Strony transakcji faktoringowej muszą się dobrze poznać

Aby umowa faktoringu mogła zostać zawarta, muszą być spełnione kryteria kwalifikujące transakcję do tego rodzaju usługi. Cechy te dotyczą zarówno faktoranta, który jest beneficjentem środków finansowych, jak również jego odbiorców.

Faktorant powinien być podmiotem, który działa operacyjnie w swojej branży przynajmniej od 2 - 3 lat, aby nie było wątpliwości, czy potrafi wywiązywać się ze swoich zobowiązań wobec dostawców. Po drugie, jego sytuacja ekonomiczna powinna być na tyle stabilna, żeby nie było wątpliwości co do kontynuacji biznesu, przynajmniej w krótkim okresie. Szczegółowe elementy i dopuszczalne wartości oceny kształtowane są odmiennie przez poszczególnych faktorów w zależności od wyceny transakcji i polityki ryzyka.

Prześwietlony i standardowy

Odbiorcy również powinni spełniać określone kryteria. Po pierwsze, jako pojedyncze podmioty - powinni mieć dobrą historię współpracy ze swoim dostawcą, a jeżeli są nowymi klientami - powinni być weryfikowalni pozytywnie w zewnętrznych bazach danych, takich jak wywiadownie gospodarcze, systemy wymiany informacji o moralności płatniczej lub bazy banków i ubezpieczycieli. Po wtóre zaś, jako portfel - klasyczny faktoring opiera się o finansowanie rozproszonej grupy odbiorców, gdzie udział największego z nich nie przekracza ustalonego w umowie współczynnika. Również liczba odbiorców nie powinna być mniejsza niż oczekiwane przez faktora minimum, np. nie mniej niż 5 - 6 podmiotów.

Łącznie po stronie faktoranta i jego odbiorców istotna jest także branża, w której działają, oraz specyfika wierzytelności. Faktoringiem rzadziej obejmowane są sektory, gdzie wierzytelności, ze względu na typowe rozwiązania, nie są ostatecznym i nieodwołalnym zobowiązaniem wobec dostawcy. Najlepszym tego przykładem są branże związane z działalnością konstrukcyjną czy budowlaną, gdzie z tytułu przepisów prawa oraz zapisów umownych odbiorca może wstrzymać płatności za daną fakturę lub potrącić z niej należne sobie kwoty, w zależności od wykonania przez dostawcę innych fragmentów zlecenia. W takiej sytuacji faktorzy ostrożnie finansują podmioty w drodze faktoringu. Dlaczego? Ponieważ nie mają możliwości ostatecznego egzekwowania swoich praw z wierzytelności, a w transakcji faktoringu są one jedynym zabezpieczeniem i źródłem spłaty.

Forma umowy

Najczęściej transakcje faktoringowe stosuje się w przypadku branż, w których sprzedawane dobra są jednorodne i nieproblematyczne z punktu widzenia jakości należności i ich ewentualnego dochodzenia. W Polsce są to m.in. obrót stalą i wyrobami hutniczymi, przemysł spożywczy, przemysł meblarski, odzież i obuwie, materiały budowlane.

Samo zawarcie umowy jest procesem raczej standardowym. Dokumentację na bazie swoich wzorów przygotowuje instytucja faktoringowa. Umowa faktoringu jest umową nienazwaną opierającą się na zapisach Kodeksu cywilnego, szczególne w zakresie cesji wierzytelności i uregulowań towarzyszących. Pozostałe elementy umowy kształtowane są na bazie swobody zawierania umów, standardowo natomiast zawierają takie ustalenia jak: rodzaj produktu, okres obowiązywania, ustalone stawki i zakres transakcji.

Bardzo istotne jest, iż w momencie zawierania umowy faktoringu faktorant zobowiązany jest powiadomić swoich odbiorców o fakcie objęcia ich umową faktoringu w sposób określony przez faktora - najczęściej korespondencją pisemną w formie listu poleconego.

Kto jest kim

n - wyspecjalizowany podmiot finansowy nabywający wierzytelności przysługujące faktorantom (klientom) wobec ich dłużników i świadczący dodatkowe usługi na rzecz faktoranta (ściąganie należności, kierowanie upomnień do dłużników spóźniających się ze spłatą zobowiązań, windykacja należności, okresowe badanie sytuacji prawno-ekonomicznej dłużników, prowadzenie rozliczeń transakcji między faktorantem a dłużnikami czy prowadzenie usług księgowych).

n - przedsiębiorca, który jest dłużnikiem faktoranta z tytułu wierzytelności. Do zawarcia umowy faktoringowej nie jest wymagana zgoda odbiorcy, którego wierzytelności są zbywane (za wyjątkiem sytuacji, w których zakaz cesji został zastrzeżony w umowie pomiędzy faktorantem i odbiorcą).

@RY1@i02/2012/068/i02.2012.068.13000020e.801.jpg@RY2@

@RY1@i02/2012/068/i02.2012.068.13000020e.804.jpg@RY2@

Dawid Naglik, dyrektor zarządzający departamentem faktoringu w Banku BPH

Dawid Naglik

dyrektor zarządzający departamentem faktoringu w Banku BPH