udział segmentu MŚP w wartości dodanej brutto wynosi około 50 proc.

Promowanie ekspansji na rynki międzynarodowe to kluczowa forma wsparcia dla rozwoju tego sektora. Około 25 proc. małych i średnich przedsiębiorstw w 27 krajach Unii Europejskiej stanowią eksporterzy, a 29 proc. importerzy. Małe i średnie firmy prowadzące działalność międzynarodową wykazują z reguły większy wzrost obrotów. Programy wsparcia handlu, pomoc w znajdowaniu partnerów biznesowych i zawieraniu potencjalnych umów, specjalne linie finansowania na potrzeby promocji handlu - to wszystko przykłady inicjatyw wartych podjęcia. Głęboko wierzymy w takie podejście, a BZ WBK jako część Grupy Santander obecnej na 14 rynkach oferuje unikalne formy wsparcia małym i średnim przedsiębiorstwom, np. portal Santander Trade czy International Desk.

Oczywiście, systemy udzielania gwarancji, takie jak program de minimis w Polsce, okazały się również efektywnymi mechanizmami ułatwiania dostępu do kredytów małym i średnim firmom z wielu krajów. Ponadto krytyczne znaczenie odgrywa wspieranie innowacji i produktywnych inwestycji, głównie technologicznych, związanych ze strategicznymi sektorami.

Kiedy Grupa zaczęła realizować strategię Santander Advance? Czy spełnia ona związane z nią oczekiwania i w jakim stopniu?

Nowa strategia MŚP została po raz pierwszy wprowadzona w życie w kwietniu 2014 r. w Hiszpanii, a następnie była sukcesywnie dostosowywana do potrzeb naszych kluczowych rynków geograficznych przez okres kolejnych dwóch lat. Jej celem jest, aby bank stał się "najlepszym parterem w rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw", poprzez oferowanie, oprócz finansowania , wsparcia we wszystkich aspektach działalności i rozwoju, takich jak: szkolenia, zatrudnianie pracowników, wchodzenie na rynki zagraniczne czy nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów. Najbardziej widocznym elementem nowej strategii jest program usług niefinansowych o nazwie Firmowe Ewolucje oferowany w Polsce, ale wraz z nim wprowadziliśmy także istotne zmiany do naszych procesów sprzedaży i ryzyka, które mają na celu zapewnienie firmom z segmentu MŚP najlepszych usług bankowych.

Nasze dotychczasowe rezultaty są niezwykle pozytywne. Z programów skorzystało dotąd ponad 60 tys. małych i średnich firm z terytorium naszej działalności, a kolejne 100 tys. z całego świata skorzysta z nich w roku 2016. Spółki uczestniczące w programach oceniają je bardzo wysoko, ich ogólne zadowolenie z relacji z bankiem wzrasta, zacieśniają się też związki biznesowe miedzy nami i firmami. To doskonała oferta zapewniająca korzyści obu stronom.

Czy cele strategii Santander Advance obejmują świadczenie usług bankowych dla MŚP w kanałach internetowych i wspieranie ich międzynarodowej ekspansji we wszystkich rejonach świata? Dlaczego akurat te kwestie uznali państwo za najważniejsze? Do rozwoju przedsiębiorczości w Polsce w ostatnich latach przyczyniły się głównie fundusze unijne, które są nadal dostępne w ramach unijnej perspektywy finansowej 2014-2020.

Wszyscy uczestniczymy w procesie transformacji cyfrowej, który zmienia sposób zarówno naszego życia, jak i prowadzenia działalności gospodarczej. Europa wyznaczyła sobie ambitny cel stworzenia jednego rynku cyfrowego. Digitalizacja oferuje małym i średnim firmom niezwykłe szanse na zwiększenie zasięgu swojej działalności oraz efektywności. Muszą one jednak załapać się na ten trend bardzo szybko. BZ WBK, podobnie jak większość naszych pozostałych banków, chce pomóc spółkom z segmentu MŚP w cyfryzacji ich działalności poprzez oferowanie usługi projektowania stron internetowych oraz elektronicznych platform sprzedażowych w ramach bardzo prostego i efektywnego kosztowo procesu dostępnego dla wszystkich aktualnych i potencjalnych klientów.

Internacjonalizacja to drugi ważny trend dla sektora MŚP. Szacuje się, że 90 proc. globalnego wzrostu ekonomicznego w nadchodzących latach wydarzy się poza Unią Europejską. Małe i średnie przedsiębiorstwa mogą odegrać znaczącą rolę w globalnym łańcuchu wartości, ale najczęściej brakuje im wiedzy, umiejętności lub dostępu do rynków zagranicznych. Banco Santander, działając na 14 rynkach świata, ma unikalne możliwości wspierania procesu globalizacji małych i średnich firm. BZ WBK jako członek Grupy Santander już teraz oferuje polskim firmom wyróżniające się na rynku usługi, takie jak portal Santander Trade czy Trade Club - platformy, na których na dziś ponad 40 tys. przedsiębiorstw z sektora MŚP wymienia się informacjami i zawiera transakcje handlowe - a także International Desk, sieć ekspertów na wszystkich naszych rynkach geograficznych gotowych pomóc spółkom MŚP w wejściu na rynek i prowadzeniu działalności we wszystkich krajach, w których obecny jest nasz bank.

Kwestia niskiego poziomu nakładów na badania i rozwój wyrażonych jako procent PKB jest często wymieniana jako jeden z głównych problemów polskiej gospodarki. Czy obserwujecie ten problem w innych krajach? Czy macie pomysł, jak pomóc klientom w tym zakresie?

Innowacja to klucz. Badania wskazują, że przedsiębiorstwa, które stawiają na innowację, odnotowują także najwyższy wzrost obrotów - 79 proc. firm, które wprowadziły przynajmniej jedną innowację od 2011 r., zaobserwowało wzrost przychodów o ponad 25 proc. do 2014 r.

Cała Europa ma problemy z dotrzymaniem tempa w światowym wyścigu innowacyjności. W 2014 r. przedsiębiorstwa z czołówki światowego rankingu 2500 największych inwestorów w badania i rozwój zwiększyły swoje nakłady na ten cel o 6,8 proc. W spółkach mających swoje siedziby na terytorium Unii Europejskiej roczny wzrost inwestycji w badania i rozwój wyniósł 3,3 proc. i był nieco lepszy od wyniku z ubiegłego roku (2,6 proc.). Firmy ze Stanów Zjednoczonych zwiększały swoje nakłady na badania i rozwój w szybszym tempie (8,1 proc.).

Program Horizon 2020 promowany przez Komisję Europejską obejmuje ambitne inicjatywy wspierające rozwój innowacyjności w priorytetowych obszarach, w tym w sektorze MŚP. Ich uzupełnieniem muszą się stać polityki rządów poszczególnych państw stawiające na rozwój technologii, dostęp do finansowania na cele związane z innowacyjną działalnością, regulacje poprawiające warunki działania dla przedsiębiorców oraz sprzyjające powstawaniu sieci współpracy małych i średnich firm, które mogą zwiększyć innowacyjność ich działania.

Czym wyróżnia się podejście do finansowania segmentu MŚP stosowane przez BZ WBK na tle innych jednostek Grupy Santander? Czy wybrane elementy modelu współpracy BZ WBK z małymi i średnimi firmami mogłyby zostać przeniesione na inne rynki geograficzne, na których działa Grupa, a może są jakieś elementy tego modelu, które już zostały wdrożone i funkcjonują w innych krajach?

Bank Zachodni WBK jest na pewno wzorem dla całej Grupy Santander w szybkim tempie digitalizacji kluczowych procesów obsługi klienta. Przy okazji inauguracji platformy Firmowe Ewolucje kilka tygodni temu ogłoszono wprowadzenie nowego, w pełni internetowego wniosku kredytowego dla firm z sektora MŚP z rynku zewnętrznego. Rozwiązanie to stanie także wkrótce dostępne dla obecnych klientów banku. Aplikacja mobilna BZ WBK dla małych i średnich firm należy także do najlepszych praktyk Grupy, z których korzystają inne regiony świata. Należąc do Grupy Santander, BZ WBK wnosi aktywny wkład, a jednocześnie intensywnie korzysta z najlepszych praktyk wypracowanych przez wszystkich członków Grupy.

@RY1@i02/2016/103/i02.2016.103.21400020b.802.jpg@RY2@

FOT. RAFAŁ SIDERSKI

Rozmawiał Jan Dajek